ସ୍ଵସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାପଯେଦ୍ଵିପ୍ରାନ୍ମଖେ ଧର୍ମୈର୍ଯଥାକ୍ରମମ୍
ଯଜ୍ଞରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ଧର୍ମାନୁସାରେ ବସାଇବା ଉଚିତ।
ଯଜ୍ଞେ ସୁଵିତତେ ଯୋସୌ ପୂଜ୍ଯତେ ପୁରୁଷଃ ସଦା
ସୁସଂଗଠିତ ଯଜ୍ଞରେ ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ସଦା ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି—
ମଖଶ୍ରେଷ୍ଠେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଯେନ ମଂତ୍ରାଃ ସୁଵିସ୍ତୃତାଃ
ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞମାନେରେ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମନ୍ତ୍ରଗୁଡିକ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପ୍ରଚାରିତ ହୁଏ—
ଯଜ୍ଞେଷୁ ସାକ୍ଷୀ ସର୍ଵେଷୁ ଵେଦଵେଦାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଵିତ୍ 2.2.20.
ସେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ସାକ୍ଷୀ, ବେଦ ଓ ବେଦର ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣିଥିବା।
ମାଂଗଲ୍ଯଂ କର୍ମଣାଂ ନିତ୍ଯଂ ଶାଶ୍ଵତଂ ବ୍ରହ୍ମରୂପିଣମ୍
ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ନିତ୍ୟ ମାଙ୍ଗଳ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମର ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିବା।
ପାଲଯଂତି ଦିଶଃ ସର୍ଵା ଵିଦିଶଶ୍ଚ ତଥା ଇମାଃ ପାତଯେଦ୍ଦକ୍ଷିଣଂ ଜାନୁ ଵିକିରାନ୍ଵିକିରେତ୍ତତଃ
ସମସ୍ତ ଦିଗ ଓ ମଧ୍ୟଦିଗମାନେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ତାପରେ ଡାହାଣି ଘୁଁଡିକୁ ନମାଇ ଅଂଶଗୁଡିକ ବିକିରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ଯାନି ଭୂତାନି ସ୍ଥାଵରାଣି ଚରାଣି ଚ
ତିନି ଲୋକରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଅଛନ୍ତି, ଅଚଳ ଓ ଚଳ—
ଵେଦ୍ଯାଵେଦୀତି ମଂତ୍ରେଣ ପଠେଦ୍ଵେଦିଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ
‘ବେଦ୍ୟାବେଦି’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ବେଦିକୁ ନମସ୍କାର କରି ପାଠ କରିବା ଉଚିତ।
ଯାଜନଂ ଯଜମାନଶ୍ଚ ଶ୍ରେଯସା ତତ୍ର ଯାଜକଃ
ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ପୁରୋହିତ ମଧ୍ୟରେ, ପୁରୋହିତ ଅଧିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ପୁଣ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଐଶାନ୍ଯାଂ କଲଶେ ଦେଵଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଗଣ ନାଯକମ୍
ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗର କଳଶରେ, ଦେବତା ଓ ଗଣମାନଙ୍କର ନାୟକଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ମଂଡଲଂ ଚୈଵ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵୈ ଦ୍ଵାରକାରୂପମାସ୍ଥିତଃ
ମଣ୍ଡଳରେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରକା ରୂପରେ ବସାଇବା ଆବଶ୍ୟକ।
ପୂର୍ଵାଦିଦିକ୍ଷୁ କଲଶାନ୍ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ଚ ତ୍ରଯଂତ୍ରଯମ୍
ପୂର୍ବ ଓ ଅନ୍ୟ ଦିଗଗୁଡିକରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ତିନିଟି କଳଶ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଗଂଗାମୃତ୍ତିକଯା ଯୁକ୍ତେ ପଲ୍ଲଵେ ସଂନିଵେଦଯେତ୍
ଗଙ୍ଗା ମାଟି ମିଶା ଏକ ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଉପହାର ଦେବା ଉଚିତ।
କଲଶୋପରି ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ମଂଦରଂ ସଂପ୍ରପୂଜଯେତ୍ 2.2.20.
