ଉତ୍ତପ୍ତଜାଂବୂନଦହେମସନ୍ନିଭାଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ସରୋଜାସନସଂସ୍ଥିତାଂ ଶୁଭାମ୍
ଗଳିତ ସୁନା ପରି ଚମକୁଥିବା, ଶୁଭ, ପଦ୍ମାସନରେ ବସିଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମୀ।
ଶ୍ରୀଶ୍ଚ ତେତି ଚ ମନ୍ତ୍ରେଣ ଐଶାନ୍ଯାଂ ମଂଡଲାଦ୍ବହିଃ
‘ଶ୍ରୀଶ୍ଚ’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ମଣ୍ଡଳର ଆଇଶାନ କୋଣର ବାହାରେ।
ମୋଦକଂ ପରମାନ୍ନଂ ଚ ଯଵକ୍ଷୀରଂ ନିଵେଦଯେତ୍
ମୋଦକ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଖିର ଓ ଯବ ଦୁଧ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ।
ତତୋ ଦେଵୀମଂବିକାଂ ଦିଵ୍ଯରୂପାଂ ବ୍ରହ୍ମେଂଦ୍ରାଦ୍ଯୈଃ ସ୍ତୂଯମାନାଂ ତ୍ରିନେତ୍ରାମ୍
ତାପରେ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଥିବା, ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ତିନି ଆଖି ଥିବା ଦେବୀ ଅମ୍ବିକାଙ୍କୁ।
ଦିଵ୍ଯୈର୍ଵସ୍ତ୍ରୈର୍ବାହୁଭିଃ ସାଗ୍ରଲମ୍ବୈର୍ଦିଵ୍ଯୈର୍ମାଲ୍ଯୈର୍ଭୂଷଣୈଃ ସ୍ଵୈରୁପେତାମ୍
ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ନିଜ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ହାତ ଥିବା।
ଶୂଲଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣଂ ବାଣଶକ୍ତୀ ଚ ତୀକ୍ଷ୍ଣେ ଖଡ୍ଗଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣଂ ବିଭ୍ରତୀଂ ଦକ୍ଷିଣେନ
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତ୍ରିଶୂଳ, ବାଣ, ଶକ୍ତି ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଖଡ଼ଗ ଡାହାଣ ହାତରେ ଧରିଥିବା।
ଶିରଶ୍ଛେଦାଦର୍ଧଜାତଂ କବନ୍ଧଂ ଖଡ୍ଗଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣଂ ବିଭ୍ରତୀଂ ଦୈତ୍ଯରାଜମ୍
ଦାନବରାଜଙ୍କର କଟା ମୁଣ୍ଡ ଓ ଧଡ଼, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଖଡ଼ଗ ଧରିଥିବା।
ସେନ୍ଦ୍ରୈର୍ଦେଵୈଃ ସ୍ତୂଯମାନାଂ ସୁଵେଣୀଂ ଗଂଧର୍ଵାଦ୍ଯୈଃ ସିଦ୍ଧସଂଘୈଶ୍ଚ ସେଵ୍ଯାମ୍ 2.2.19.
ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ସୁନ୍ଦର କେଶ ଥିବା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ସେବା କରନ୍ତି।
ଵସ୍ତ୍ରୈର୍ମାଲ୍ଯୈର୍ଯକ୍ଷଧୂପୈର୍ଵିତାନୈର୍ଭକ୍ଷ୍ଯୈର୍ଭୋଜ୍ଯୈର୍ମୋଦକୈଃ ପାଯସୈଶ୍ଚ
ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା, ଯକ୍ଷମାନେ ପାଇଁ ଧୂପ, ଛତା, ଖାଦ୍ୟ, ଭୋଜ୍ୟ, ମିଠା, ଓ ଖିର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ଯାମାଂ ଚ ପୃଥିଵୀଂ ଧ୍ଯାଯେତ୍ପଂକଜଦ୍ଵଯଧାରିଣୀମ୍
ଧରିତ୍ରୀକୁ କଳାବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଦୁଇଟି ପଦ୍ମ ଧାରଣ କରିଥିବା ବୋଲି ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ମଣ୍ଡୂକସ୍ଥାଂ ଦ୍ଵିଭୁଜାଂ ସ୍ଯୋନା ପୃଥିଵୀତି ଚାର୍ଚଯେତ୍
ଧରିତ୍ରୀକୁ ବେଙ୍ଗ ଉପରେ ବସିଥିବା, ଦୁଇଟି ହାତ ଥିବା ଓ 'ସ୍ୟୋନା' ନାମରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଉତ୍ପଲଂ ଦକ୍ଷିଣେ ହସ୍ତେ ପଦ୍ମସ୍ଥଂ ପୀତଵାସସମ୍
ଡାହାଣ ହାତରେ ନୀଳ କମଳ, କମଳ ଉପରେ ବସିଥିବା ଓ ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଦେଖିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଵସ୍ଥାଂ ସରସ୍ଵତୀଂ ଧ୍ଯାଯେଦ୍ଵରଦାଭଯଦାଯିନୀମ୍
ସ୍ଥିର ଓ ଶାନ୍ତ ଥିବା, ଦାନ ଓ ନିର୍ଭୟତା ଦେଉଥିବା ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଯାମଧା ଇତି ମନ୍ତ୍ରେଣ ପୂଜଯେତ୍ସିତଚଂଦନୈଃ
'ଯାମଧା' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସିଧା ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଥାପଯେଦ୍ଵାମଦିଗ୍ଭାଗେ କୁଂଦପୁଷ୍ପୈଃ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍
ତାଙ୍କୁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ବସାଇ, କୁନ୍ଦ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଅଗ୍ନ୍ଯାଦିଷୁ ଚ କୋଣେଷୁ ବହିର୍ଭୂତାନ୍ସମାଚରେତ୍
ଅଗ୍ନି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କୋଣରେ ବାହାର ଭୂତମାନେକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।
ନିର୍ଣାସାଶ୍ଚୈଵ ତେ ସର୍ଵେ ରୌଦ୍ରା ଵିକୃତରୂପିଣଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନାକ ବିନା, ଭୟଙ୍କର ଓ ବିକୃତ ଆକୃତିର।
ପୂରଯେତ୍କଲଶେ ତତ୍ର ସୁଵର୍ଣାଦିଵିନିର୍ମିତମ୍ 2.2.19.
