ଗାଯତ୍ରସ୍ଵେତି ମଂତ୍ରେଣ ପଠେଦ୍ଦ୍ଵାରଦ୍ଵଯଂ ତତଃ
'ଗାୟତ୍ରସ୍ୱ' ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପରେ ଦୁଇଟି ଦ୍ୱାରରେ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ।
ରକ୍ତପୁଷ୍ପାନ୍ଵିତଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ପ୍ରସାଦଯେତ୍
ଲାଲ୍ ଫୁଲ ଲଗାଇ, ଶିର ନମାଇ, ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ।
ତତୋ ଭୋଜ୍ଯଂ ସସର୍ପିଶ୍ଚ ସହିରଣ୍ଯଂ ଯଥାଵିଧି
ତାପରେ ଘିଅ ଓ ସୁନା ସହିତ ଭୋଜନ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦେବା ଉଚିତ।
ମଂଥରାଂ ଵସୁତାଂ କାଂତାଂ ରାକ୍ଷସୀଂ ଚ ପିଶାଚିକାମ୍
ମନ୍ଥରା, ବସୁତା, କାଁତା, ରାକ୍ଷସୀ ଓ ପିଶାଚିକାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ପୂର୍ଣାଂତେ ଚ ପୃଥଗ୍ଦଦ୍ଯାଲ୍ଲାଜାଦ୍ଯୈର୍ଗୁଡମିଶ୍ରିତୈଃ
ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି ସମାପ୍ତିରେ ଭିନ୍ନଭିନ୍ନଭାବେ ଲାଜା ଓ ଏହା ପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧାନ୍ୟ, ଗୁଡ଼ ସହିତ ମିଶାଇ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ବୃହତ୍ପକ୍ଷାଵିଶଷୋଽଯଂ ମଧ୍ଯମେ ଚ କନୀଯକେ
ବଡ଼, ମଧ୍ୟମ ଓ ଛୋଟ ଅଂଶ ନେଇ ଏହିଭଳି ପ୍ରଭେଦ ରହିଛି।
ସ୍ଵାହେତି ଜୁହୁଯାତ୍ପଶ୍ଚାତ୍ପ୍ରଣୀତାଂ ଚାଲଯେତ୍ତତଃ 2.2.19.
ତାପରେ 'ସ୍ୱାହା' ବୋଲି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ପରେ ହୋମକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ଦରକାର।
ମନ୍ଦରେ ତୋରଣସ୍ଯୈଵ ଵିଷ୍ଵକ୍ସେନଂ ପ୍ରକଲ୍ପଯେତ୍
ମନ୍ଦର ଦ୍ୱାରରେ ବିଷ୍ୱକ୍ସେନଙ୍କୁ ବିଧିବତ୍ ବିସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।
ପୂଜାଂତରେଣ ଯଃ କସ୍ଯ ଜପେନ୍ମନ୍ତ୍ରସହସ୍ରକମ୍
ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟ ପୂଜା ସମୟରେ କେହି ଯେଉଁ ଲୋକ ପାଇଁ ହଜାର ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରେ—
ସର୍ଵସତ୍ତ୍ଵେଭ୍ଯ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟମପି ତଜ୍ଜଲମୁଦ୍ଧୃତମ୍
ସେଥିରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଯାହାକି ଜଳ ମଧ୍ୟ ଥାଏ, ସେଠାରୁ ଉଠାଇ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ତତୋ ଜଲମାତୃଭ୍ଯୋ ନମ ଇତି ଜଲମାତୄଃ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍
ତାପରେ 'ଜଳମାତାମାନେଙ୍କୁ ନମସ୍କାର' ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଜଳମାତାମାନେଙ୍କୁ ବିଧିବତ୍ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର।
ତେଷାମାପ୍ଯାଯନାଯୈତଜ୍ଜଲମୁତ୍ସୃଜ୍ଯତେ ମଯା
ଏହି ଜଳ ମୁଁ ତାଙ୍କର ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଇଁ ଅର୍ପଣ କରୁଛି।
ଶିଵାଯ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ସଦା ପାହି ଜଲାଶଯମ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ରକ୍ଷକ ଶିବା, ସଦା ଜଳାଶୟକୁ ରକ୍ଷା କର।
ଜଲଂ ଵିଶ୍ଵୋପକାରାଯ କୃତମେତନ୍ମଯା ସଦା
ଏହି ଜଳ ମୁଁ ସଦା ବିଶ୍ୱର ଉପକାର ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି।
ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାନ୍ମହାଭାଗ ନାଗରାଜ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ
ତୁମ ଦୟାରେ, ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ନାଗରାଜ, ତୁମକୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ତେଷାଂ ଦୋଷୈର୍ନ ଲିପ୍ଯେଽହଂ ସ୍ଵଂସ୍ଵଂ ଗମମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ସେମାନଙ୍କ ଦୋଷରେ ମୁଁ ଲିପ୍ତ ହେଉ ନାହିଁ; ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ନିଜ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରୁନ୍।
ଆପେଯା ମାତରଃ ସଂତୁ ଜଗତାଂ ଵୃକ୍ଷଯୋନଯଃ 2.2.19.
