ଯସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଯୋ ଯାଗଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଯସ୍ଯ କସ୍ଯଚିତ୍
ଯେଉଁ ଦେବତା ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ ହେଉଛି, ଯେଉଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ, ସେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଯାହା ପାଇଁ।
ତିଲାଜ୍ଯୈଃ ପାଯସୈର୍ଵାଥ ପତ୍ରପୁଷ୍ପାକ୍ଷତେନ ଚ
ତିଳ ଓ ଘିଅ, କିମ୍ବା ଖିର, କିମ୍ବା ପତ୍ର, ଫୁଲ ଓ ଅକ୍ଷତ ଦ୍ୱାରା।
ମରୁଦ୍ଭ୍ଯୋ ଲୋକପାଲେଭ୍ଯୋ ଵିଧିଵଦ୍ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣେ
ମରୁତ, ଲୋକପାଳ ଏବଂ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ।
ଇନ୍ଦ୍ରେଶ୍ଵରମାରୁତାନାଂ ତିଲାଜ୍ଯେନ ଘୃତେନ ଵା
ଇନ୍ଦ୍ର, ଈଶ୍ୱର ଏବଂ ମରୁତମାନେ ପାଇଁ ତିଳ ଓ ଘିଅ, କିମ୍ବା ଘୃତ ଦ୍ୱାରା।
ଦିଗୀଶାନାଂ ଚ ପ୍ରତ୍ଯେକମଷ୍ଟାଷ୍ଟୌ ଚ ଵିଶେଷତଃ
ଦିଗ୍ଗଜମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶେଷଭାବେ ଆଠଟି ଆହୁତି ଦିଆଯିବା ଉଚିତ।
ସମିତ୍ତ୍ରଯଂ ପଲାଶସ୍ଯ ଅଥଵାଶ୍ଵତ୍ଥସଂଭଵମ୍
ତିନୋଟି ପଳାଶ କାଠି ବା ଅଶ୍ୱଥ ଗଛର କାଠି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ଶିଵଂ ପ୍ରଜା ପତିଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଦୁର୍ଗାଂ ଚ କମଲାମପି
ଶିବ, ପ୍ରଜାପତି, ବିଷ୍ଣୁ, ଦୁର୍ଗା ଏବଂ କମଳାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଦରକାର।
ଭୂତେଭ୍ଯୋଽପ୍ଯାହୁତିଂ ଦଦ୍ଯାଦେଵଂ ମାସଦ୍ଵଯଂ କ୍ରମାତ୍ 2.2.19.
ଭୂତମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଭାବରେ ଦୁଇ ମାସ ଧରି ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।
ଵିଷ୍ଣୁଂ ଚୈଵ ତୁ ଵାଯଵ୍ଯେ ଦୁର୍ଗାଯାଶ୍ଚ ତଥୋତ୍ତରେ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ବାୟୁପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଏବଂ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ଏକକୁଣ୍ଡେ ତୁ ଏକସ୍ମିନ୍ହୋମଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଯଥାଵିଧି
ଏକ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ହୋମ କରିବା ଦରକାର।
ପଶ୍ଚିମେ ଯସ୍ଯ ଯାଗସ୍ଯ ଦୁର୍ଗାଯାଶ୍ଚୋତ୍ତରେ ଦିଶି !
ଯଜ୍ଞବେଦିର ପଶ୍ଚିମରେ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ପାଇଁ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ।
ଵିଷ୍ଣ୍ଵାଦିଦେଵତାନାଂ ଚ ଅଗ୍ରକୁଂଡେ ଵିଧୀଯତେ ଦ୍ଵିତୀଯେ ପୂଜନଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଧୋମଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଯଥାଵିଧି
ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରଧାନ କୁଣ୍ଡ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ; ଦ୍ୱିତୀୟ କୁଣ୍ଡରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା ଓ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
ବଲିଦାନଂ ତୃତୀଯେ ତୁ ଚତୁର୍ଥୀକଂ ଚତୁର୍ଥକେ ତ୍ର୍ଯହସାଧ୍ଯେ ତୃତୀଯେ ତୁ ନଵାହେ ତ୍ଵଥ ପଂଚମେ
ତୃତୀୟ କୁଣ୍ଡରେ ବଳି ଦେବା, ଚତୁର୍ଥ କୁଣ୍ଡରେ ଚତୁର୍ଥିକା କ୍ରିୟା; ତିନି ଦିନର କ୍ରିୟାରେ ତୃତୀୟ କୁଣ୍ଡରେ, ନଅ ଦିନର କ୍ରିୟାରେ ପଞ୍ଚମ କୁଣ୍ଡରେ କରିବା ଉଚିତ।
ଉଦଙ୍ମୁଖଃ ପ୍ରାଙ୍ମୁଖୋ ଵାପ୍ଯୈଶାନ୍ଯାଦି କ୍ରମେଣ ତୁ ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ଵଂ ସାଗ୍ନିକାନାଂ ନିରଗ୍ନେସ୍ତୁଷ୍ଟିକେନ ତୁ
ଉତ୍ତର ବା ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ବା ଇଶାନ ଆଦିକୁ କ୍ରମରେ, ଅଗ୍ନି ସହିତ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି, ଅଗ୍ନି ବିନା ଥିଲେ ତୁଷ୍ଟିକା ଦେଇ କରିବା ଉଚିତ।
ତ୍ରିକୁଶେନ ମହାଯାଗେ ଵିଵାହାଦୌ ଦ୍ଵିପତ୍ରକମ୍
ବଡ଼ ଯଜ୍ଞରେ ତିନିଟି କୁଶ ଦଣ୍ଡ ଦେଇ, ବିବାହ ଓ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦୁଇଟି କୁଶ ଦଣ୍ଡ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ଦିଗ୍ଵିଦିକ୍ଷୁ ପରିସ୍ତୀର୍ଯ ମହାଯାଗେଷୁ ସର୍ଵଦା
ମହାୟଜ୍ଞରେ ସବୁ ଦିଗକୁ କୁଶ ଛିଟିବା ଉଚିତ।
ଅକୃତ୍ଵା କର୍ମ ନିତ୍ଯଂ ଚ ଵୃଥା ନୈମିତ୍ତିକଂ ଭଵେତ୍ 2.2.19.
ନିତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ନ କଲେ, ନିମିତ୍ତିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଫଳହୀନ ହୁଏ।
ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତେ ଵୈଶ୍ଵଦେଵେ ସାଯଂପ୍ରାତଃ ପ୍ରତୀଷୁ ଚ
ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ, ବୈଶ୍ୱଦେବ, ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳେ ଓ ପ୍ରଭାତରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ କରିବା ଉଚିତ।
ମାରଣୋଚ୍ଚାଟହୋମେଷୁ ତଥା ସଂକଲ୍ପିତାକୃତୀ ୧ ପ୍ରତ୍ଯଵାଯକୁଲେ କ୍ଵାପି ତତ୍ର ନିତ୍ଯାକୃତିଂ ଵିନା
ମାରଣ, ଉଚ୍ଛାଟନ ହୋମ ଓ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସଂକଳ୍ପ ଥିବା କାର୍ଯ୍ୟରେ, କୁଳରେ ବ୍ୟାଧାନ ଥିଲେ, ସେଠାରେ ନିତ୍ୟ କ୍ରିୟା ବିନା କରିବା ଉଚିତ।
ଶତାର୍ଦ୍ଧଂ ଜୁହୁଯାଦ୍ଯତ୍ର ତତ୍ର ନିତ୍ଯଂ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ଶତ ଓ ଅର୍ଧାହୁତି ଦେବା ଉଚିତ, ସେଠାରେ ନିତ୍ୟ କ୍ରିୟା ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରଜପେଦିନ୍ଦ୍ରମଗ୍ନିଂ ଚ ସୋମାଯ ଚ ଯଥାକ୍ରମମ୍
ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମଙ୍କ ନାମ କ୍ରମରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦରକାର।
ଭୂର୍ଭୁଵଃ ସ୍ଵାହେତି ତଥା ତତ୍ର ଇତ୍ଯାଦିପଂଚକମ୍
ଭୂଃ, ଭୁଵଃ, ସ୍ୱଃ ଏବଂ 'ତତ୍ର' ଆଦି ପାଞ୍ଚ ପଦ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ଘୃତାହୁତିଂ ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃଚ୍ଚ ଦ୍ଵିଜସଂସ୍କାରକର୍ମସୁ
ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କର ପବିତ୍ରିକରଣ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଘିଅ ଓ ସ୍ୱିଷ୍ଟକୃତ ହୋମ ଦେବା ଉଚିତ।
ସର୍ଵୌଷଧ୍ଯୁଦକସ୍ନାନଂ କରିଦଂତୋତ୍ଥମୁଷ୍ଣଯା
ସମସ୍ତ ଔଷଧି ମିଶାଇଥିବା ଉଷ୍ଣ ପାଣି, ଯାହା ହାତୀ ଆଣିଛି, ସେଥିରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ତ୍ରିଗନ୍ଧଂ ଚ ତ୍ରିଶୀତଂ ଚ କୁଶମୂଲସ୍ଯ ମୃତ୍ତିକାଃ
ତିନି ପ୍ରକାର ଗନ୍ଧ ମିଶାଯାଇଥିବା ଏବଂ ତିନିଥର ଢଣ୍ଡା କରାଯାଇଥିବା କୁଶ ଗଛର ମୂଳ ତଳର ମାଟି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ଯଜମାନଃ ପୁରଃ କୃତ୍ଵା ଦଂତକାଷ୍ଠପୁରଃସରମ୍
ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଦାନ୍ତ ମାଜିବା କାଠିକୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖି, ସେଠାରେ ଆଗରେ ଦଢ଼ି ଉଭା ହେବା ଉଚିତ।
' କୃତ୍ଵା ଯଥୋକ୍ତକାଲେନ ପୂଜଯେତ୍ତୈଲଧାରଯା 2.2.19.
ଯଥାନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ ଏହା କରି, ତେଲ ଧାରାରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ନାନମବ୍ଦୈଵତୈର୍ମନ୍ତ୍ରୈଃ ସୂକ୍ତେନ ପୁରୁଷେଣ ତୁ
ଦେବତାମାନଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ଓ ବିଶେଷକରି ପୁରୁଷ ସୂକ୍ତ ପଢ଼ି ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ।
ସୁରାସ୍ତ୍ଵାମଭିଷିଂଚଂତୁ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନ ଵିଷ୍ଣୁମହେଶ୍ଵରାଃ
ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱର ତୁମକୁ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ଅଭିଷେକ କରୁନ୍ତୁ।
ଆଖଂଡଲୋଗ୍ନିର୍ଭଗଵାନ୍ଯମୋ ଵୈ ନିର୍ଋତିସ୍ତଥା
ଅଗ୍ନିଦେବ, ଯମ, ନିରୃତି ଓ ଅଙ୍ଗଦ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଅଭିଷେକ କରୁନ୍ତୁ।