ତ୍ରିହସ୍ତା ପିଂଡିକା କାର୍ଯା ଚତୁରସ୍ରା ଉଦକ୍ପ୍ଲଵା
ତିନି ହାତ ଲମ୍ବା ଏବଂ ଚତୁରସ୍ର ଏକ ବେଦି, ଚାରିପାଖରେ ପାଣି ଦେଇ, ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ମଧ୍ଯେ ସଂମାର୍ଜଯେଦ୍ଵିଦ୍ଵାନ୍ପାଦାନ୍ନଵ ଯଥାକ୍ରମାତ୍
ମଧ୍ୟରେ, ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ପାଦଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସଫା କରିବା ଉଚିତ।
ପଞ୍ଚକଂ ଯୁଗ୍ମପାଦେନ ଚତୁର୍ଦିକ୍ଷୁ ତତଃ ପରମ୍
ଯୁଗ୍ମ ପାଦରେ ପାଞ୍ଚଟି କରିବା ଉଚିତ, ତାପରେ ଚାରି ଦିଗରେ ଏହି କ୍ରମରେ।
ଚତୁଷ୍କୋଣଂ ବହିଃ କୁର୍ଯାତ୍କୋଣେ ଚାପି ଚତୁଷ୍ଟଯମ୍
ବାହାରେ ଏକ ଚତୁଷ୍କୋଣ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ କୋଣଗୁଡିକରେ ଚାରିଟି କରିବା ଉଚିତ।
ଚତ୍ଵାରିଂଶତ୍ପଞ୍ଚଯୁତା ମିଲିତ୍ଵା ଵାସ୍ତୁଦେଵତାଃ
ପଞ୍ଚଚାଳିଶିଟି ବାସ୍ତୁ ଦେବତା ଏକଠା ହୋଇଥାନ୍ତି।
ସୂର୍ଯଃ ସତ୍ଯୋ ଵୃଷଶ୍ଚୈଵ ଆକାଶଂ ଵାଯୁରେଵ ଚ
ସୂର୍ଯ୍ୟ, ସତ୍ୟ, ବୃଷ, ଆକାଶ ଓ ବାୟୁ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଗନ୍ଧର୍ଵୋ ମୃଗରାଜସ୍ତୁ ମୃଗାଃ ପିତୃଗଣାସ୍ତଥା
ଗନ୍ଧର୍ବ, ପଶୁମାନଙ୍କର ରାଜା, ପଶୁମାନେ ଏବଂ ପିତୃଗଣ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଅସୁରଃ ପଶୁପାଶୌ ଚ ରୋଗୋ ହି ମୋକ୍ଷ ଏଵ ଚ
ଅସୁର, ଦୁଇଜଣ ପଶୁର ରକ୍ଷକ, ରୋଗ ଏବଂ ମୋକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ବହିର୍ଦ୍ଵାଦଶ ଇତ୍ଯେତାନୀଶାନାଦୀନ୍ଯଥାକ୍ରମମ୍ 2.2.10.
ବାହାରେ, ଦ୍ୱାଦଶଜଣ ଅଛନ୍ତି, ଏହିମାନେ ଇଶାନ ଆଦିରୁ କ୍ରମକ୍ରମେ।
ଆପଶ୍ଚୈଵାଥ ସାଵିତ୍ରୋ ଜଯୋ ରୁଦ୍ରସ୍ତଥୈଵ ଚ
ପାଣି, ସାବିତ୍ରୀ, ବିଜୟ ଏବଂ ରୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ମିତ୍ରୋଽଥ ରାଜଯକ୍ଷ୍ମା ଚ ସପ୍ତମଃ ପୃଥିଵୀଧରଃ
ତାପରେ ମିତ୍ର, ରାଜୟକ୍ଷ୍ମା ଏବଂ ସପ୍ତମ, ଯିଏ ପୃଥିବୀକୁ ଧାରଣ କରେ।
ପୂର୍ଵାଦିଷୁ ତଥା ପୂଜ୍ଯା ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପୈଃ ପୃଥଗ୍ଵିଧୈଃ
ପୂର୍ବ ଓ ଅନ୍ୟ ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଫୁଲରେ ପୂଜିତ ହେବା ଉଚିତ।
ମିଲିତ୍ଵା ଊନପଞ୍ଚାଶଦୁତ୍ତମା ଵାସ୍ତୁଦେଵତାଃ
ଏହି ଭଳି ମିଶି, ଉତ୍ତମ ବାସ୍ତୁଦେବତାମାନେ ଚୁଆଳିଶି କିମ୍ବା ତାଠାରୁ କମ୍ ଥାନ୍ତି।
ବହିଃ କୋଣେ ଚରକ୍ଯାଦି ଚରକଂ ଚ ଵିଦାରିକାମ୍
ବାହାର କୋଣରେ ଚରକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଚରକ ଏବଂ ବିଦାରିକା ରହନ୍ତି।
ସ୍ଵୈଃସ୍ଵୈର୍ମଂତ୍ରୈଶ୍ଚ ଗଂଧାଦ୍ଯୈଃ ପୂଜଯେତ୍କୁସୁମାଦିନା
ସେମାନେଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ମନ୍ତ୍ର, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଫୁଲ ଇତ୍ୟାଦି ଦ୍ୱାରା ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ରେଖାଃ ସର୍ଵତ୍ର ଶୁକ୍ଲେନ ପଦ୍ମଂ ରକ୍ତେନ ଭାଵଯେତ୍
ସମସ୍ତଠାରେ ଧଳା ରଙ୍ଗରେ ରେଖା ଆଙ୍କିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ପଦ୍ମକୁ ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ ଭାବିବା ଉଚିତ।
ଦେଵଵର୍ଣାନଥୋ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଯଥାଵଦନୁଵର୍ଣିତାଃ
ଏବେ ମୁଁ ଦେବତାଙ୍କର ରଙ୍ଗ ବିବରଣୀ ଯଥାଯଥ ଭାବେ କହିବି।
ପୀତଃ ଶୁକ୍ଲଶ୍ଚ ଧର୍ମଶ୍ଚ ପୂଷା ରକ୍ତଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ
ହଳଦିଆ, ଧଳା ଏବଂ ଧର୍ମ; ପୂଷାଙ୍କୁ ଲାଲ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପୀତୋ ଭୃଂଗଃ ପୁନଃ ଶୁକ୍ଲଃ କୃଷ୍ଣଃ ଶୁକ୍ଲସ୍ତଥୈଵ ଚ 2.2.10.
