ଜପାକୁସୁମସଂକାଶା ବହୁରୂପା ସଖେ ମମ
ଜପା ଫୁଲ ରଙ୍ଗ ଭଳି, ବହୁ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା, ମୋ ବନ୍ଧୁ।
ନୀଲୋତ୍ପଲନିଭେ ଦେଵି ଵହ୍ନିଵର୍ଣପରାଭଵେ
ନୀଳ କମଳ ଭଳି ଅନ୍ଧାରା, ଅଗ୍ନି ରଙ୍ଗକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ଦେବୀ।
ଦେଵଧ୍ଯାନଵିଧାନଵର୍ଣନମ୍ ଧାନ୍ଯପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ତସ୍ଯୈଵ ଯୂପଂ ଚାପି ଯଥାଵିଧି
ଧାନ୍ୟ ସ୍ଥାପନ ଓ ଯଜ୍ଞ ଖୁଣ୍ଟି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଉଚିତ।
ରାତ୍ରୌ ମୂଲାଗ୍ରେ ଚ ଘଟେ ସ୍ଥାପଯେଦ୍ଗଣନାଯକମ୍
ରାତିରେ ମୂଳ ତଳେ ଏବଂ ଘଡ଼ାରେ ଦଳପତିଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଚ ତଡାଗେଷୁ ଵରୁଣଂ ଶାନ୍ତିଯାଗକେ
ପୋଖରୀରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଏବଂ ଶାନ୍ତି ଯଜ୍ଞରେ ବରୁଣଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।
ଶୈଵେ ଶୈଵଂ ତଥା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପ୍ରପାଯାମଥ ଵାରୁଣମ୍
ଶିବ ପୂଜାରେ ଶିବଙ୍କୁ ଏବଂ ପାନୀୟ ଜଳ ଘରେ ବରୁଣଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି।
ଦ୍ରୁପଦାଦୀତି ମନ୍ତ୍ରେଣ ସ୍ନାପଯେତ୍ପ୍ରଥମଂ ବୁଧଃ
'ଦ୍ରୁପଦାଦିତି' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ପ୍ରଥମେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ସ୍ନାନ କରାଇବେ।
ସୁନାଭେତି ଚ ମଂତ୍ରେଣ ଦ୍ଵାଭ୍ଯାମେଵ ଵିଶିଷ୍ଯତେ
'ସୁନାଭ' ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ଦୁଇ ପ୍ରକାରରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ପୃଥକ୍ କରାଯାଏ।
କାଂଡାଦିତି ଚ ମଂତ୍ରେଣ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦୂର୍ଵାଶତଂ ତତଃ
'କାଣ୍ଡାଦିତି' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପରେ ଶତ ଟି ଦୁର୍ବା ଦେବା ଉଚିତ।
ସମିଚ୍ଛେତ୍ଯଞ୍ଜନଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦୁଃସ୍ଥଂ ସୁରାସୁରା ଜପନ୍
'ସମିଚ୍ଛେତ୍ୟଞ୍ଜନ' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଯେପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ସେପରି ଆଞ୍ଜନ ଦେବା ଉଚିତ।
ଯୂପେ ଚୈଵ ଵିଶେଷୋଯମୁତ୍ତରାଗ୍ରଂ ପ୍ରଵିନ୍ଯସେତ୍
ଯଜ୍ଞ ଖୁଣ୍ଟିରେ ଏହି ବିଶେଷ ନିୟମ ଅଛି: ଉପର ଦିଗକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଗଠନ କରିବା ଉଚିତ।
ଗାଯତ୍ର୍ଯା ପ୍ରଥମଂ ଚୈଵ ଆପୋ ହିଷ୍ଠେତି ଵୈ ଜପନ୍ 2.2.16.