କଳଶ ଉପରେ ମନ୍ଦର ପରିବେଶ କରି, ଏହାକୁ ଯଥାଯଥ ପୂଜା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
( ସ୍ଯୋନା ପୃଥିଵୀତି ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ ସୁମଂତ ଋଷିର୍ଜଗତୀ ଛନ୍ଦୋ ହରୋ ଦେଵତା ମଂଦରପ୍ରୀତଯେ ଵିନିଯୋଗଃ) ପ୍ରାଦେଶମାତ୍ରଲୋହଂ ତୁ ରୌପ୍ଯେଣ ଗଂଧମାଦନମ୍
‘ସ୍ୟୋନା ପୃଥିବୀ’ ମନ୍ତ୍ରର ଋଷି ସୁମନ୍ତ, ଛନ୍ଦ ଜଗତୀ, ଦେବତା ହର, ଏହା ମନ୍ଦର ପ୍ରୀତି ପାଇଁ ଉପଯୋଗ କରାଯାଏ; ହାତର ଆକାରର ଧାତୁ ଏବଂ ଚାନ୍ଦି ଦ୍ୱାରା ଗନ୍ଧମାଦନ ରଖିବା ଉଚିତ।
କଦାଚନେତି ମଂତ୍ରସ୍ଯ ସୂର୍ଯ ଋଷିସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ଛନ୍ଦଃ ସୂର୍ଯୋ ଦେଵତା ଗଂଧମାଦନପ୍ରୀତଯେ ଵିନିଯୋଗଃ ତୋଲକଦ୍ଵଯମାନେନ ଯଵାନାଂ ପିଷ୍ଟକୋପରି
‘କଦାଚନେତି’ ମନ୍ତ୍ରର ଋଷି ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଛନ୍ଦ ତୃଷ୍ଟୁପ୍, ଦେବତା ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଏହା ଗନ୍ଧମାଦନ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ ଉପଯୋଗ କରାଯାଏ; ଦୁଇ ମାପ ଯବ ଚାଉଳ ଉପରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
( ଆପ୍ଯାଯସ୍ଵେତି ମଂତ୍ରସ୍ଯ କର୍ଦମ ଋଷିର୍ଜଗତୀ ଛନ୍ଦଃ ଶଚୀ ଦେଵତା ସୁପାର୍ଶ୍ଵପ୍ରୀତଯେ ଵିନିଯୋଗଃ ଶ୍ରୀସୂକ୍ତେନୈଵ ମନ୍ତ୍ରେଣ ଯଜେଦ୍ଵିଜଯସପ୍ତକମ୍
‘ଆପ୍ୟାୟସ୍ୱେତି’ ମନ୍ତ୍ରର ଋଷି କର୍ଦମ, ଛନ୍ଦ ଜଗତୀ, ଦେବତା ଶଚୀ, ଏହା ସୁପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ ଉପଯୋଗ କରାଯାଏ; ଶ୍ରୀସୂକ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସାତଜଣ ବିଜୟୀଙ୍କୁ ଯଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଂବାଅଂବିକେତି ମଂତ୍ରସ୍ଯ ନଲିନ ଋଷିର୍ଗାଯତ୍ରୀ ଛନ୍ଦଃ ଶଂଭୁର୍ଦେଵତା ଜଯ ପ୍ରୀତଯେ ଵିନିଯୋଗଃ
‘ଅମ୍ବା ଅମ୍ବିକେତି’ ମନ୍ତ୍ରର ଋଷି ନଳିନ, ଛନ୍ଦ ଗାୟତ୍ରୀ, ଦେବତା ଶମ୍ଭୁ, ଏହା ବିଜୟ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ ଉପଯୋଗ କରାଯାଏ।
( ଗାଯତ୍ର୍ଯା ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ର ଋଷିଃ ସଵିତା ଦେଵତା ଵିଜଯପ୍ରୀତଯେ ଵିନିଯୋଗଃ
ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରର ଋଷି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଦେବତା ସବିତା, ଏହା ବିଜୟ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ ଉପଯୋଗ କରାଯାଏ।
(ଉତ୍ତରେ ଯୁଗ୍ମକଲଶେ ମନୋନ୍ନା ଇତି ମଂତ୍ରସ୍ଯ ଅଂତକ ଋଷିର୍ବୃହତୀ ଛଂଦୋ ନିର୍ଋତିର୍ଦେଵତା ଭୂତପ୍ରୀତଯେ ଵିନିଯୋଗଃ ଵିଧାଯାର୍ଘ୍ଯାଦିକଂ ଚୈଵ ଧର୍ମାଦିମଂଡଲେ ଯଜେତ୍
