ଚତୁର୍ଣାମେଵ ଵର୍ଣାନାଂ ସ୍ଥିତ୍ଯର୍ଥଂ ମୃଗପକ୍ଷିଣାମ୍
ଚାରିଟି ଜାତି, ପଶୁ ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ।
ଭଗ୍ନେ ସ୍ତମ୍ଭେ ତୃଣେ ଜୀର୍ଣେ ପୁନସ୍ତୃଣପ୍ରଦାପନେ 2.3.2.
ଯେତେବେଳେ ଦଣ୍ଡ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ କିମ୍ବା ଘାସ ଜର୍ଜର ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ପୁନି ଘାସ ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର।
ଘାତାପାଯାଦିଦୋଷେଣ ମ୍ରିଯଂତେ ଯଦି ଜନ୍ତଵଃ
ଘାତ, ହାରାଇବା ଓ ଅନ୍ୟ ଦୋଷରେ ଯଦି ପ୍ରାଣୀମାନେ ମରିଯାନ୍ତି।
ମାନୁଷାଃ ପଶଵୋ ଯେ ଚ ନିଵସନ୍ତୀହ ମଣ୍ଡପେ
ମଣ୍ଡପରେ ଯେଉଁ ମାନବ ଓ ପଶୁମାନେ ବସିଥିବା।
ତତସ୍ତ୍ରିଗୁଣସୂତ୍ରେଣ ସୁତ୍ରାମାଣେତି ଵୈ ଋଚା
ତାପରେ ତିନି ଗୁଣା ତାଗ ଦ୍ୱାରା ତାଗକୁ ମାପିବା ଉଚିତ, ଯେପରି ଷ୍ଲୋକରେ କୁହାଯାଇଛି।
ଉପାନହୌ ତଥା ଛତ୍ରମାଚାର୍ଯାଯ ନିଵେଦଯେତ୍
ଅଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଚପଲ ଓ ଛତା ଦେଇ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।
ଦୀନେଭ୍ଯଶ୍ଚ ପୃଥଗ୍ଦଦ୍ଯାଦ୍ଗୃହଂ ଵିପ୍ରପୁରଃସରମ୍
ଗରିବମାନେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ରଖି, ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଭାବରେ ଘର ଦେବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ପ୍ରପାଯାଂ ଵିଜ୍ଞେଯୋ ଵିଶେଷୋ ଵରୁଣଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଏଭଳି ପାନୀୟ ଘରରେ ଯେଉଁ ଭିନ୍ନତା ଅଛି, ତାହା ବୁଝିବା ଉଚିତ; ପରେ ସେ ବରୁଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବା ଦରକାର।
ସ୍ଥାଲୀପାକଵିଧାନେନ ପ୍ରକୁର୍ଯାଦ୍ଦେଶିକୋତ୍ତମଃ
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିକ୍ଷକ ମଣିଷ ଭାଣ୍ଡରେ ଖାଦ୍ୟ ପକାଇବା ନିୟମ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଋତ୍ଵିଜେ ତାମ୍ରପାତ୍ରଂ ଚ ଜଲପୂର୍ଣଂ ଚ ଧାନ୍ଯକମ୍
ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ତାମ୍ବା ପାତ୍ର ଓ ଧାନ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ନାଗରାଜାନଂ ଦ୍ଵାରପାଲୌ ଚ ପଶ୍ଚିମେ
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସର୍ପମାନଙ୍କର ରାଜା ଓ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଥିବା ଦୁଇ ଦ୍ୱାରପାଳଙ୍କୁ।
ବଲିଦାନଂ ଵିଧାନେନ କୃତ୍ଵା ଦଦ୍ଯାଦ୍ଯଥାଵିଧି 2.3.2.
ବଳି ଦାନ ନିୟମ ଅନୁସାରେ କରି, ଯଥାବିଧି ଦେବା ଉଚିତ।
ଵଜ୍ରୀ ଚ ଧୂମଲୀ କୃଷ୍ଣା ପୀତା ଚୈଵାଥ ଵାରୁଣୀ
ବଜ୍ରୀ, ଧୂମଳୀ, କୃଷ୍ଣା, ପୀତା ଓ ବାରୁଣୀ।
କୁଂଭେଷୁ ପୂଜଯେଦ୍ଦେଵାନ୍ମହେଶଂ ପ୍ରଥମଂ ବୁଧଃ
ପାଣି ଭରା କୁଁଭମାନେ ଭିତରେ ପ୍ରଥମେ ମହେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଵେଦିକାପୂର୍ଵଭାଗେ ତୁ ଉତ୍ତରେ କଲଶେ ଶିଵମ୍
ବେଦିକାର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଉତ୍ତର ଦିଗର କଳଶରେ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
କଲଶେ ଵିଧିଵଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଉପଚାରୈଃ ପୃଥଗ୍ଵିଧୈଃ
କଳଶରେ ନିୟମ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ପଦାର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଯୋ ନାଗାସ୍ତାନ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଅନଂତୋ ଵାସୁକିସ୍ତଥା ପଦ୍ମଶ୍ଚୈଵ ମହାପଦ୍ମୋ ମନ୍ତ୍ରୈରେଭିଃ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍
ମୁଁ ଏହି ସର୍ପମାନେ—ଅନନ୍ତ, ବାସୁକି, ପଦ୍ମ ଓ ମହାପଦ୍ମ—ଏମାନଙ୍କୁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କହିବି।
ପୁଂଡରୀକଦଲାଭାସ ଶୁଭକର୍ଣାଂତଲୋଚନ
ପଦ୍ମ ପତ୍ର ପରି ଦେହ, ଶୁଭ କାନ ଓ ତଳେ ଅଛି ଆନନ୍ଦ ଆଖି।
ଅନଂତ ନାଗରାଜେନ୍ଦ୍ର ଇହାଗଚ୍ଛ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ
ଅନନ୍ତ ନାଗରାଜ, ଏଠାକୁ ଆସ; ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ସର୍ଵନାଗସ୍ଯ ଶୂରସ୍ଯ କୃତସ୍ଵସ୍ତିକଲାଂଛନ
ସମସ୍ତ ନାଗମାନଙ୍କର ଶୂର ବିର, ଯିଏ ସ୍ୱସ୍ତିକ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
ନଵୀନଜଲଦଶ୍ଯାମ ଶ୍ରୀମନ୍କମଲଲୋଚନ
ନୂତନ ବର୍ଷା ମେଘ ପରି କଳା, ଶ୍ରୀମନ୍ତ, ପଦ୍ମ ଆଖି।
ଶଂଖପାଲ ଇତି ଖ୍ଯାତ ଜଲାଧାରପ୍ରତୀକ୍ଷକ 2.3.2.
ଯିଏ ଶଂଖପାଳ ଭାବେ ପରିଚିତ, ଜଳ ବହିବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି।
ଅତିପୀତ ସୁଵର୍ଣାଭ ଚନ୍ଦ୍ରାର୍ଧାଂକିତମସ୍ତକ
ଅତି ପୀତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗର, ମସ୍ତକରେ ଚନ୍ଦ୍ରାର୍ଧ ଚିହ୍ନ ଥିବା।
କୁଲୀର ନାଗରାଜେଂଦ୍ର ସର୍ଵସତ୍ତ୍ଵହିତେ ରତ
କୁଳୀର ନାଗରାଜ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ନିରନ୍ତର ଲାଗିରହିଛନ୍ତି।
ଯଃ ସୁଵର୍ଣେନ ଵର୍ଣେନ ପଦ୍ମପତ୍ରାଯତେକ୍ଷଣଃ ତସ୍ମୈ ତେ ପଦ୍ମନାଗେନ୍ଦ୍ର ତୀଵ୍ରରୂପ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ
ଯେଉଁଠାରେ ସୁନା ରଙ୍ଗର ଦେହ ଓ ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ଲମ୍ବା ଆଖି ଥିବା, ହେ ପଦ୍ମନାଗରାଜ, ତୁମେ ଯେତେ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଛ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ।
ନାଗିନ୍ଯୋ ନାଗକନ୍ଯାଶ୍ଚ ତଥା ନାଗକୁମାରକାଃ
ନାଗିନୀମାନେ, ନାଗକନ୍ୟାମାନେ ଏବଂ ଏହିପରି ନାଗଶିଶୁମାନେ—
ସ୍ଵଗୃହ୍ଯୋକ୍ତେନ ଵିଧିନା କୃତ୍ଵାଗ୍ନିସ୍ଥାପନଂ ବୁଧଃ
ଯିଏ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ସେ ନିଜ ଘରର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।
ଆଦିତ୍ଯାଦିଗ୍ରହାଂଶ୍ଚୈଵ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ କୃଷ୍ଣମେଵ ଚ
ସେ ଆଦିତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହମାନେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାଦେଶମାତ୍ରଂ ସଂପ୍ରୋକ୍ଷ୍ଯ ଯୂପଂ ଚାସ୍ଯ ପ୍ରମାଣକମ୍
ଏକ ହାତ ପରିମାଣ ଯଜ୍ଞସ୍ଥମ୍ଭକୁ ପବିତ୍ର ଜଳ ଛିଟିଏଇ ଏବଂ ଠିକ୍ ମାପରେ ଥିବାକୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ।
କୂପେ ନିକ୍ଷିପ୍ଯ ତାନ୍ନାଗାନ୍ପଞ୍ଚରତ୍ନଂ କ୍ଷିପେତ୍ତତଃ
ସେ ନାଗମାନେକୁ କୁଆଁରେ ରଖି, ପରେ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ମଣି ରଖିବା ଉଚିତ।