ପ୍ରଥମେ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ପରେ 'ଆପୋ ହିଷ୍ଠ' ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଭିମନ୍ତ୍ର୍ଯାଥ ବ୍ରହ୍ମେତି ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ମଂତ୍ରମୀରଯନ୍
ଅଭିମନ୍ତ୍ରଣ କରି, 'ବ୍ରହ୍ମା' ମନ୍ତ୍ର ତିନି ରାତି ଧରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ତ୍ଵଂ ଗନ୍ଧର୍ଵେତି ମନ୍ତ୍ରେଣ ତଥା ସୁଭାଭ ଇତ୍ଯପି
'ତୁମେ ଗନ୍ଧର୍ବ' ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଓ 'ସୁନ୍ଦର ରୂପ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଧୂରସୀତି ଚ ତଥା ଧୂପମାସ୍ରଜ୍ଯୋତିର୍ଭିର୍ଦୀପକମ୍
ଯଥାନିୟମ ଧୂପ, ଦୀପ ଓ ଜଳିଥିବା ବାତି ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଵିଶ୍ଵାମୀତି ଚ ନିମ୍ନ୍ଯଂତକାଂଡାଦିତି ତଥାକ୍ଷତମ୍
ପବିତ୍ର କୁଶ ଘାସ, ଅଗ୍ନି ପାଇଁ କାଠି ଓ ଭାଙ୍ଗିନଥିବା ଚାଉଳ ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର।
ପାଦୋଽସ୍ଯେତ୍ଯଥ ଭୁକ୍ତଂ ସ୍ଯାଦ୍ଯାଃ ଫଲିନୀତି ପୁନଃ ଫଲମ୍
‘ଏହା ତାଙ୍କର ପାଦ’ ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଭୋଜନ ଓ ‘ଫଳ ଦିଅ’ ବୋଲି କହି ଫଳ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଯୁଵା ସୁଵାସେତି ଵସ୍ତ୍ରଂ ନାଗଗନ୍ଧେତି ଚନ୍ଦନମ୍
‘ତିନିଏ ଯୁବକ ଓ ଭଲ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି’ ବୋଲି କହି ବସ୍ତ୍ର ଓ ‘ନାଗ ଗନ୍ଧ’ ବୋଲି କହି ଚନ୍ଦନ ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର।
ସୁନାତୀତି ଵଚୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ତତଶ୍ଚାଵାହଯେତ୍ପ୍ରଭୁମ୍
‘ଭଲ ଭାବରେ ସ୍ତୁତି କର’ ବୋଲି କହି ଶବ୍ଦ ଅର୍ପଣ କରି, ତାପରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଆଚାର୍ଯୋ ଯଜମାନଶ୍ଚ ଋତ୍ଵିଗ୍ଭୋଜନମାଚରେତ୍
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ଋତ୍ବିଜମାନେ ଏହି ଭୋଜନ ଭୋଜନ କରିବେ।
ଆଧାରଣଂ ଚାଧିଵାସଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ତତ୍ରାନୁସାରତଃ
ଏବେ ମୁଁ ପ୍ରଚଳିତ ପଦ୍ଧତି ଅନୁଯାୟୀ ଆଧାର ଓ ଅଧିବାସ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି।
ପଞ୍ଚଭିର୍ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ ସାର୍ଧଂ ଗନ୍ଧର୍ଵା ଇତି ଵିସ୍ମରନ୍ 2.2.16.
ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଭୁଲିଯିବା ଦରକାର — ଏହିପରି କହାଯାଇଛି।
ଯାଃ ଫଲିନୀତି ଚ ଫଲଂ ପୂଗତାନାମଵର୍ଜନମ୍
‘ଫଳ ଦିଅ’ ବୋଲି ମନ୍ତ୍ର ପଢି ଅତିପକ୍କ ଫଳ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ଫଳ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ରୂପେନ ଵେତି ମନ୍ତ୍ରେଣ ମୁଦ୍ଗରଂ ଚ ନିଵେଦଯେତ୍
‘ରୂପ ଦ୍ୱାରା’ ବୋଲି ମନ୍ତ୍ର ପଢି ମୁସଳ ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର।
ନିର୍ମଥନଂ ତତଃ କାର୍ଯମିତି ସାଧାରଣୋ ଵିଧିଃ
ତାପରେ ମଥନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହା ସାଧାରଣ ନିୟମ।
ଵିନାଧିଵାସନଂ ଵିପ୍ରାଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଂ ସମାଚରେତ୍
ଅଧିବାସନ ଛାଡ଼ି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପ୍ରତିଷ୍ଠା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ।
ତତଃ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ କାର୍ଯଂ ପୂର୍ଵାହ୍ନେ ରାତ୍ରିଯୋଗତଃ
ତାପରେ ବଡ଼ ସାବଧାନିରେ, ପ୍ରଭାତ କିମ୍ବା ରାତିରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଥଂଡିଲେ ହସ୍ତ ମାତ୍ରେଣ ଵାଲୁକାନିର୍ମିତେଽପି ଚ
ହାତର ମାପରେ ବାଳୁକାରେ ତିଆରିଥିବା ବେଦି ଉପରେ ବି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯିବ।
ଏକୈକାଂଗୁଲକୋ ଵିପ୍ରାଃ ପୀଠେ ନାସ୍ତି ଵିଚାରଣା
ଏକ ଆଙ୍ଗୁଳ ଚଉଡ଼ି ବିଶିଷ୍ଟ ଆସନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, କୌଣସି ଅପତ୍ତି ନାହିଁ।
ତତୋ ଦଶାଂଗୁଲେ ପକ୍ଷେ ଦଶାଂଗଂ ଶୃଣୁତ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଏବେ ଦଶ ଆଙ୍ଗୁଳ ମାପର ଆସନ ବିଷୟରେ ଶୁଣ, ଦ୍ୱିଜମାନେ।