ଵୈରାଜଂ ପୌରୁଷଂ ସୂକ୍ତଂ ସୌଵର୍ଣଂ ରୁଦ୍ରସଂହିତାମ୍
ବୈରାଜ, ପୌରୁଷ ସୂକ୍ତ, ସୌବର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ରୁଦ୍ରସଂହିତା।
ଵାମଦେଵ୍ଯଂ ବୃହତ୍ସାମ ତଥା ଚୈଵ ରଥଂତରମ୍
ବାମଦେବ୍ୟ, ବୃହତ୍ସାମ ଏବଂ ଏହିପରି ରଥଂତର।
ଗାଯଂତଂ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଯେ ଚ ପୂର୍ଵାଦିଦ୍ଵାରଦେଶତଃ
ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଗାୟନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ପୂର୍ବ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱାରରୁ ଆସିଥିବାମାନେ।
ରୁଦ୍ରାଧ୍ଯାଯଂ ଚ ପଞ୍ଚାଂଗଂ ରୌଦ୍ର ଇତ୍ଯଭିଧୀଯତେ
ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଥିବା ରୁଦ୍ରାଧ୍ୟାୟକୁ 'ରୌଦ୍ର' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଈଶାଵେତ୍ଯାଦି ସ୍ଵାଂଗଂ ଚ କୌଷ୍ମାଂଡଂ ଦଶମଂ ସ୍ମୃତମ୍
'ଇଶା' ଆଦି ନିଜ ଅଙ୍ଗ ଏବଂ କୌଷ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଦଶମ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ।
ଷୋଡଶଂ ତୁ ଵିଭ୍ରାଡ୍ ଵୃହତ୍ସୌରଂ ସୂକ୍ତଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍
ଷୋଡଶ ବୃହତ୍ସୌର ସୂକ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ରାତ୍ରିସୂକ୍ତଂ ହି ଯଜ୍ଵାଗ୍ନେ ରକ୍ଷୋଘ୍ନଂ ଶୈଵସୂକ୍ତକମ୍
ରାତି ସୂକ୍ତ ଯଜ୍ମାନ ଅଗ୍ନି ପାଇଁ, ରାକ୍ଷସ ନାଶକ ଏବଂ ଏହା ଶିବ ସୂକ୍ତ।
ପଵମାନଂ ତୁ ତଦ୍ଵିଦ୍ଧି ପାଵମାନଂ ତୁ ଷୋଡଶ ତଦର୍ଦ୍ଧାର୍ଦ୍ଧଂ ଚ ଆରାମେ କୂପେ ତ୍ଵେକଋଚଂ ଜପେତ୍ ।। 2.2.19.
ପାବମାନ ସୂକ୍ତକୁ ଏଭଳି ଜାଣ; ପାବମାନ ସୂକ୍ତ ଷୋଡଶ ଅଟେ। ତାହାର ଅର୍ଧ କିମ୍ବା ଏକ ଶ୍ଲୋକ ବଗିଚା କିମ୍ବା କୂଆଁ ପାଖରେ ଜପ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଵଗୃହ୍ଯୋକ୍ତଵିଧାନେନ ପ୍ରତିକୁଣ୍ଡେଷୁ ହୋମଯେତ୍
ନିଜ ଗୃହ୍ୟସୂତ୍ରର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କୁଣ୍ଡରେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରଜ୍ଵାଲ୍ଯାଗ୍ନିଂ ଚ ଵିଧିଵଦ୍ଧୋମଂ କୁର୍ଯାଦନନ୍ତରମ୍
ଅଗ୍ନିକୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଜଳାଇ, ପରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
ଯସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଯୋ ଯାଗଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଯସ୍ଯ କସ୍ଯଚିତ୍
ଯେଉଁ ଦେବତା ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ ହେଉଛି, ଯେଉଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ, ସେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଯାହା ପାଇଁ।
ତିଲାଜ୍ଯୈଃ ପାଯସୈର୍ଵାଥ ପତ୍ରପୁଷ୍ପାକ୍ଷତେନ ଚ
ତିଳ ଓ ଘିଅ, କିମ୍ବା ଖିର, କିମ୍ବା ପତ୍ର, ଫୁଲ ଓ ଅକ୍ଷତ ଦ୍ୱାରା।
ମରୁଦ୍ଭ୍ଯୋ ଲୋକପାଲେଭ୍ଯୋ ଵିଧିଵଦ୍ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣେ
ମରୁତ, ଲୋକପାଳ ଏବଂ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ।
ଇନ୍ଦ୍ରେଶ୍ଵରମାରୁତାନାଂ ତିଲାଜ୍ଯେନ ଘୃତେନ ଵା
ଇନ୍ଦ୍ର, ଈଶ୍ୱର ଏବଂ ମରୁତମାନେ ପାଇଁ ତିଳ ଓ ଘିଅ, କିମ୍ବା ଘୃତ ଦ୍ୱାରା।
ଦିଗୀଶାନାଂ ଚ ପ୍ରତ୍ଯେକମଷ୍ଟାଷ୍ଟୌ ଚ ଵିଶେଷତଃ
ଦିଗ୍ଗଜମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶେଷଭାବେ ଆଠଟି ଆହୁତି ଦିଆଯିବା ଉଚିତ।
ସମିତ୍ତ୍ରଯଂ ପଲାଶସ୍ଯ ଅଥଵାଶ୍ଵତ୍ଥସଂଭଵମ୍
ତିନୋଟି ପଳାଶ କାଠି ବା ଅଶ୍ୱଥ ଗଛର କାଠି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ଶିଵଂ ପ୍ରଜା ପତିଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଦୁର୍ଗାଂ ଚ କମଲାମପି
ଶିବ, ପ୍ରଜାପତି, ବିଷ୍ଣୁ, ଦୁର୍ଗା ଏବଂ କମଳାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଦରକାର।
ଭୂତେଭ୍ଯୋଽପ୍ଯାହୁତିଂ ଦଦ୍ଯାଦେଵଂ ମାସଦ୍ଵଯଂ କ୍ରମାତ୍ 2.2.19.
ଭୂତମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଭାବରେ ଦୁଇ ମାସ ଧରି ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।
ଵିଷ୍ଣୁଂ ଚୈଵ ତୁ ଵାଯଵ୍ଯେ ଦୁର୍ଗାଯାଶ୍ଚ ତଥୋତ୍ତରେ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ବାୟୁପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଏବଂ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ଏକକୁଣ୍ଡେ ତୁ ଏକସ୍ମିନ୍ହୋମଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଯଥାଵିଧି
ଏକ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ହୋମ କରିବା ଦରକାର।
ପଶ୍ଚିମେ ଯସ୍ଯ ଯାଗସ୍ଯ ଦୁର୍ଗାଯାଶ୍ଚୋତ୍ତରେ ଦିଶି !
ଯଜ୍ଞବେଦିର ପଶ୍ଚିମରେ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ପାଇଁ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ।
ଵିଷ୍ଣ୍ଵାଦିଦେଵତାନାଂ ଚ ଅଗ୍ରକୁଂଡେ ଵିଧୀଯତେ ଦ୍ଵିତୀଯେ ପୂଜନଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଧୋମଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଯଥାଵିଧି
ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରଧାନ କୁଣ୍ଡ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ; ଦ୍ୱିତୀୟ କୁଣ୍ଡରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା ଓ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
ବଲିଦାନଂ ତୃତୀଯେ ତୁ ଚତୁର୍ଥୀକଂ ଚତୁର୍ଥକେ ତ୍ର୍ଯହସାଧ୍ଯେ ତୃତୀଯେ ତୁ ନଵାହେ ତ୍ଵଥ ପଂଚମେ
ତୃତୀୟ କୁଣ୍ଡରେ ବଳି ଦେବା, ଚତୁର୍ଥ କୁଣ୍ଡରେ ଚତୁର୍ଥିକା କ୍ରିୟା; ତିନି ଦିନର କ୍ରିୟାରେ ତୃତୀୟ କୁଣ୍ଡରେ, ନଅ ଦିନର କ୍ରିୟାରେ ପଞ୍ଚମ କୁଣ୍ଡରେ କରିବା ଉଚିତ।
ଉଦଙ୍ମୁଖଃ ପ୍ରାଙ୍ମୁଖୋ ଵାପ୍ଯୈଶାନ୍ଯାଦି କ୍ରମେଣ ତୁ ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ଵଂ ସାଗ୍ନିକାନାଂ ନିରଗ୍ନେସ୍ତୁଷ୍ଟିକେନ ତୁ
ଉତ୍ତର ବା ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ବା ଇଶାନ ଆଦିକୁ କ୍ରମରେ, ଅଗ୍ନି ସହିତ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି, ଅଗ୍ନି ବିନା ଥିଲେ ତୁଷ୍ଟିକା ଦେଇ କରିବା ଉଚିତ।
ତ୍ରିକୁଶେନ ମହାଯାଗେ ଵିଵାହାଦୌ ଦ୍ଵିପତ୍ରକମ୍
ବଡ଼ ଯଜ୍ଞରେ ତିନିଟି କୁଶ ଦଣ୍ଡ ଦେଇ, ବିବାହ ଓ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦୁଇଟି କୁଶ ଦଣ୍ଡ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ଦିଗ୍ଵିଦିକ୍ଷୁ ପରିସ୍ତୀର୍ଯ ମହାଯାଗେଷୁ ସର୍ଵଦା
ମହାୟଜ୍ଞରେ ସବୁ ଦିଗକୁ କୁଶ ଛିଟିବା ଉଚିତ।
ଅକୃତ୍ଵା କର୍ମ ନିତ୍ଯଂ ଚ ଵୃଥା ନୈମିତ୍ତିକଂ ଭଵେତ୍ 2.2.19.
ନିତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ନ କଲେ, ନିମିତ୍ତିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଫଳହୀନ ହୁଏ।
ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତେ ଵୈଶ୍ଵଦେଵେ ସାଯଂପ୍ରାତଃ ପ୍ରତୀଷୁ ଚ
ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ, ବୈଶ୍ୱଦେବ, ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳେ ଓ ପ୍ରଭାତରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ କରିବା ଉଚିତ।
ମାରଣୋଚ୍ଚାଟହୋମେଷୁ ତଥା ସଂକଲ୍ପିତାକୃତୀ ୧ ପ୍ରତ୍ଯଵାଯକୁଲେ କ୍ଵାପି ତତ୍ର ନିତ୍ଯାକୃତିଂ ଵିନା
ମାରଣ, ଉଚ୍ଛାଟନ ହୋମ ଓ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସଂକଳ୍ପ ଥିବା କାର୍ଯ୍ୟରେ, କୁଳରେ ବ୍ୟାଧାନ ଥିଲେ, ସେଠାରେ ନିତ୍ୟ କ୍ରିୟା ବିନା କରିବା ଉଚିତ।
ଶତାର୍ଦ୍ଧଂ ଜୁହୁଯାଦ୍ଯତ୍ର ତତ୍ର ନିତ୍ଯଂ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ଶତ ଓ ଅର୍ଧାହୁତି ଦେବା ଉଚିତ, ସେଠାରେ ନିତ୍ୟ କ୍ରିୟା ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ।