ତତୋ ଜଲମାତୃଭ୍ଯୋ ନମ ଇତି ଜଲମାତୄଃ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍
ତାପରେ 'ଜଳମାତାମାନେଙ୍କୁ ନମସ୍କାର' ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଜଳମାତାମାନେଙ୍କୁ ବିଧିବତ୍ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର।
ତେଷାମାପ୍ଯାଯନାଯୈତଜ୍ଜଲମୁତ୍ସୃଜ୍ଯତେ ମଯା
ଏହି ଜଳ ମୁଁ ତାଙ୍କର ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଇଁ ଅର୍ପଣ କରୁଛି।
ଶିଵାଯ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ସଦା ପାହି ଜଲାଶଯମ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ରକ୍ଷକ ଶିବା, ସଦା ଜଳାଶୟକୁ ରକ୍ଷା କର।
ଜଲଂ ଵିଶ୍ଵୋପକାରାଯ କୃତମେତନ୍ମଯା ସଦା
ଏହି ଜଳ ମୁଁ ସଦା ବିଶ୍ୱର ଉପକାର ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି।
ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାନ୍ମହାଭାଗ ନାଗରାଜ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ
ତୁମ ଦୟାରେ, ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ନାଗରାଜ, ତୁମକୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ତେଷାଂ ଦୋଷୈର୍ନ ଲିପ୍ଯେଽହଂ ସ୍ଵଂସ୍ଵଂ ଗମମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ସେମାନଙ୍କ ଦୋଷରେ ମୁଁ ଲିପ୍ତ ହେଉ ନାହିଁ; ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ନିଜ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରୁନ୍।
ଆପେଯା ମାତରଃ ସଂତୁ ଜଗତାଂ ଵୃକ୍ଷଯୋନଯଃ 2.2.19.
ପାନ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ଜଳମାତାମାନେ, ଏହି ବିଶ୍ୱର ଗଛଜନ୍ମା ମାତାମାନେ, ସମ୍ମିଳିତ ରୁହନ୍ତୁ।
ଵରୁଣାସ୍ଯାସନେ କୀର୍ତିଂ ସନାତନ ନମୋସ୍ତୁ ତେ
ବରୁଣଙ୍କ ଆସନରେ ବସିଥିବା ସନାତନ, ତୁମକୁ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ନମସ୍କାର।
ସୁଵର୍ଣଂରଜତଂ ଦଦ୍ଯାଦନଡ୍ଵାହଂ ପଯସ୍ଵିନୀମ୍
ସୁନା, ଚାଁଦି, ହଳ ଚଲାଯିବା ଗାଈ ଏବଂ ଦୁଧାଳୁ ଗାଈ ଦେବା ଉଚିତ।
ଵହ୍ନିପୂଜାଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରେଣ ପ୍ରାଶଯେତ୍ତତଃ
ପ୍ରଥମେ ଅଗ୍ନିର ପୂଜା କରି, ପରେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ତାଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ।
ବିଂବମୁଦ୍ରାଂ ପଦ୍ମମୁଦ୍ରାଂ ନାଗମୁଦ୍ରାଂ ପ୍ରଦର୍ଶଯେତ୍
ବିମ୍ବ ମୁଦ୍ରା, ପଦ୍ମ ମୁଦ୍ରା ଓ ନାଗ ମୁଦ୍ରା ଦେଖାଇବା ଦରକାର।
ଯସ୍ତେ ପ୍ରାଣାଞ୍ଜପନ୍ପଶ୍ଚାତ୍ପ୍ରକୁର୍ଯାଦଥ ଚନ୍ଦନମ୍
ଯିଏ ପ୍ରାଣ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିଛନ୍ତି, ସେ ପରେ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇବା ଉଚିତ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ପୁରତଃ କୃତ୍ଵା ଵେଦଘୋଷଂ ସମୁଚ୍ଚରନ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖି, ସେ ବେଦମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ୍।
ତତୋ ଗୃହାର୍ଚନଂ କୁର୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଚ ଭୋଜନମ୍
ତାପରେ ଘରର ପୂଜା କରିବା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ୍।
ମଧ୍ଯମଵିଧାନଵର୍ଣନମ୍ ମଧ୍ଯମେ ମଧ୍ଯମଫଲଂ କନିଷ୍ଠେ ତୁ କନିଷ୍ଠକମ୍
ମଧ୍ୟମ ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟମ ଫଳ ମିଳେ, ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ସବୁଠାରୁ କମ୍ ଫଳ ମିଳେ।
