ମଣ୍ଡପୋପରି କଲଶଂ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରମୁଚ୍ଚରେତ୍
ମଣ୍ଡପ ଉପରେ କଳଶ ରଖି, ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ପୃଥିଵୀଂ ଚ ଗଣେଶଂ ଚ ପୂଜଯିତ୍ଵା ହୁନେଦ୍ଘୃତମ୍
ପୃଥିବୀ ଓ ଗଣେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଅଗ୍ନିକୁ ଘୃତ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
ମହାଯୂପନିର୍ମାଣପ୍ରତିଷ୍ଠାଵର୍ଣନମ୍ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ତଂ ଚ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ଚ ରାତ୍ରୌ ତ୍ରୈରାତ୍ରିକଂ ଯଜେତ୍
ମୁଁ ବଡ଼ ଯୂପ ତିଆରି ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି; ରାତିରେ ତିନି ରାତି ଧରି ଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ।
ଵରୁଣଂ ସିତକୁଂଭେ ଚ ପ୍ରପାକୂପସ୍ଯ ପଶ୍ଚିମେ
ପାକ ଉପର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଧଳା ଘଡ଼ାରେ ବରୁଣଙ୍କୁ ବସାଇବା ଉଚିତ।
ଗଂଧଦ୍ଵାରେତି ଗନ୍ଧଂ ଚ ଅଂଶୁନା ଚେତି ତୈଲକମ୍
'ଗନ୍ଧଦ୍ୱାର' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସୁଗନ୍ଧ ଦେବା ଏବଂ 'ଅଂଶୁନା' ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ ତେଲ ଦେବା ଉଚିତ।
କଯାନେତି ଦଦେଦ୍ଵସ୍ତ୍ରଂ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଦୀପଚନ୍ଦନମ୍
'କୟାନ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ବସ୍ତ୍ର, ନୈବେଦ୍ୟ, ଦୀପ ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେବା ଉଚିତ।
ଦଂପତୀଭୋଜନଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଵରଯେଦେକବ୍ରାହ୍ମଣମ୍
ସ୍ୱାମୀ ଓ ସ୍ତ୍ରୀ ଏକାସାଥିରେ ଭୋଜନ କରିବା ଆଗରୁ ଗୋଟିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ପୂଜଯେଦ୍ଵରୁଣଂ ଦେଵଂ ନାରାଯଣସମନ୍ଵିତମ୍
ଏହାପରେ ଭଗବାନ ବରୁଣଙ୍କୁ, ଯେଉଁଠାରେ ନାରାୟଣ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ଭକ୍ତିସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ତତଃ କୁଶକଂଡିକାଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଥାଲୀପାକଵିଧାନତଃ
ତାପରେ କୁଶା ଘାସର ଆସନ ପତିଆଇ, ଠିକ୍ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ହାଣ୍ଡିରେ ଖାଦ୍ୟ ପକାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ।
ଅନ୍ଯେଷାଂ ଚ ସ୍ରୁଵେଣୈଵ ଦଦ୍ଯାଦେକାହୁତିଂ କ୍ରମାତ୍
ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, କ୍ରମକ୍ରମେ ଗୋଟିଏ ହୋମ ଦେଇବାକୁ ଚାମଚ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଵରୁଣସ୍ଯୋତ୍ତଂଭନମସୀତି ଚ ଆଭ୍ଯାଂ ଦେଵାଂସ୍ତଥୈଵ ଚ
ଏହାକୁ ବରୁଣଙ୍କ ପାଇଁ ଆଧାର ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହିପରି ଦୁଇ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ।
ରାତ୍ରସ୍ଯ ଯୂପମିତ୍ଯାଦି ପରଂ ଚ ଦଶମସ୍ତକମ୍ 2.3.13.
ଏହାକୁ ରାତିର ଯୂପ ଓ ଏହା ସହିତ ଦଶମ ମୁଣ୍ଡ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଇହ ଵେତ୍ଯାଦିକଂ ପଂଚ ତତଃ ପଂଚାହୁତିଂ ହୁନେତ୍
ଏଠାରେ 'ଏହିଠି ରହ' ଭଳି ପଞ୍ଚଟି ମନ୍ତ୍ର ଅଛି; ତାପରେ ପଞ୍ଚଟି ହୋମ ଦେଇବା ଉଚିତ।
ଚରୁପାକେତି ନୈଵେଦ୍ଯଂ ବଲିଂ ଚୈଵାଗୁରୂଦନମ୍ ଉଗ୍ରାଯ ଅସନାଯେତି ଭଵାଯ ତଦ ନଂତରମ୍
'ଚାରୁପାକ' ମନ୍ତ୍ରରେ ନୈବେଦ୍ୟ ଓ ବଳି, ଏହିପରି ଅଗୁରୁ ଚାଉଳ ଅର୍ପଣ କରିବା; 'ଉଗ୍ର' ପାଇଁ 'ଅସନାୟ' ଏବଂ 'ଭବ' ପାଇଁ ପରେ ଅର୍ପଣ କରିବା।
ମହାଦେଵାଯ ଚ ପୁନରୀଶାନାଯେତି ଚ କ୍ରମାତ୍
ଏହିପରି କ୍ରମକ୍ରମେ ମହାଦେବ ଓ ଇଶାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବା।
ଵାକ୍ଯପୂର୍ଵଂ ସୃଜେତ୍ତୋଯଂ ତତ୍ର ଵାକ୍କରଣଂ ଶୃଣୁ
ଏକ ଉଚିତ ବାକ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ପାଣି ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ; ଏହା ପାଇଁ ଯେଉଁ ମନ୍ତ୍ର ଅଛି, ସେଠାରେ ଶୁଣ।
