ଅମାଵାସ୍ଯପାର୍ଵଣେ ଚ ସା ତିଥିଃ ପିତୃପୂଜନେ
ଅମାବାସ୍ୟା ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ, ସେହି ତିଥି ପିତୃପୂଜା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ।
ଅସ୍ତଗାମିତିଥିର୍ଯତ୍ର ସା ତିଥିଃ ପିତୃମଂଦିରମ୍
ଯେଉଁଠି ତିଥି ଅସ୍ତ ହୋଇଯାଏ, ସେହି ତିଥି ପିତୃମନ୍ଦିର ପାଇଁ ହୁଏ।
ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ଚ କୃଷ୍ଣେ ଚ ଯୋ ଯୋଗଃ ପରପୂର୍ଵଯୋଃ ସା ପୂଜ୍ଯା ଚ ସ୍ଵକୃତ୍ଯେଷୁ ପକ୍ଷଯୋରୁଭଯୋରପି
ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଓ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଦୁହିଁରେ, ପରେ ଓ ପୂର୍ବରୁ ଆସୁଥିବା ତିଥିର ଯୋଗ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦୁହିଁ ପକ୍ଷରେ ପୂଜ୍ୟ।
ପୂଜ୍ଯା ହି ଵ୍ଯସ୍ତଂ ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ପୂର୍ଵଂ ଚୈକାଦଶୀଯୁଗମ୍
ଯେଉଁ ତିଥି ପୂଜ୍ୟ, ତାହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ, ଅଲଗା ଥିବା ଓ ପୂର୍ବରୁ ଏକାଦଶୀ ଯୋଗକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
ଏତା ଉପୋଷ୍ଯାସ୍ତିଥଯଃ ପୁଣ୍ଯାଃ ସ୍ଯୁର୍ଧର୍ମଵେଦିଭିଃ
ଏହି ତିଥିଗୁଡ଼ିକୁ ଉପବାସ ଭାବେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହା ଧର୍ମ ଜାଣିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ।
ବାଣେନ ଵିଦ୍ଧା ଯା ଷଷ୍ଠୀ ମୁନିଵିଦ୍ଧା ତଥାଷ୍ଟମୀ
ବାଣ ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ ଯେଉଁ ଷଷ୍ଠୀ ଓ ଋଷି ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ ଯେଉଁ ଅଷ୍ଟମୀ।
ଅମାଵାସ୍ଯା ଭୂତଵିଦ୍ଧା ନୋପୋଷ୍ଯା ମୁନିନାପି ଚ
ଭୂତ ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ ଅମାବାସ୍ୟା ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଵିଦ୍ଧା ଯେ ନାଭିନିନ୍ଦ୍ଯାଃ ସ୍ଯୁର୍ଯୁକ୍ତାସ୍ତେନାଭିନନ୍ଦିତାଃ
ଯେଉଁ ବିଦ୍ଧ ତିଥିଗୁଡ଼ିକ ଅପମାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯେତେବେଳେ ଯଥାଯଥ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ତୁତି କରିବା ଉଚିତ।
ତାମସ୍ତାଂ ତୁ ତିଥିଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଯୁଗ୍ମାନ୍ଯପୂଜ୍ଯତାମିଯୁଃ 2.2.7.
ଏପରି ତିଥି ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ଯୁଗଳ ତିଥିଗୁଡ଼ିକ ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ ରହିନଥାନ୍ତି।
ନକ୍ତାଦିଵ୍ରତଯୋଗେ ତୁ ଦିଵାସଂଵର୍ଦ୍ଧମର୍କରାନ୍
ରାତି ଓ ଅନ୍ୟ ବ୍ରତର ଯୋଗରେ, ଦିନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜ ବଢ଼ିଯାଏ।
ରାତ୍ରିଯୋଗଂ ଵିନାପି ସ୍ଯାଦେକାଦଶ୍ଯାଦିକଂ ଵ୍ରତମ୍
ରାତିର ଯୋଗ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏକାଦଶୀ ଆଦି ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିପାରିବା।
ଏକାଦଶ୍ଯୁପଵାସଂ ତୁ ଦ୍ଵାଦଶୀଯୋଗତଶ୍ଚରେତ୍
ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଯୋଗ ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଉଚିତ।
ରାତ୍ରିଯୋଗେ ତୁ ସଂପୂର୍ଣା ସୋପାସ୍ଯୈକାଦଶୀ ସଦା
ଯେତେବେଳେ ଏକାଦଶୀ ରାତିରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସଦା ପୂଜା ସହିତ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ।
ନିଶି ତୁ ସ୍ଯାଦ୍ଯଦା ଷଷ୍ଠୀ ସପ୍ତମୀ ନଵମୀ ଦିଵା
କିନ୍ତୁ ଯଦି ଷଷ୍ଠୀ, ସପ୍ତମୀ କିମ୍ବା ନବମୀ ରାତି କିମ୍ବା ଦିନରେ ପଡ଼େ—
ଏଵଂ ତ୍ରଯୋଦଶୀଂ କୃଷ୍ଣାଂ ଵିଧିପ୍ରାପ୍ତାଂ ଵିନା ଦ୍ଵିଜାଃ
ଏଭଳି ଭାବେ ନିୟମାନୁସାରେ ଯଦି କୃଷ୍ଣ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଠିକ୍ଭାବେ ମିଳିନଥାଏ, ତେବେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏହା ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଦିଵା ତ୍ରଯୋଦଶୀଯୁକ୍ତା କୃଷ୍ଣୋପୋଷ୍ଯା ଚତୁର୍ଦଶୀ
ଯଦି ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନରେ ପଡ଼େ, ତେବେ କୃଷ୍ଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ।
ତ୍ରିସଂଧ୍ଯଵ୍ଯାପିନୀ ପ୍ରାପ୍ଯ ଯଦି କୁର୍ଯାଦୁପୌଷଣମ୍
ଯଦି କୌଣସି ତିଥି ତିନି ସଂଧିକୁ ଆବୃତ କରେ, ତେବେ ଉପବାସ କରିପାରିବେ।
ଚତୁର୍ଦଶୀମତିକ୍ରମ୍ଯ ସିନୀଵାଲ୍ଯାଂ ତୁ ପାରଣାତ୍
ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ପରେ, ସିନୀବାଳୀ ସମୟରେ ଉପବାସ ଭଙ୍ଗ କରିବା ଉଚିତ।
ସପ୍ତମୀ ଲଲିତା ଭାଦ୍ରେ ଶକ୍ତୋତ୍ଥାନଂ ଚ ଵାରୁଣୀ 2.2.7.
ଭାଦ୍ର ମାସରେ ଲଳିତା ସପ୍ତମୀ, ଶକ୍ତୋତ୍ଥାନ ଓ ବାରୁଣୀ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।
ତ୍ରିସଂଧ୍ଯାଵ୍ଯାପିନୀ ପୂର୍ଵେ ପରତୋ ଵର୍ଦ୍ଧତେ ଯଦି
ଯଦି ଏକ ତିଥି ତିନି ସଂଧିକୁ ଆବୃତ କରି, ପୂର୍ବ ତିଥି ପରେ ବଢ଼ିଯାଏ—
ଋକ୍ଷାଭାଵେ ପରା ଗ୍ରାହ୍ଯା ତ୍ରିସଂଧ୍ଯଵ୍ଯାପିନୀଷ୍ଵପି
ଯଦି ଉଚିତ ନକ୍ଷତ୍ର ନଥାଏ, ତେବେ ତିନି ସଂଧିକୁ ଆବୃତ କରୁଥିବା ମଧ୍ୟରୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ତିଥି ନିଅ।
ଅଭାଵେ ଚୋତ୍ତରାଷାଢା ଧନିଷ୍ଠା ଚ ଵିଶିଷ୍ଯତେ
ଉତ୍ତରାଷାଢ଼ା ନଥିଲେ, ଧନିଷ୍ଠାକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନାଯାଏ।
ଉଦଯେ ସଂଯୁତା ଗ୍ରାହ୍ଯା ସା ତିଥିଶ୍ଚୋତ୍ତମା ଭଵେତ୍
ଯେଉଁ ତିଥି ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ ଯୋଗ ହୁଏ, ସେଇ ତିଥି ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ତିଥିକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନାଯାଏ।
ରଵିଚକ୍ରଵତା ଗ୍ରାହ୍ଯା ରଥେ ତିଥ୍ଯାଦେରପି ଚ
ସୂର୍ଯ୍ୟର ଗତି ଭଳି, ଚନ୍ଦ୍ର ତିଥି ଆରମ୍ଭରେ ମଧ୍ୟ ତିଥି ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଅପରେଽପି ଚ ସର୍ଵତ୍ର ହଲାନାଂ ଵାହନଂ ତ୍ଯଜେତ୍
ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟ, ହଳ ଚଳାଇଥିବା ପଶୁ ଯାନ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ରୁଚିତ ନୁହେଁ।
ନରାଶ୍ଵଗୋଗଜାଦୀନାଂ ଵାହନାତ୍ପାତକୀ ଭଵେତ୍
ମନୁଷ୍ୟ, ଘୋଡ଼ା, ଗାଈ, ହାତୀ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟ ପଶୁମାନେ ଯାନ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କଲେ ପାପ ହୁଏ।
କର୍ତୁର୍ଗୋମହିଷାଦୀନାଂ ଗର୍ଦଭୋଷ୍ଟ୍ରଖରସ୍ଯ ଚ
ଏହାରେ କର୍ତ୍ତା ପାଇଁ ଗାଈ, ମହିଷ, ଗଧା, ଉଠ, ଖଚ୍ଚର ମଧ୍ୟ ଗଣନା ହୁଏ।
ବହୁକାଲିକଯଜ୍ଞେ ଚ ଯଜ୍ଞଶ୍ରାଦ୍ଧେ ତଥୈଵ ଚ
ବହୁଦିନ ଧରିଥିବା ଯଜ୍ଞ ଓ ଯଜ୍ଞ-ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ମଧ୍ୟ—
ନିତ୍ଯଶ୍ରାଦ୍ଧେଽପ୍ଯମ୍ବୁଘଟେ ଯଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ମାସିକଂ ଭଵେତ୍ 2.2.7.
ନିତ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଜଳଘଟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଓ ମାସିକ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ମଧ୍ୟ—
କୁର୍ଯାଦଂବୁଘଟଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ନ କାଲନିଯମଂ କ୍ଵଚିତ୍
ଜଳଘଟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ, କୌଣସି ସମୟର ନିୟମ ନାହିଁ।