ଯୂପେ ଚୈଵ ଵିଶେଷୋଯମୁତ୍ତରାଗ୍ରଂ ପ୍ରଵିନ୍ଯସେତ୍
ଯଜ୍ଞ ଖୁଣ୍ଟିରେ ଏହି ବିଶେଷ ନିୟମ ଅଛି: ଉପର ଦିଗକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଗଠନ କରିବା ଉଚିତ।
ଗାଯତ୍ର୍ଯା ପ୍ରଥମଂ ଚୈଵ ଆପୋ ହିଷ୍ଠେତି ଵୈ ଜପନ୍ 2.2.16.
ପ୍ରଥମେ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ପରେ 'ଆପୋ ହିଷ୍ଠ' ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଭିମନ୍ତ୍ର୍ଯାଥ ବ୍ରହ୍ମେତି ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ମଂତ୍ରମୀରଯନ୍
ଅଭିମନ୍ତ୍ରଣ କରି, 'ବ୍ରହ୍ମା' ମନ୍ତ୍ର ତିନି ରାତି ଧରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ତ୍ଵଂ ଗନ୍ଧର୍ଵେତି ମନ୍ତ୍ରେଣ ତଥା ସୁଭାଭ ଇତ୍ଯପି
'ତୁମେ ଗନ୍ଧର୍ବ' ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଓ 'ସୁନ୍ଦର ରୂପ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଧୂରସୀତି ଚ ତଥା ଧୂପମାସ୍ରଜ୍ଯୋତିର୍ଭିର୍ଦୀପକମ୍
ଯଥାନିୟମ ଧୂପ, ଦୀପ ଓ ଜଳିଥିବା ବାତି ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଵିଶ୍ଵାମୀତି ଚ ନିମ୍ନ୍ଯଂତକାଂଡାଦିତି ତଥାକ୍ଷତମ୍
ପବିତ୍ର କୁଶ ଘାସ, ଅଗ୍ନି ପାଇଁ କାଠି ଓ ଭାଙ୍ଗିନଥିବା ଚାଉଳ ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର।
ପାଦୋଽସ୍ଯେତ୍ଯଥ ଭୁକ୍ତଂ ସ୍ଯାଦ୍ଯାଃ ଫଲିନୀତି ପୁନଃ ଫଲମ୍
‘ଏହା ତାଙ୍କର ପାଦ’ ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଭୋଜନ ଓ ‘ଫଳ ଦିଅ’ ବୋଲି କହି ଫଳ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଯୁଵା ସୁଵାସେତି ଵସ୍ତ୍ରଂ ନାଗଗନ୍ଧେତି ଚନ୍ଦନମ୍
‘ତିନିଏ ଯୁବକ ଓ ଭଲ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି’ ବୋଲି କହି ବସ୍ତ୍ର ଓ ‘ନାଗ ଗନ୍ଧ’ ବୋଲି କହି ଚନ୍ଦନ ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର।
ସୁନାତୀତି ଵଚୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ତତଶ୍ଚାଵାହଯେତ୍ପ୍ରଭୁମ୍
‘ଭଲ ଭାବରେ ସ୍ତୁତି କର’ ବୋଲି କହି ଶବ୍ଦ ଅର୍ପଣ କରି, ତାପରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଆଚାର୍ଯୋ ଯଜମାନଶ୍ଚ ଋତ୍ଵିଗ୍ଭୋଜନମାଚରେତ୍
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ଋତ୍ବିଜମାନେ ଏହି ଭୋଜନ ଭୋଜନ କରିବେ।
ଆଧାରଣଂ ଚାଧିଵାସଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ତତ୍ରାନୁସାରତଃ
ଏବେ ମୁଁ ପ୍ରଚଳିତ ପଦ୍ଧତି ଅନୁଯାୟୀ ଆଧାର ଓ ଅଧିବାସ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି।
ପଞ୍ଚଭିର୍ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ ସାର୍ଧଂ ଗନ୍ଧର୍ଵା ଇତି ଵିସ୍ମରନ୍ 2.2.16.
ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଭୁଲିଯିବା ଦରକାର — ଏହିପରି କହାଯାଇଛି।
ଯାଃ ଫଲିନୀତି ଚ ଫଲଂ ପୂଗତାନାମଵର୍ଜନମ୍
‘ଫଳ ଦିଅ’ ବୋଲି ମନ୍ତ୍ର ପଢି ଅତିପକ୍କ ଫଳ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ଫଳ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ରୂପେନ ଵେତି ମନ୍ତ୍ରେଣ ମୁଦ୍ଗରଂ ଚ ନିଵେଦଯେତ୍
‘ରୂପ ଦ୍ୱାରା’ ବୋଲି ମନ୍ତ୍ର ପଢି ମୁସଳ ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର।
ନିର୍ମଥନଂ ତତଃ କାର୍ଯମିତି ସାଧାରଣୋ ଵିଧିଃ
ତାପରେ ମଥନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହା ସାଧାରଣ ନିୟମ।
ଵିନାଧିଵାସନଂ ଵିପ୍ରାଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଂ ସମାଚରେତ୍
ଅଧିବାସନ ଛାଡ଼ି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପ୍ରତିଷ୍ଠା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ।
ତତଃ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ କାର୍ଯଂ ପୂର୍ଵାହ୍ନେ ରାତ୍ରିଯୋଗତଃ
ତାପରେ ବଡ଼ ସାବଧାନିରେ, ପ୍ରଭାତ କିମ୍ବା ରାତିରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଥଂଡିଲେ ହସ୍ତ ମାତ୍ରେଣ ଵାଲୁକାନିର୍ମିତେଽପି ଚ
ହାତର ମାପରେ ବାଳୁକାରେ ତିଆରିଥିବା ବେଦି ଉପରେ ବି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯିବ।
ଏକୈକାଂଗୁଲକୋ ଵିପ୍ରାଃ ପୀଠେ ନାସ୍ତି ଵିଚାରଣା
ଏକ ଆଙ୍ଗୁଳ ଚଉଡ଼ି ବିଶିଷ୍ଟ ଆସନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, କୌଣସି ଅପତ୍ତି ନାହିଁ।
ତତୋ ଦଶାଂଗୁଲେ ପକ୍ଷେ ଦଶାଂଗଂ ଶୃଣୁତ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଏବେ ଦଶ ଆଙ୍ଗୁଳ ମାପର ଆସନ ବିଷୟରେ ଶୁଣ, ଦ୍ୱିଜମାନେ।
ଅନ୍ନଂ ଚ ପରମାନ୍ନଂ ଚ ହ୍ଯଵେକ୍ଷ୍ଯଂ ତିଲମେଵ ଚ
ଚାଉଳ, ଉତ୍ତମ ଚାଉଳ ଓ ତିଳ ବିଚାର କରିବା ଦରକାର।
ଶୈଵେ ଯଵାଦିତଃ କାର୍ଯା ଶାକ୍ତେ ପୁଷ୍ପାଦିତୋ ଭଵେତ୍ 2.2.16.
ଶିବପୂଜା ପାଇଁ ଯବ ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଦ୍ରବ୍ୟ, ଶାକ୍ତପୂଜା ପାଇଁ ଫୁଲ ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଦ୍ରବ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
କୃଷ୍ଣେ ଚ କରଵୀରାଦି ଶ୍ରୀଫଲାନି ଚ ତ୍ରୈପୁରେ
ତ୍ରିପୁରା ମନ୍ଦିରରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଇଁ କରବୀର ଓ ଏହା ପରି ଫୁଲ ଏବଂ ନଡ଼ିଆ ଫଳ ଅର୍ପଣ କର।
ଦେଵଧ୍ଯାନଵର୍ଣନମ୍ ସର୍ଵେ ଶୁଦ୍ଧା ଲକ୍ଷିତା ଲକ୍ଷଣାଦ୍ଯୈରେକଃ କାର୍ଯୋ ଜାପକୋସ୍ମିନ୍ମହାତ୍ମା
ସମସ୍ତେ ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ ହେବା ଉଚିତ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏକ ଉତ୍ତମ ମନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟ ପାଠକ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଦରକାର।
ଦିଵ୍ଯୈର୍ଗଂଧୈର୍ଗଂଧମାଲ୍ଯୈଃ ସୁଵର୍ଣୈସ୍ତୈଲଂ କାର୍ଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ପଞ୍ଚଵିଂଶାଃ
ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଓ ମାଳା, ସୁନା ଦ୍ୱାରା, ପଚିଶିଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହି ତେଲ ତିଆରି କରିବେ।
ନାର୍ହଯିତ୍ଵା ଯଥୋକ୍ତେନ କଶ୍ଚିତ୍ପତ୍ରଂ ନିଵେଶଯେତ୍
ଯଥାଯଥ ଆଦର କରିବା ପୂର୍ବରୁ କେହି ମଧ୍ୟ ପାତ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ପ୍ରତିଷ୍ଠାଦିଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ସମ୍ଯଗ୍ଵିପ୍ରାନଥାର୍ହଯେତ୍
ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ଏହା ପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଆଦର ଦେବା ଉଚିତ।
ପ୍ରଦଦ୍ଯାଦର୍ହଣଂ ସମ୍ଯକ୍ପଶ୍ଚାତ୍ପାତ୍ରଂ ନିଵେଦଯେତ୍
ଠିକ୍ ଭାବେ ଆଦର ଦେଇ ସେପରେ ପାତ୍ର ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରତ୍ଯେକଂ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଯଜ୍ଞେ ଵେଦମନ୍ତ୍ରେଷୁ ପାରଗାଃ
ଯଜ୍ଞରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବେଦ ଓ ମନ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେବା ଦରକାର।
ଵିଶିଷ୍ଟାନାମଭାଵେଽପି କୁର୍ଯାତ୍କୁଶମଯାନ୍ଦ୍ଵିଜାନ୍
ଏମିତି ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି ନ ମିଳିଲେ, କୁଶ ଘାସରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତିଆରି କରି ନିଯୁକ୍ତ କରିପାରିବେ।