( ଓଁ ଅଦ୍ଯେତ୍ଯାଦି ବ୍ରାହ୍ମଣାଦିସର୍ଵସତ୍ତ୍ଵେଭ୍ଯଃ ଅମୁକଗୋତ୍ରସ୍ଯ ମତ୍ପିତୁରମୁକଦେଵଶର୍ମଣଃ ଶ୍ରୁତିସ୍ମୃତ୍ଯାଯୁକ୍ତଂ କୂପପ୍ରତିଷ୍ଠାଜନ୍ଯଫଲପ୍ରାପ୍ତଯେ ଇମଂ ସୁ ପୂଜିତଂ ସଚ୍ଛାଦିତଂ ଵରୁଣଦୈଵତମମୁକସଗୋତ୍ରଃ ଅମୁକଦେଵଶର୍ମାହମୁତ୍ସୃଜେ)
( ଓଁ, ଆଜି ଇତ୍ୟାଦି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଦି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ଅମୁକ ଗୋତ୍ରର, ମୋ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଅମୁକ ଦେବଶର୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ, ଶ୍ରୁତି ଓ ସ୍ମୃତି ଅନୁଯାୟୀ, କୂଆଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ଫଳ ପାଇଁ, ମୁଁ ଅମୁକ ଗୋତ୍ରର ଅମୁକ ଦେବଶର୍ମା, ଏହି ବରୁଣ ଦେବତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଓ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରି, ଏହାକୁ ମୁକ୍ତ କରୁଛି। )
ମଂଡପେ କ୍ଷୁଦ୍ରକୂପେ ଚ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ଶୃଣୁତ ଦ୍ଵିଜାଃ
ମଣ୍ଡପ ଓ ଛୋଟ କୂଆଁରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବିଷୟରେ ଶୁଣ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ।
ଵେଷ୍ଟଯେଦ୍ରକ୍ତସୂତ୍ରୈଶ୍ଚ ଦଦ୍ଯାଯୂପଂ ସମୁତ୍ସୃଜେତ୍
ଲାଲ୍ ଧାଗାରେ ବାନ୍ଧି, ଯୂପ ଦେଇ, ପରେ ଏହାକୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।
ପୁଷ୍ପଵାଟିକାପ୍ରତିଷ୍ଠାଵିଧାନଵର୍ଣନମ୍ ମଧ୍ଯେ ଵେଦିଂ ତ୍ରିହସ୍ତାଂ ଚ କୃତ୍ଵା ସଂସ୍ଥାପଯେଦ୍ଘଟମ୍
ପୁଷ୍ପବାଟିକା ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପ୍ରକ୍ରିୟା: ମଧ୍ୟରେ ତିନି ହାତ ଲମ୍ବା ବେଦି ତିଆରି କରି, ଏଠାରେ ଘଟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା।
ଅଧିଵାସସ୍ଯ ପୂର୍ଵେଦ୍ଯୁର୍ଯଥାଵଦ୍ଵିପ୍ରଭୋଜନମ୍
ଅଧିବାସ ପୂର୍ବ ଦିନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଂକୁ ଠିକ୍ ଭଳି ଭୋଜନ କରାଯିବା ଉଚିତ।
ନାରାଯଣଂ ସ୍ଥଂଡିଲେ ଚ ଜୁହୁଯାନ୍ମଧୁପାଯସମ୍
ମାଟି ଉପରେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ମିଠା ଚାଉଳ ଅର୍ପଣ କରିବା।
ଵେଷ୍ଟଯେଦ୍ରକ୍ତସୂତ୍ରୈଶ୍ଚ ପ୍ରଦଦ୍ଯାଚ୍ଚେତି ଦକ୍ଷିଣାମ୍
ଲାଲ୍ ଧାଗାରେ ବାନ୍ଧି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା।
ଐଶାନ୍ଯାଂ ଯୂପମାରୋପ୍ଯ ଵିଧିଵଦ୍ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ଏଇଶାନ କୋଣରେ ଯୂପ ଠିକ୍ ନିୟମରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ।
ଧାନ୍ଯଂ ଯଵଂ ଚ ଗୋଧୂମଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵିପ୍ରାଯ ଦକ୍ଷିଣାମ୍
ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଧାନ, ଯବ ଓ ଗହୁଁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ତୁଲସୀପ୍ରତିଷ୍ଠାଵିଧାନଵର୍ଣନମ୍ ଯଜମାନଃ ଶୁଦ୍ଧଦିନେ ଏକାଦଶ୍ଯାମଥାପି ଵା
ଯଜମାନ ଏକ ପବିତ୍ର ଦିନ କିମ୍ବା ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ଏହା ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ।
ତତୋ ରାତ୍ରୌ ଘଟଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ ପୂଜଯେତ୍ପରମେଶ୍ଵରମ୍
ତାପରେ ରାତିରେ ଏକ ଘଡ଼ା ରଖି, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଗାଯତ୍ର୍ଯା ସ୍ନପନଂ କୁର୍ଯାତ୍ତଥୋକ୍ତୈର୍ମଂତ୍ରକୈରପି
ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ।
ତ୍ଵାଂ ଗଂଧର୍ଵେତି ଚ ପୁନଃ ପୁଷ୍ପଂ ମଂଡଂଶନେତି ଚ
ପୁନି 'ତ୍ୱାଁ ଗନ୍ଧର୍ବ' ଓ 'ପୁଷ୍ପଂ ମଣ୍ଡଂଶନ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ପୁଷ୍ପ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଵୈଶ୍ଵଦେଵୀତି ଚ ପୁନର୍ମଂତ୍ରେଣାନେନ ଚଂଦନମ୍
ପୁନି 'ୱୈଶ୍ୱଦେବୀ' ଓ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଚନ୍ଦନ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।