ଅଧୁନା ମଧ୍ଯମଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଵିଧିଂ ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରତଃ
ଏବେ ମୁଁ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ମଧ୍ୟମ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି।
ସଦ୍ଯୋଧିଵାସକଲ୍ପେନ ଯୂପାଦୀନଧିଵାସ୍ଯ ଚ
ସତ୍ୱର ପବିତ୍ରତା ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ଯଜ୍ଞସ୍ଥମ୍ଭ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପକରଣ ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ୍।
ମୁହୂର୍ତେ କଲଶଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ ସଂଗୃହ୍ଯ ଗଣନାଯକମ୍
ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ କଳଶ ବସାଇ, ଦଳପତିଙ୍କୁ ଧରିବା ଉଚିତ୍।
ଶନ୍ନୋ ଦେଵ୍ଯାସ୍ତତଃ ପଶ୍ଚାଦ୍ଗନ୍ଧଦ୍ଵାରେତି ଗଂଧକମ୍
ତାପରେ 'ଶନ୍ନୋ ଦେବ୍ୟା' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସୁଗନ୍ଧ ଧୂପ ଦେବା ଉଚିତ୍।
କାଣ୍ଡାଦିତି ଚ ମନ୍ତ୍ରେଣ ତତୋ ଧୂପଂ ନିଵେଦଯେତ୍
'କାଣ୍ଡାଦିତି' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ତାପରେ ଧୂପ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଵିଵାହଵିଧିନା ସର୍ଵଂ କାର୍ଯଂ ଚୈଵାଧିଵାସନମ୍
ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ପବିତ୍ରତା ବିବାହ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଉଚିତ୍।
ସର୍ଵମେଵ ପ୍ରଯୁଂଜୀତ ତଡାଗାଦିଷୁ ପଣ୍ଡିତଃ
ପଣ୍ଡିତମାନେ ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ତଳାବ ଓ ଏପରି ସ୍ଥାନରେ କରିବା ଉଚିତ୍।
ସଂଗୃହ୍ଯ ଗଂଧପୁଷ୍ପାଦ୍ଯୈର୍ଧୂପୈର୍ଦୀପୈଃ ସୁଶୋଭନୈଃ
ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପକରଣ, ଧୂପ ଓ ଦେଖିବାକୁ ଶୁଭ୍ର ଦୀପ ନେଇବା ଉଚିତ୍।
ଵୃଦ୍ଧିଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ତତଃ କୁର୍ଯାନ୍ମାତୃପୂଜାପୁରଃସରମ୍ 2.2.20.
ତାପରେ ମାଆଙ୍କ ପୂଜା ପୂର୍ବକ ବୃଦ୍ଧି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଶୃଣୁଯାତ୍ପଶ୍ଚିମେ ଭାଗେ ମଂଡପସ୍ଯ ସମୀପତଃ
ମଣ୍ଡପର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ, ସେ ନିକଟରେ ବସି ଶୁଣିବା ଉଚିତ୍।
ଅଥ ଵା ତତ୍ର ଦେଶୀଯଂ ଗୁରୁଂ ଵା ଶ୍ରୋତ୍ରିଯୋଦ୍ଭଵମ୍
ନହେଲେ, ସେଠାରେ ଅଞ୍ଚଳର ଗୁରୁ କିମ୍ବା ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବଂଶର ଜନ୍ମା ଥିବା ଜଣେ ଥିବା ଉଚିତ୍।
ଵୈତାନକଲ୍ପେ ସଂପନ୍ନଂ ଶକ୍ତିକଲ୍ପପରାଯଣମ୍
ଯିଏ ବୈତାନ ନିୟମରେ ଦକ୍ଷ ଓ ଶକ୍ତିପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ, ସେଠି ଥିବା ଉଚିତ୍।
ପତ୍ନୀହୀନମପୁତ୍ରଂ ଚ ଶ୍ଯାଵଦଂତମଦଂତକମ୍
ଯିଏ ପତ୍ନୀହୀନ, ପୁତ୍ରହୀନ, କଳା ଦାନ୍ତ ବା ଦାନ୍ତ ନଥିବା, ସେଠି ଥିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଅପ୍ରଧାନେଷୁ ଯଜ୍ଞେଷୁ ଦାନଯଜ୍ଞେଷୁ ସତ୍ତମାଃ
ଅପ୍ରଧାନ ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନ ଯଜ୍ଞରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଏହି ନିୟମ ଲାଗୁ ହୁଏ।
କୁଶପ୍ରତିକୃତୌ ଚାପି ତତଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
କୁଶ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିମା ତିଆରି କଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ପରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।