ସେଠାରେ ସୁନା ଓ ଅନ୍ୟ ଧାତୁରେ ତିଆରି କଲଶକୁ ପୂରିବା ଉଚିତ।
ବୃହତ୍ପର୍ଵ ପ୍ରମାଣେନ ରାଜତସ୍ଯ ଚ ଦୁର୍ଲଭମ୍
ବଡ଼ ଆକାରର ହେଉଥିବା, ମାପ ଅନୁଯାୟୀ ଓ ଚାଁଦି ଦୁର୍ଲଭ ହୋଇଥାଏ।
ପ୍ରୌଷ୍ଠୀମତ୍ସ୍ଯଂ ତଥା କୁର୍ଯାତ୍କୁଲୀରଂ ତାମ୍ରନିର୍ମିତମ୍
ପ୍ରୌଷ୍ଠୀ ପ୍ରକାରର ମାଛ ଏବଂ ତାମ୍ବାରେ ତିଆରି କୁମିର କରିବା ଉଚିତ।
ତଥା ମାନେନ ମଣ୍ଡୂକଂ ତାଂ ଭୂମିଂ ମୁନିସତ୍ତମାଃ
ତେଣୁ, ମାପ ଅନୁଯାୟୀ ବେଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ କରି, ଏହି ଭୂମି ପାଇଁ ମୁନିମାନେ ଉପଯୁକ୍ତ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି।
ଅଂଗୁଲତ୍ରଯଦୀର୍ଘଂ ଚ ଯଥା ତସ୍ଯାକୃତିର୍ଭଵେତ୍
ଏହା ତିନି ଆଙ୍ଗୁଠି ଲମ୍ବା ହେବା ଉଚିତ, ଯେପରି ତାହାର ଆକୃତି ଦରକାର।
ଯାଵକୈଶ୍ଚ ଵିଶେଷେଣ ବହୁମଂତ୍ରଵିଶାରଦାନ୍
ବିଶେଷକରି ଯେଉଁମାନେ ଅନେକ ମନ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେମାନେ ଯବ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରନ୍ତି।
ସାସନୌ ପଶ୍ଚିମେ ଚାଥ ଉତ୍ତରେଽଥର୍ଵଣୌ ସ୍ମୃତୌ
ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଆସନ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଅଥର୍ବଣ ଆସନ ଥାଏ ବୋଲି ସ୍ମୃତି ଅଛି।
ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ପୃଥକ୍ସୂତ୍ରେ ସର୍ପଂ ଚ ମାତରୁଦ୍ଦୀପମେଵ ଚ
ପୃଥକ୍ ସୂତ୍ରରେ ସାପ ଓ ମାତୃଦୀପକୁ ବସାଇବା ଉଚିତ।
ଜଯାଗ୍ରତଃ ପୁରୁଷସୂକ୍ତମଦ୍ଭ୍ଯଃ ସଂଭୂତମେଵ ଚ
ଜୟାଙ୍କ ଆଗରେ ପୁରୁଷସୂକ୍ତ ଓ ଜଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଯାହା ଅଛି, ତାହା ରଖିବା ଉଚିତ।
ଯଜ୍ଜାଗ୍ରତଶ୍ଚାଗ୍ନେଶ୍ଚ ଵିଷ୍ଣୋରରାଟମେଵ ଚ
ଯେଉଁ ଦିନ ଅଗ୍ନି ଜାଗିଥାଏ, ସେହିପରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଏବଂ ରାଜାଙ୍କର ଯାହା କିଛି ଅଛି।
ରାତ୍ରିସୂକ୍ତଂ ଚ ରୌଦ୍ରଂ ଚ ପାଵମାନଂ ସମୁଜ୍ଜ୍ଵଲମ୍
