ଵିନାଯକଂ ଚ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଚ ଗଙ୍ଗାଂ ପୃଥିଵିଷଷ୍ଟିକମ୍
ବିନାୟକ, ବିଷ୍ଣୁ, ଗଙ୍ଗା ଓ ପୃଥିବୀର ଛଅ ରୂପକୁ ଉଚିତ ଭାବେ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର।
ଷୋଡଶେନୋପଚାରେଣ ପୂଜଯେଚ୍ଚ ଵିଶେଷତଃ
ଏହାମାନେଠାରେ ଶୋଳଟି ପ୍ରକାରର ପ୍ରସାଦ ଦେଇ ବିଶେଷ ଭାବେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ପଂଚକୃଷ୍ଣାଲକୈଃ କୁର୍ଯାଦ୍ବୃହତ୍ପର୍ଵପ୍ରମାଣକମ୍
ପାଞ୍ଚଟି କଳା କେଶ ନେଇ, ପର୍ବ ପାଇଁ ଯେତେ ଦରକାର, ସେଠିକି ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରସାଦ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ।
ପୂଜଯେତ୍ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ଅଗ୍ନିକାର୍ଯମଥାଚରେତ୍
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରି, ତାପରେ ଅଗ୍ନିକାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ତିଲାକ୍ଷତୈର୍ଵା ଆଜ୍ଯୈର୍ଵା ତ୍ରିମଧ୍ଵକ୍ତୈରଥାପି ଵା
ତିଳ, ଅକୁଅ ଚାଉଳ, ଘିଅ କିମ୍ବା ତିନି ପ୍ରକାର ମଧ ଓ ଘିଅ ଯେଉଁଟି ଇଚ୍ଛା, ତାହା ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ଏକୈକାମାହୁତିଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ପୁଷ୍ପୈସ୍ତିଲଘୃତେନ ଚ ।। 2.3.4.
ପ୍ରତ୍ୟେକ ବେଳେ ଏକ ଏକ ହୋମ ଦେଇବା, ଫୁଲ ଓ ତିଳ ଘିଅ ସହିତ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଷ୍ଟାଵଷ୍ଟୌ ଚ ଜୁହୁଯାଦ୍ଘୃତୈରେକାହୁତିର୍ଭଵେତ
ଘିଅ ସହିତ ଆଠ କିମ୍ବା ଶୋଳ ହୋମ କରିବା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ହୋମ ଏକ ହୋଇଥିବା ଉଚିତ।
ଏକାହୁତିଂ ତତୋ ଦଦ୍ଯାଦାପୋହିଷ୍ଠେତି ଵା ତ୍ରିଭିଃ
ତାପରେ 'ଆପୋହିଷ୍ଠ' ମନ୍ତ୍ରକୁ ତିନିଥର ପଢ଼ି, ଏକ ହୋମ ଦେବା ଉଚିତ।
ଇମଂ ଵରୁଣ ଇତି ଵା ତଦ୍ଵରୋମା ଋଚା ପୁନଃ
କିମ୍ବା 'ଇମଂ ବରୁଣ' ମନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା 'ତଦ୍ ବରୋମ' ଋଚା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ହୋମ କରିପାରିବେ।
ଵାତସ୍ଯଯମିତି ପୁନଃ ପଞ୍ଚଵର୍ଣଂ ଯଥାକ୍ରମାତ୍
'ବାତସ୍ୟୟମ୍' ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି, ପରେ ପଞ୍ଚଟି ଅକ୍ଷର ଠିକ୍ କ୍ରମରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ତତଃ ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃତେ ଦଦ୍ଯାଦ୍ବଲିଂ ଦଦ୍ଯାଦନୁକ୍ରମାତ୍
ତାପରେ ସ୍ୱିଷ୍ଟକୃତ ପାଇଁ ବଳି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦେବା ଉଚିତ।
ଯଵକ୍ଷୀରଂ ଦିଗୀଶେଭ୍ଯୋ ହ୍ଯନ୍ଯେଭ୍ଯଃ ପାଯସେନ ତୁ
ଦିଗ୍ପାଳମାନେ ପାଇଁ ଯବ ଓ ଖୀର ଦେବା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ପାୟସ ଦେବା ଉଚିତ।
ଅନଂତସ୍ଯୋତ୍ତରେ ତୀରେ ପଦ୍ମପତ୍ରଂ ପରିସ୍ତରେତ୍
ଅନନ୍ତ ନଦୀର ଉତ୍ତର ତୀରରେ ଏକ ପଦ୍ମପତ୍ର ପିଛାଇବା ଉଚିତ।
କୁର୍ଯାତ୍ପୂର୍ଵଦ୍ଵଯେନାପି ବାଣରତ୍ତିସୁଵର୍ଣକୈଃ