ଭୃଙ୍ଗ ପାଇଁ ହଳଦିଆ, ପୁଣି ଧଳା; କଳା ଏବଂ ଧଳା ମଧ୍ୟ।
ଧୂମ୍ରପୀତୋ ରକ୍ତପୀତଃ ଶୁକ୍ଲଃ କୃଷ୍ଣଶ୍ଚ ଶ୍ଯାମକଃ
ଧୂସର-ହଳଦିଆ, ଲାଲ-ହଳଦିଆ, ଧଳା, କଳା ଏବଂ ଗାଢ଼ ରଙ୍ଗ।
ଶୁକ୍ଲଶୋଣଂ ପୁନଃ ଶ୍ଵେତଂ ସିଂଦୂରାଭଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍
ଧଳା-ଲାଲ, ପୁଣି ଧଳା, ଏବଂ ସିନ୍ଦୂର ରଙ୍ଗ ସଦୃଶ ଯାହା।
ଶୁକ୍ଲପୀତଂ ଚ ଶ୍ଵେତଂ ଚ ଗୌରଂ ଚେତ୍ଯଷ୍ଟଵର୍ଣକମ୍
ଧଳା-ହଳଦିଆ, ଧଳା ଏବଂ ହଳଦିଆ-ଗାଢ଼; ଏହିଭଳି ଆଠଟି ରଙ୍ଗ।
ଧରଣୀମଦନଂ ଵାଦ୍ଯେ ଶଂଭୁଵର୍ଣାଦିପ୍ରକ୍ରମାତ୍
ଧରଣୀର ଆନନ୍ଦ ସଙ୍ଗୀତ ବାଦ୍ୟରେ, ଶମ୍ଭୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ରଙ୍ଗ ଆରମ୍ଭରୁ।
ମଧ୍ଯେଂତେ ଊନପଞ୍ଚାଶତ୍ସର୍ଵଂ ଚ ଵାସ୍ତୁକର୍ମଣି
ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷରେ, ସମସ୍ତ ବାସ୍ତୁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଚୁଆଳିଶିଟି।
ମହାକୂପେ ତଥା ଶ୍ଵେତୋ ଅନ୍ଯତ୍ରାପି ପ୍ରଶସ୍ଯତେ
ବଡ଼ ଖଣ୍ଡରେ ଧଳା ରଙ୍ଗ ପ୍ରଶଂସିତ, ଅନ୍ୟଠାରେ ମଧ୍ୟ।
ଦଶ ପୂର୍ଵାଯତା ରେଖା ଦଶ ଚୈଵୋତ୍ତରାଯତାଃ
ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଦଶଟି ରେଖା, ଉତ୍ତରକୁ ମଧ୍ୟ ଦଶଟି ଆଙ୍କାଯାଏ।
ସର୍ଵଵାସ୍ତୁଵିଭାଗେନ ଵିଜ୍ଞେଯା ନଵକା ନଵ
ସମସ୍ତ ବାସ୍ତୁ ବିଭାଗ ଅନୁଯାୟୀ, ନଅ ରେଖା ଦ୍ୱାରା ନଅ ଭାଗ ବୁଝିବା ଉଚିତ।
ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶଦ୍ବାହ୍ଯତଃ ପୂଜ୍ଯାଃ ପୂଜ୍ଯାଗାରେ ତ୍ରଯୋଦଶ
ବାହାରେ ବତିସଜଣ ପୂଜିତ, ପୂଜା ଘରେ ତେରଜଣ।
ଚତୁର୍ଦିକ୍ଷୁ ଷଟ୍ପଦଂ ତୁ ତ୍ରିପଦଂ ତୁ ଚତୁଷ୍ପଦମ୍ ଚରକ୍ଯାଦି ତତୋ ହିତ୍ଵା ଚତ୍ଵାରିଂଶଚ୍ଚ ପଂଚକମ୍ 2.2.10.
ଚାରିଦିଗରେ ପ୍ରଥମେ ଛଅଟି ପାଦ ଥିବା, ତାପରେ ତିନି ପାଦ ଓ ଚାରି ପାଦ ଥିବା ଦେଉଥିବାକୁ ରଖ; ଏହା ପରେ ଚରକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ଛାଡି, ପୁଣି ଚାଳିସିଏ ପାଞ୍ଚଟି ରଖ।
ଅପରଂ ମଣ୍ଡଲଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଯଥାଵଦନୁପୂର୍ଵଶଃ
ଏବେ ମୁଁ ଅନ୍ୟ ଏକ ମଣ୍ଡଳ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବେ ଏବଂ କ୍ରମକ୍ରମେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।