ରାତି ସୂକ୍ତ, ରୌଦ୍ର ସୂକ୍ତ ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପାବମାନ ସୂକ୍ତ।
ଶାକ୍ତଂ ରୌଦ୍ରଂ ଚ ସୌମ୍ଯଂ ଚ କୂଷ୍ମାଣ୍ଡଂ ଜାତଵେଦସମ୍
ଶାକ୍ତ, ରୌଦ୍ର ଏବଂ ସୌମ୍ୟ ସୂକ୍ତ, କୂଷ୍ମାଣ୍ଡ ଏବଂ ଜାତବେଦସ।
thumb|300px|ଶୁକରହସ୍ଯୋପନିଷଦେଅଙ୍ଗୁଲିଵିନ୍ଯାସଃ thumb|300px|ଶୁକରହସ୍ଯୋପନିଷଦେ ଅଙ୍ଗୁଲିଵିନ୍ଯାସଃ ପଞ୍ଚାଂଗରୁଦ୍ରସ୍ଯ ପୁଷ୍ପଦଂତ ଋଷିର୍ଗାଯତ୍ରୀ ଛନ୍ଦୋ ଵେଦାହମେତଦ୍ବୀଜଂ ଶ୍ରୀଶ୍ଚତ୍ରିପାଦ୍ ଊର୍ଧ୍ଵ ଉଦ୍ ଐତ୍ ପୁରୁଷଃ ପାଦୋ ଽସ୍ଯେହାଭଵତ୍ ପୁନଃ । - ତେ ଇତି ଶକ୍ତିର୍ନମସ୍ତେ ରୁଦ୍ର ଇତି ନାଯକଃ ପରମରୁଦ୍ରୋ ଦେଵତା ପରମ ସ୍ତୁତୌ ଵିନିଯୋଗଃ ତ୍ର୍ଯଂବକମିତି ଅଂଗୁଷ୍ଠାଭ୍ଯାଂ ନମଃ ଵେଦାହମିତି ମଧ୍ଯମାଭ୍ଯାଂ ଵଷଟ୍ ଯଵାଗୂଂ ସୋମ ଇତି କନିଷ୍ଠିକାଭ୍ଯାଂ ଵୌଷଟ୍ ଯଜ୍ଜାଗ୍ରତ ଇତି ହୃଦଯାଯ ନମଃ ଅଦ୍ଭ୍ଯଃ ସଂଭୂତ ଇତି ଶିଖାଯୈ ଵଷଟ୍ ନମସ୍ତେ ରୁଦ୍ର ଇତି ନେତ୍ରତ୍ରଯାଯ ଵୌଷଟ୍ ଚତୁର୍ଦିକ୍ଷୁ ଛୋଟିକାଂଦାନମ୍ ) ହୋମେ ପ୍ରଵର୍ତମାନେ ତୁ ସୂକ୍ତାନନ୍ଯାଂଶ୍ଚ ଵୈ ଜପେତ୍ 2.2.19.
ଶୁକରହସ୍ୟ ଉପନିଷଦରେ ଆଠିରେ ମୁଦ୍ରା ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ। ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ରୁଦ୍ର ପାଇଁ ପୁଷ୍ପଦନ୍ତ ଋଷି, ଛନ୍ଦ ହେଉଛି ଗାୟତ୍ରୀ, ବୀଜ ହେଉଛି 'ବେଦ ଅହଂ', ଶକ୍ତି ହେଉଛି ଶ୍ରୀ, ତିନି ପଦ ଉପରେ ଅଛି, ପୁରୁଷଙ୍କର ପଦ ପୁଣି ଏଠାରେ ପ୍ରକଟ ହେଲା। 'ତେ' ଶକ୍ତି, 'ନମସ୍ତେ ରୁଦ୍ର' ନାୟକ, ପରମରୁଦ୍ର ଦେବତା, ଏହା ପରମ ସ୍ତୁତି ପାଇଁ ଉପଯୋଗ। 'ତ୍ରୟମ୍ବକମ୍' କହି ଅଂଗୁଠିରେ ନମସ୍କାର, 'ବେଦ ଅହଂ' କହି ମଧ୍ୟମା ଆଠିରେ ବଷଟ୍, 'ଯବାଗୂଁ ସୋମ' କହି କନିଷ୍ଠିକା ଆଠିରେ ବୌଷଟ୍, 'ଯଜ୍ଜାଗ୍ରତ' କହି ହୃଦୟରେ ନମସ୍କାର, 'ଅଦ୍ଭ୍ୟଃ ସଂଭୂତ' କହି ଶିଖାରେ ବଷଟ୍, 'ନମସ୍ତେ ରୁଦ୍ର' କହି ତିନି ନୟନରେ ବୌଷଟ୍, ଚାରିଦିଗରେ ଛୋଟିକା ଦାନ। ହୋମ କରିବାବେଳେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୂକ୍ତ ମଧ୍ୟ ଜପ କରିବା ଉଚିତ।