ପୂର୍ବର ପ୍ରକାରରେ, ବାଣ, ଲାଲ୍ କପଡ଼ା ଓ ସୁଉନ୍ତା ଦେଇ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଵରୁଣଂ ଵିନ୍ଯସେତ୍ତତ୍ର ତଥା ପୁଷ୍କରିଣୀମପି
ସେଠାରେ ବରୁଣଙ୍କୁ ବସାଇବା ଓ ଏକ ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।
ପୂର୍ଵାଵସ୍ଥାଯିନୀଂ ଯଷ୍ଟିଂ ସମାରୋପ୍ଯ ଵିଧାନତଃ ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯାସମଂ ତେନ ନାଗଯଷ୍ଟ୍ଯଂତରେ କ୍ଷିପେତ୍
ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ଦଣ୍ଡ ରଖାଯାଇଥିଲା, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସେହି ଦଣ୍ଡକୁ ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀ ଓ ନାଗଦଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ।
ତତ୍ରୈଵାନଂତନାଗଂ ଚ ମଂତ୍ରମେତଦୁଦୀରଯେଦ୍ ଫଣାସହସ୍ରସଂଯୁକ୍ତ ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ
ସେଠାରେ ଅନନ୍ତ ନାଗଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବା ଉଚିତ: 'ହଜାର ଫଣା ଥିବା, ଭଲଭାବେ ବସିଥିବା ଅନନ୍ତ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।'
ଦକ୍ଷିଣାଂ ଚ ତତୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ତତଃ ପୂର୍ଣାଂ ଵିଧାଯ ଚ
ତାପରେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଦାନ ଦେବାକୁ ଉଚିତ।
ପଦ୍ମୋତ୍ପଲଂ ଚ ଶୈଵାଲଂ ମଂତ୍ରମେଵ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ପଦ୍ମ, ବୈଦୂର୍ୟ ଓ ଶୈବାଳ ଉପଯୋଗ କରିବା ଦରକାର, ଏବଂ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଆଦିତ୍ଯାଧ୍ଯାଯକଂ ଜପ୍ତ୍ଵା କ୍ଷିପେଲ୍ଲାଜକପର୍ଦକାନ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟକ ଅଧ୍ୟାୟ ପଢ଼ି ଶେଷରେ ଝୋଟି ସହିତ ଚାଉଳ ଛିଟିବା ଉଚିତ।
ସୂତ୍ରେଣ ଵେଷ୍ଟଯେତ୍ପ୍ରାଜ୍ଞୋ ରକ୍ତେନ ଚ ଚତୁଷ୍କ୍ରମାତ୍
ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଲାଲ ଧାଗା ନେଇ ଚାରିଥର ଘୁଞ୍ଚି ଏହାକୁ ବାନ୍ଧିବା ଉଚିତ।
ସରୋଵରାଦିପ୍ରତିଷ୍ଠାଵିଧାନଵର୍ଣନମ୍ ଵିଧିଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ସହାଙ୍ଗେନ ଵିଧାନଂ ଶୃଣୁତ ଦ୍ଵିଜାଃ
ମୁଁ ସରୋବର ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପ୍ରଣାଳୀ ବିବରଣା କରିବି; ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ।
ସ୍ଵର୍ଣପାଦେନ ମାନେନ ପୂର୍ଵେଦ୍ଯୁରଧିଵାସ ଯେତ୍
ପୂର୍ବ ଦିନରେ ସୁନାର ବାଟିକୁ ମାପ ଭାବେ ନେଇ ପୂର୍ବକ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଵମଣ୍ଡଲେ ଶୁଭେ ସ୍ଥାନେ ଵିଶେତ୍ପୂର୍ଵମୁଖେନ ତୁ
ନିଜ ମଣ୍ଡଳରେ, ଶୁଭ ସ୍ଥାନରେ, ପୂର୍ବ ମୁହଁ କରି ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ।
ଵାଗୀଶଂ ଚ ତଥା ଵିଷ୍ଣୁଂ ସୂର୍ଯେ କୁଂଭେ ସମର୍ଚଯେତ୍
ସେଠାରେ ବାଗୀଶ, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ କୁମ୍ଭରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର।