ଉତ୍ତର ଦିଗର ଯୁଗଳ କଳଶରେ, ‘ମନୋନ୍ନା’ ମନ୍ତ୍ରର ଋଷି ଅନ୍ତକ, ଛନ୍ଦ ବୃହତୀ, ଦେବତା ନିରୃତି, ଏହା ଭୂତ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ ଉପଯୋଗ କରାଯାଏ; ଧର୍ମ ମଣ୍ଡଳରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।
ମଧ୍ଯେ ଆଧାରଶକ୍ତ୍ଯାଦୀନ୍ଵରୁଣଂ ମଧ୍ଯତୋ ଯଜେତ୍
ମଧ୍ୟରେ, ଆଧାର ଶକ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟରୁ ଭାରୁଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ପାର୍ଶ୍ଵଦ୍ଵଯେ କର୍ଣିକାଯା ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଚାପ୍ଯନନ୍ତକମ୍
ପଦ୍ମର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନନ୍ତକଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଇନ୍ଦ୍ରାଭିଷେକମଂତ୍ରସ୍ଯ ଵାଦ୍ଯଂ ଗାଂଧାରରାଗକମ୍
ଇନ୍ଦ୍ରାଭିଷେକ ମନ୍ତ୍ର ପାଇଁ, ସଙ୍ଗୀତ ଗାନ୍ଧାର ରାଗରେ ହେବା ଉଚିତ।
ଘନକଂଟକମସ୍ଯାପି ଵାଚ୍ଯଂ ରାଗଂ ତୁ ଗୁର୍ଜରମ୍ 2.2.20.
ଘନକଣ୍ଠକ ପାଇଁ, ସଙ୍ଗୀତ ଗୁର୍ଜର ରାଗରେ ହେବା ଉଚିତ।
ନାଟକାଖ୍ଯଂ ତଥା ରାଗଂ ଵରୁଣସ୍ଯାପି ମେ ଶୃଣୁ
ବରୁଣ ପାଇଁ, ନାଟକ ନାମକ ରାଗ ମଧ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତରେ ହେବା ଉଚିତ।
ଈଶସ୍ଯ ନଂଦିଘୋଷାଖ୍ଯଂ ଵାଦ୍ଯଂ ରାଗୋଥ କାମଦଃ
ଈଶ ପାଇଁ, ନନ୍ଦିଘୋଷ ନାମର ସଙ୍ଗୀତ ଓ କାମଦ ରାଗ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ରାଗୋ ଦେଵୀ ଵସଂତଶ୍ଚ ଅନଂତସ୍ଯ ନିବୋଧ ମେ
ହେ ଦେବୀ, ରାଗ ଓ ବସନ୍ତ ଅନନ୍ତଙ୍କ ସଂପର୍କରେ ଅଛନ୍ତି, ଏହି କଥା ଜାଣ।
ସୋମେ ଘୋଷେ ଭଵେଦ୍ଵାଦ୍ଯଂ ଜଲେଶସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ସୋମର ଶବ୍ଦରେ, ଜଳର ମହାତ୍ମା ଭଗବାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଙ୍ଗୀତ ହେଉ।
ସ୍ଵୈଃ ସ୍ଵୈର୍ଧର୍ମୈଶ୍ଚ ସଂଗୃହ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣେ ପୃଥିଵୀଂ ଯଜେତ୍
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣେ ନିଜ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଏକତ୍ର କରି, ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗର ପୃଥିବୀକୁ ପୂଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ମଣ୍ଡପସ୍ଯୋତ୍ତରେ ଭାଗେ ମହାଦେଵଂ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍
ମଣ୍ଡପର ଉତ୍ତର ଭାଗରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜନ କରିବା ଉଚିତ।