ପାନ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ଜଳମାତାମାନେ, ଏହି ବିଶ୍ୱର ଗଛଜନ୍ମା ମାତାମାନେ, ସମ୍ମିଳିତ ରୁହନ୍ତୁ।
ଵରୁଣାସ୍ଯାସନେ କୀର୍ତିଂ ସନାତନ ନମୋସ୍ତୁ ତେ
ବରୁଣଙ୍କ ଆସନରେ ବସିଥିବା ସନାତନ, ତୁମକୁ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ନମସ୍କାର।
ସୁଵର୍ଣଂରଜତଂ ଦଦ୍ଯାଦନଡ୍ଵାହଂ ପଯସ୍ଵିନୀମ୍
ସୁନା, ଚାଁଦି, ହଳ ଚଲାଯିବା ଗାଈ ଏବଂ ଦୁଧାଳୁ ଗାଈ ଦେବା ଉଚିତ।
ଵହ୍ନିପୂଜାଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରେଣ ପ୍ରାଶଯେତ୍ତତଃ
ପ୍ରଥମେ ଅଗ୍ନିର ପୂଜା କରି, ପରେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ତାଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ।
ବିଂବମୁଦ୍ରାଂ ପଦ୍ମମୁଦ୍ରାଂ ନାଗମୁଦ୍ରାଂ ପ୍ରଦର୍ଶଯେତ୍
ବିମ୍ବ ମୁଦ୍ରା, ପଦ୍ମ ମୁଦ୍ରା ଓ ନାଗ ମୁଦ୍ରା ଦେଖାଇବା ଦରକାର।
ଯସ୍ତେ ପ୍ରାଣାଞ୍ଜପନ୍ପଶ୍ଚାତ୍ପ୍ରକୁର୍ଯାଦଥ ଚନ୍ଦନମ୍
ଯିଏ ପ୍ରାଣ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିଛନ୍ତି, ସେ ପରେ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇବା ଉଚିତ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ପୁରତଃ କୃତ୍ଵା ଵେଦଘୋଷଂ ସମୁଚ୍ଚରନ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖି, ସେ ବେଦମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ୍।
ତତୋ ଗୃହାର୍ଚନଂ କୁର୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଚ ଭୋଜନମ୍
ତାପରେ ଘରର ପୂଜା କରିବା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ୍।
ମଧ୍ଯମଵିଧାନଵର୍ଣନମ୍ ମଧ୍ଯମେ ମଧ୍ଯମଫଲଂ କନିଷ୍ଠେ ତୁ କନିଷ୍ଠକମ୍
ମଧ୍ୟମ ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟମ ଫଳ ମିଳେ, ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ସବୁଠାରୁ କମ୍ ଫଳ ମିଳେ।
ଅଧୁନା ମଧ୍ଯମଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଵିଧିଂ ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରତଃ
ଏବେ ମୁଁ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ମଧ୍ୟମ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି।
ସଦ୍ଯୋଧିଵାସକଲ୍ପେନ ଯୂପାଦୀନଧିଵାସ୍ଯ ଚ
ସତ୍ୱର ପବିତ୍ରତା ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ଯଜ୍ଞସ୍ଥମ୍ଭ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପକରଣ ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ୍।
ମୁହୂର୍ତେ କଲଶଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ ସଂଗୃହ୍ଯ ଗଣନାଯକମ୍
ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ କଳଶ ବସାଇ, ଦଳପତିଙ୍କୁ ଧରିବା ଉଚିତ୍।
ଶନ୍ନୋ ଦେଵ୍ଯାସ୍ତତଃ ପଶ୍ଚାଦ୍ଗନ୍ଧଦ୍ଵାରେତି ଗଂଧକମ୍
ତାପରେ 'ଶନ୍ନୋ ଦେବ୍ୟା' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସୁଗନ୍ଧ ଧୂପ ଦେବା ଉଚିତ୍।
କାଣ୍ଡାଦିତି ଚ ମନ୍ତ୍ରେଣ ତତୋ ଧୂପଂ ନିଵେଦଯେତ୍
'କାଣ୍ଡାଦିତି' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ତାପରେ ଧୂପ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍।