ରାତ୍ରିଯୋଗଂ ଵିନାପି ସ୍ଯାଦେକାଦଶ୍ଯାଦିକଂ ଵ୍ରତମ୍
ରାତିର ଯୋଗ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏକାଦଶୀ ଆଦି ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିପାରିବା।
ଏକାଦଶ୍ଯୁପଵାସଂ ତୁ ଦ୍ଵାଦଶୀଯୋଗତଶ୍ଚରେତ୍
ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଯୋଗ ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଉଚିତ।
ରାତ୍ରିଯୋଗେ ତୁ ସଂପୂର୍ଣା ସୋପାସ୍ଯୈକାଦଶୀ ସଦା
ଯେତେବେଳେ ଏକାଦଶୀ ରାତିରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସଦା ପୂଜା ସହିତ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ।
ନିଶି ତୁ ସ୍ଯାଦ୍ଯଦା ଷଷ୍ଠୀ ସପ୍ତମୀ ନଵମୀ ଦିଵା
କିନ୍ତୁ ଯଦି ଷଷ୍ଠୀ, ସପ୍ତମୀ କିମ୍ବା ନବମୀ ରାତି କିମ୍ବା ଦିନରେ ପଡ଼େ—
ଏଵଂ ତ୍ରଯୋଦଶୀଂ କୃଷ୍ଣାଂ ଵିଧିପ୍ରାପ୍ତାଂ ଵିନା ଦ୍ଵିଜାଃ
ଏଭଳି ଭାବେ ନିୟମାନୁସାରେ ଯଦି କୃଷ୍ଣ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଠିକ୍ଭାବେ ମିଳିନଥାଏ, ତେବେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏହା ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଦିଵା ତ୍ରଯୋଦଶୀଯୁକ୍ତା କୃଷ୍ଣୋପୋଷ୍ଯା ଚତୁର୍ଦଶୀ
ଯଦି ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନରେ ପଡ଼େ, ତେବେ କୃଷ୍ଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ।
ତ୍ରିସଂଧ୍ଯଵ୍ଯାପିନୀ ପ୍ରାପ୍ଯ ଯଦି କୁର୍ଯାଦୁପୌଷଣମ୍
ଯଦି କୌଣସି ତିଥି ତିନି ସଂଧିକୁ ଆବୃତ କରେ, ତେବେ ଉପବାସ କରିପାରିବେ।
ଚତୁର୍ଦଶୀମତିକ୍ରମ୍ଯ ସିନୀଵାଲ୍ଯାଂ ତୁ ପାରଣାତ୍
ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ପରେ, ସିନୀବାଳୀ ସମୟରେ ଉପବାସ ଭଙ୍ଗ କରିବା ଉଚିତ।
ସପ୍ତମୀ ଲଲିତା ଭାଦ୍ରେ ଶକ୍ତୋତ୍ଥାନଂ ଚ ଵାରୁଣୀ 2.2.7.
ଭାଦ୍ର ମାସରେ ଲଳିତା ସପ୍ତମୀ, ଶକ୍ତୋତ୍ଥାନ ଓ ବାରୁଣୀ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।
ତ୍ରିସଂଧ୍ଯାଵ୍ଯାପିନୀ ପୂର୍ଵେ ପରତୋ ଵର୍ଦ୍ଧତେ ଯଦି
ଯଦି ଏକ ତିଥି ତିନି ସଂଧିକୁ ଆବୃତ କରି, ପୂର୍ବ ତିଥି ପରେ ବଢ଼ିଯାଏ—
ଋକ୍ଷାଭାଵେ ପରା ଗ୍ରାହ୍ଯା ତ୍ରିସଂଧ୍ଯଵ୍ଯାପିନୀଷ୍ଵପି
ଯଦି ଉଚିତ ନକ୍ଷତ୍ର ନଥାଏ, ତେବେ ତିନି ସଂଧିକୁ ଆବୃତ କରୁଥିବା ମଧ୍ୟରୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ତିଥି ନିଅ।
ଅଭାଵେ ଚୋତ୍ତରାଷାଢା ଧନିଷ୍ଠା ଚ ଵିଶିଷ୍ଯତେ
ଉତ୍ତରାଷାଢ଼ା ନଥିଲେ, ଧନିଷ୍ଠାକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନାଯାଏ।
ଉଦଯେ ସଂଯୁତା ଗ୍ରାହ୍ଯା ସା ତିଥିଶ୍ଚୋତ୍ତମା ଭଵେତ୍
ଯେଉଁ ତିଥି ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ ଯୋଗ ହୁଏ, ସେଇ ତିଥି ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ତିଥିକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନାଯାଏ।
ରଵିଚକ୍ରଵତା ଗ୍ରାହ୍ଯା ରଥେ ତିଥ୍ଯାଦେରପି ଚ
ସୂର୍ଯ୍ୟର ଗତି ଭଳି, ଚନ୍ଦ୍ର ତିଥି ଆରମ୍ଭରେ ମଧ୍ୟ ତିଥି ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଅପରେଽପି ଚ ସର୍ଵତ୍ର ହଲାନାଂ ଵାହନଂ ତ୍ଯଜେତ୍
ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟ, ହଳ ଚଳାଇଥିବା ପଶୁ ଯାନ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ରୁଚିତ ନୁହେଁ।
ନରାଶ୍ଵଗୋଗଜାଦୀନାଂ ଵାହନାତ୍ପାତକୀ ଭଵେତ୍
ମନୁଷ୍ୟ, ଘୋଡ଼ା, ଗାଈ, ହାତୀ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟ ପଶୁମାନେ ଯାନ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କଲେ ପାପ ହୁଏ।
କର୍ତୁର୍ଗୋମହିଷାଦୀନାଂ ଗର୍ଦଭୋଷ୍ଟ୍ରଖରସ୍ଯ ଚ
ଏହାରେ କର୍ତ୍ତା ପାଇଁ ଗାଈ, ମହିଷ, ଗଧା, ଉଠ, ଖଚ୍ଚର ମଧ୍ୟ ଗଣନା ହୁଏ।
ବହୁକାଲିକଯଜ୍ଞେ ଚ ଯଜ୍ଞଶ୍ରାଦ୍ଧେ ତଥୈଵ ଚ
ବହୁଦିନ ଧରିଥିବା ଯଜ୍ଞ ଓ ଯଜ୍ଞ-ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ମଧ୍ୟ—
ନିତ୍ଯଶ୍ରାଦ୍ଧେଽପ୍ଯମ୍ବୁଘଟେ ଯଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ମାସିକଂ ଭଵେତ୍ 2.2.7.
ନିତ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଜଳଘଟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଓ ମାସିକ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ମଧ୍ୟ—
କୁର୍ଯାଦଂବୁଘଟଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ନ କାଲନିଯମଂ କ୍ଵଚିତ୍
ଜଳଘଟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ, କୌଣସି ସମୟର ନିୟମ ନାହିଁ।
ତୈଜସୈର୍ନିର୍ମିତଂ କୁମ୍ଭମଥ ଵା ଵୃକ୍ଷପତ୍ରଜମ୍
ତେଜସ୍ୱୀ ପଦାର୍ଥରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା କୁମ୍ଭ କିମ୍ବା ଗଛପତ୍ରରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା କୁମ୍ଭ।
ନିଵେଦଯେଚ୍ଚ ମାସାଂତେ ମୃନ୍ମଯଂ ଵୃକ୍ଷମୂଲକେ ପର୍ଵଶ୍ରାଦ୍ଧେ ଦୈଵଲକଂ ତଥା ରଣ୍ଡାଶ୍ରମଂ ତ୍ଯଜେତ୍
ମାସ ଶେଷରେ ଗଛର ମୂଳରେ ମାଟିର କୁମ୍ଭ ଦେଇ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ। ପର୍ବଦିନରେ ଦୈବଳକ ଓ ବେଶ୍ୟା ଆଶ୍ରମକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
ମାତାପିତୃପରିତ୍ଯାଗୀ ତୈଲହଵ୍ଯାଦିଵିକ୍ରଯୀ
ଯେଉଁଠାରେ କେହି ମାଆ ବା ବାପାକୁ ଛାଡ଼ିଦିଏ, କିମ୍ବା ତେଲ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ହବ୍ୟ ବିକ୍ରୟ କରେ।
ସ୍ତ୍ରିଯା ଵିମୁଚ୍ଯତେ କଶ୍ଚିତ୍ସ ତୁ ରଣ୍ଡାଶ୍ରମୀ ମତଃ
ଯେଉଁଠାରେ କେହି ଜଣେ ଜଣା ମହିଳା ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ପାଏ, ସେ ବେଶ୍ୟା ଆଶ୍ରମର ମନେ ହୁଏ।
ପୁତ୍ରଭାର୍ଯାଵିଯୁକ୍ତସ୍ଯ ନାସ୍ତି ଯଜ୍ଞାଧିକାରିତା
ଯେଉଁଠାରେ ପୁଅ କିମ୍ବା ଜଣେ ଜଣା ଭାର୍ଯ୍ୟା ଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୁଏ, ସେଠାରେ ଯଜ୍ଞ କରିବାର ଅଧିକାର ନାହିଁ।
ଯାଂ ତିଥିଂ ସମନୁପ୍ରାପ୍ଯ ସମୁଦେତି ଦିଵାକରଃ
ଯେ ତିଥିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହୁଏ, ସେଇ ଦିନଟି ହେଉଛି।
ଯଯାସ୍ତଂ ସଵିତା ଯାତି କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ତୁ ସା ତିଥିଃ
କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ ଯେ ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତମିତ ହୁଏ, ସେଇ ତିଥି ହେଉଛି।
ସପ୍ତମୀ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ଯା ଯାଵଦିଚ୍ଛେଚ୍ଚ ଖଣ୍ଡିତା ଯଦ୍ଯଖଣ୍ଡା ଭଵେତ୍ସୈଵ ତଦା ଜ୍ଞେଯା ଭଵାତ୍ମିକା
ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ସପ୍ତମୀ ଯଦି ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ଯେତେବେଳେ ଚାହିଁବେ ସେତେବେଳେ ହୁଏ; ଯଦି ଭାଙ୍ଗିନାହିଁ, ତେବେ ଏହାକୁ ନିଜ ଗୁଣରେ ଜଣାଯାଏ।
ମାଘମାସେନ ସାପ୍ଯେଵଂ ପୂର୍ଵେଣ ରଵିତୋଷିଣୀ 2.2.7.
ମାଘ ମାସରେ ମଧ୍ୟ, ପୂର୍ବର ଭଳି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରେ।
ଉତ୍ତମତିଥିନିର୍ଣଯଵର୍ଣନମ୍ ପ୍ରତିପାଦିତା ପରେ ପୂର୍ଵେ ପ୍ରତିପାଦ୍ଯ ନଵୋଦ୍ଯତେ
ଉତ୍ତମ ତିଥି ନିର୍ଣ୍ଣୟ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା। ପୂର୍ବରୁ ଯାହା କୁହାଯାଇଛି, ଏବେ ନୂଆ ଭାବେ ଉତ୍ପାଦିତ ହେଉଛି।