ଏକୈକାମାହୁତିଂ ଦଦ୍ଯାଦନ୍ଯେଷାଂ ଚ ସ୍ରୁଵେଣ ଚ
ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଏକ ଏକ ହୋମ ଦେବା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ସ୍ରୁଭା ଦ୍ୱାରା ଅହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।
ଯୂପଂ ନିଵେଶଯେତ୍ପଶ୍ଚାଦ୍ଦଦ୍ଯାଦ୍ଧେନୁଂ ଚ ଦକ୍ଷିଣାମ୍
ତାପରେ, ଯଜ୍ଞସ୍ଥମ୍ଭ ସ୍ଥାପନ କରି ଏବଂ ଦାନ ସ୍ୱରୂପ ଗାଈ ଦେବା ଉଚିତ।
ଆରାମସ୍ଯ ଵିଧିଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଵିଧିଵିସ୍ତରମ୍
ମୁଁ ଆରାମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ ଏହାର ବିସ୍ତୃତ ବିଧି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି।
ଅରଣ୍ଯମଧ୍ଯେ ପାଶ୍ଚାତ୍ଯେ ଉତ୍ତରେ ଵା ଵିଶେଷତଃ
ବିଶେଷ କରି, ଏହା ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ, ପଶ୍ଚିମ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ହେବା ଉଚିତ।
ଓଁ ଅଦ୍ଯେତ୍ଯାଦି ଵିଷ୍ଣୁରୂପାଯ କରୁଣାଯ ଶ୍ରୁତିରତ୍ଯାଦ୍ଯୁକ୍ତଵେଦଵ୍ଯାସସପ୍ରଣୀତାଗ୍ନିଷ୍ଟୋମଫଲପ୍ରାପ୍ତଯେ ପୁଷ୍କରିଣୀପ୍ରତିଷ୍ଠାକର୍ମଣି ଇମାଂ ପୁଷ୍କରିଣୀଂ ସୁଵର୍ଣରାଜତାଂ ସ୍ଵଗୃହ୍ଯୋଦିତାଂ ସାଲଂକାରାଂ ସୁପୂଜିତାମମୁକଗୋତ୍ରଃ ଅମୁକଦେଵଶର୍ମା ତୁଭ୍ଯମହଂ ସଂପ୍ରଦଦେ ଓଁ ଅଦ୍ଯେତ୍ଯାଦି ବ୍ରାହ୍ମଣମୁଖ୍ଯେଭ୍ଯଃ ମମାଗ୍ନିଷ୍ଟୋମାଦ୍ଯନେକଫଲପ୍ରାପ୍ତଯେ ଇମଂ ଜଲାଶଯଂ ଵରୁଣଦୈଵତଂ ସୁପୂଜିତଂ ଚତୁର୍ମୁଖସହିତଂ ଚତୁଃସତ୍ତ୍ଵାଵଚ୍ଛିନ୍ନସ୍ନାନପାନାଦ୍ଯୁପଭୋଗାଯ ଅମୁକସଗୋତ୍ରଃ ଅମୁକଦେଵଶର୍ମାହମୁତ୍ସୃଜେ ଜଲାଶଯସ୍ଯ ମଧ୍ଯଂ ତୁ ଋତ୍ଵିଗ୍ଘୋମଂ ଚରେତ୍ତତଃ ।। 2.3.4.
ଓଁ ଆଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୟାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ବେଦ ଓ ବ୍ୟାସଙ୍କ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇଁ, ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀ ସ୍ଥାପନ କାର୍ଯ୍ୟରେ, ମୋର ଗୋତ୍ର ଓ ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ କରି, ସୁନା ଓ ଚାନ୍ଦିର, ଭଲଭାବେ ଅଳଙ୍କୃତ ଓ ପୂଜିତ ଏହି ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀକୁ ମୁଁ ଦାନ କରୁଛି। ଓଁ ଆଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି, ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫଳ ପାଇଁ, ମୋର ଗୋତ୍ର ଓ ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ କରି, ଏହି ଜଳାଶୟକୁ ବରୁଣଙ୍କ ନାମରେ, ଚାରିମୁଖ ଓ ଚାରି ପ୍ରକାର ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ, ସ୍ନାନ, ପାନ ଓ ଅନ୍ୟ କାମରେ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଛାଡ଼ି ଦେଉଛି। ଜଳାଶୟର ମଧ୍ୟରେ, ରୁତ୍ବିଜ୍ ତାପରେ ସୋମ ଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ।