ଚନ୍ଦ୍ରାଦିତ୍ଯୌ ଚୋତ୍ପଵନେ ଵୀକ୍ଷଣେ ଚ ଦିଶସ୍ତଥା
ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ବାୟୁ ଉତ୍ପାଦନ ସମୟରେ ଏବଂ ଦିଗ୍ଦର୍ଶନ କାଳରେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଏ।
ହୋମଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠା ଵିଧିଂ କୁର୍ଯାତ୍ସମାହିତଃ
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜାତିମାନେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ ଏବଂ ନିୟମ ମାନି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଦରକାର।
ଯଜେତ୍ସୁପଶୁବଦ୍ଧେଷୁ ସଂସ୍କାରେ ଚୈଵ ପର୍ଵଣି 2.2.14.
ପଶୁକୁ ଭଲଭାବେ ବାନ୍ଧିଲେ ଏବଂ ସଂସ୍କାର କିମ୍ବା ପର୍ବ ଅବସରରେ ଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଧିଦୈଵେନ ଜାନୀଯାତ୍କରଵଲ୍ଯାଂ ପଂଚଫଲଂ ଯତଃ
କରବଳ କ୍ରିୟାରେ ପଞ୍ଚ ଫଳକୁ ମୁଖ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ।
ଦେଵଧ୍ଯାନଵର୍ଣନମ୍ ଅସ୍ଯ ଯଜ୍ଞେ ପରିଜ୍ଞାନାଜ୍ଜିହ୍ଵା ସମ୍ଯକ୍ଫଲପ୍ରଦା
ଏହି ଯଜ୍ଞର ସଠିକ୍ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଜିହ୍ବା ଠିକ୍ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ହିରଣ୍ଯଵର୍ଣାଂ ପ୍ରଥମାଂ ଵହ୍ନିଜିହ୍ଵାଂ ମହାଦ୍ଯୁତିମ୍
ପ୍ରଥମ ଅଗ୍ନିର ଜିହ୍ବା ସୁନା ରଙ୍ଗର ଏବଂ ବଡ଼ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଥାଏ।
କନକାଂ ଦ୍ଵିଭୁଜାଂ ଶୁକ୍ଲାଂ ହସ୍ତାଭ୍ଯାଂ ଦର୍ଭସଂଯୁତାମ୍
ସୁନା ରଙ୍ଗର, ଦୁଇଟି ହାତ ଥିବା, ଧଳା ଚମକ ଥିବା, ଦୁଇ ହାତରେ ଦର୍ଭା ଧରିଥିବା।
ଉଦ୍ଯଦିନ୍ଦୁନିଭାଂ ରକ୍ତାଂ ଚତୁର୍ଭିର୍ଭୁଜପ ଲ୍ଲଵୈଃ
ଉଦୟ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଲାଲ ରଙ୍ଗର, ଚାରିଟି କମଳ ହାତ ଥିବା।
ଭିନ୍ନାଂଜନଚଯପ୍ରଖ୍ଯାଂ ସ୍ଵର୍ଣକୁଂଭଂ ତୁ ଵାମତଃ
ଭାଙ୍ଗି ଆଞ୍ଜନ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ବାମପଟେ ସୁନାର ଘଡ଼ା ରହିଛି।
ସୁପ୍ରଭାମଣ୍ଡଲାଭା ଚ କରାଭ୍ଯାଂ ତତ୍କୃତାଞ୍ଜଲିଃ
ତେଜ ମଣ୍ଡଳ ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦୁଇ ହାତ ଯୋଡି ନମସ୍କାର କରୁଛନ୍ତି।
ଜପାକୁସୁମସଂକାଶା ବହୁରୂପା ସଖେ ମମ
ଜପା ଫୁଲ ରଙ୍ଗ ଭଳି, ବହୁ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା, ମୋ ବନ୍ଧୁ।
ନୀଲୋତ୍ପଲନିଭେ ଦେଵି ଵହ୍ନିଵର୍ଣପରାଭଵେ
ନୀଳ କମଳ ଭଳି ଅନ୍ଧାରା, ଅଗ୍ନି ରଙ୍ଗକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ଦେବୀ।
ଦେଵଧ୍ଯାନଵିଧାନଵର୍ଣନମ୍ ଧାନ୍ଯପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ତସ୍ଯୈଵ ଯୂପଂ ଚାପି ଯଥାଵିଧି
ଧାନ୍ୟ ସ୍ଥାପନ ଓ ଯଜ୍ଞ ଖୁଣ୍ଟି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଉଚିତ।
ରାତ୍ରୌ ମୂଲାଗ୍ରେ ଚ ଘଟେ ସ୍ଥାପଯେଦ୍ଗଣନାଯକମ୍
ରାତିରେ ମୂଳ ତଳେ ଏବଂ ଘଡ଼ାରେ ଦଳପତିଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଚ ତଡାଗେଷୁ ଵରୁଣଂ ଶାନ୍ତିଯାଗକେ
ପୋଖରୀରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଏବଂ ଶାନ୍ତି ଯଜ୍ଞରେ ବରୁଣଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।
ଶୈଵେ ଶୈଵଂ ତଥା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପ୍ରପାଯାମଥ ଵାରୁଣମ୍
ଶିବ ପୂଜାରେ ଶିବଙ୍କୁ ଏବଂ ପାନୀୟ ଜଳ ଘରେ ବରୁଣଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି।
ଦ୍ରୁପଦାଦୀତି ମନ୍ତ୍ରେଣ ସ୍ନାପଯେତ୍ପ୍ରଥମଂ ବୁଧଃ
'ଦ୍ରୁପଦାଦିତି' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ପ୍ରଥମେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ସ୍ନାନ କରାଇବେ।
ସୁନାଭେତି ଚ ମଂତ୍ରେଣ ଦ୍ଵାଭ୍ଯାମେଵ ଵିଶିଷ୍ଯତେ
'ସୁନାଭ' ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ଦୁଇ ପ୍ରକାରରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ପୃଥକ୍ କରାଯାଏ।
କାଂଡାଦିତି ଚ ମଂତ୍ରେଣ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦୂର୍ଵାଶତଂ ତତଃ
'କାଣ୍ଡାଦିତି' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପରେ ଶତ ଟି ଦୁର୍ବା ଦେବା ଉଚିତ।
ସମିଚ୍ଛେତ୍ଯଞ୍ଜନଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦୁଃସ୍ଥଂ ସୁରାସୁରା ଜପନ୍
'ସମିଚ୍ଛେତ୍ୟଞ୍ଜନ' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଯେପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ସେପରି ଆଞ୍ଜନ ଦେବା ଉଚିତ।
ଯୂପେ ଚୈଵ ଵିଶେଷୋଯମୁତ୍ତରାଗ୍ରଂ ପ୍ରଵିନ୍ଯସେତ୍
ଯଜ୍ଞ ଖୁଣ୍ଟିରେ ଏହି ବିଶେଷ ନିୟମ ଅଛି: ଉପର ଦିଗକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଗଠନ କରିବା ଉଚିତ।
ଗାଯତ୍ର୍ଯା ପ୍ରଥମଂ ଚୈଵ ଆପୋ ହିଷ୍ଠେତି ଵୈ ଜପନ୍ 2.2.16.
ପ୍ରଥମେ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ପରେ 'ଆପୋ ହିଷ୍ଠ' ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଭିମନ୍ତ୍ର୍ଯାଥ ବ୍ରହ୍ମେତି ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ମଂତ୍ରମୀରଯନ୍
ଅଭିମନ୍ତ୍ରଣ କରି, 'ବ୍ରହ୍ମା' ମନ୍ତ୍ର ତିନି ରାତି ଧରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ତ୍ଵଂ ଗନ୍ଧର୍ଵେତି ମନ୍ତ୍ରେଣ ତଥା ସୁଭାଭ ଇତ୍ଯପି
'ତୁମେ ଗନ୍ଧର୍ବ' ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଓ 'ସୁନ୍ଦର ରୂପ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଧୂରସୀତି ଚ ତଥା ଧୂପମାସ୍ରଜ୍ଯୋତିର୍ଭିର୍ଦୀପକମ୍
ଯଥାନିୟମ ଧୂପ, ଦୀପ ଓ ଜଳିଥିବା ବାତି ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଵିଶ୍ଵାମୀତି ଚ ନିମ୍ନ୍ଯଂତକାଂଡାଦିତି ତଥାକ୍ଷତମ୍
ପବିତ୍ର କୁଶ ଘାସ, ଅଗ୍ନି ପାଇଁ କାଠି ଓ ଭାଙ୍ଗିନଥିବା ଚାଉଳ ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର।
ପାଦୋଽସ୍ଯେତ୍ଯଥ ଭୁକ୍ତଂ ସ୍ଯାଦ୍ଯାଃ ଫଲିନୀତି ପୁନଃ ଫଲମ୍
‘ଏହା ତାଙ୍କର ପାଦ’ ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଭୋଜନ ଓ ‘ଫଳ ଦିଅ’ ବୋଲି କହି ଫଳ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଯୁଵା ସୁଵାସେତି ଵସ୍ତ୍ରଂ ନାଗଗନ୍ଧେତି ଚନ୍ଦନମ୍
‘ତିନିଏ ଯୁବକ ଓ ଭଲ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି’ ବୋଲି କହି ବସ୍ତ୍ର ଓ ‘ନାଗ ଗନ୍ଧ’ ବୋଲି କହି ଚନ୍ଦନ ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର।
ସୁନାତୀତି ଵଚୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ତତଶ୍ଚାଵାହଯେତ୍ପ୍ରଭୁମ୍
‘ଭଲ ଭାବରେ ସ୍ତୁତି କର’ ବୋଲି କହି ଶବ୍ଦ ଅର୍ପଣ କରି, ତାପରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଆଚାର୍ଯୋ ଯଜମାନଶ୍ଚ ଋତ୍ଵିଗ୍ଭୋଜନମାଚରେତ୍
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ଋତ୍ବିଜମାନେ ଏହି ଭୋଜନ ଭୋଜନ କରିବେ।