ପଦଚିତ୍ରେ ତୁ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ସ୍ଯାଦ୍ଗ୍ରୀଵାଣାଂ ଗୁହ୍ଯଧାରଣେ
ପାଦରେ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବା ପାଇଁ ଅଧା ଦେବା ଉଚିତ, ଗଳା କିମ୍ବା ଗୁପ୍ତଅଂଗରେ ପିନ୍ଧିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ।
ଲଵଣେ ତୁ ତଥା ଦେଯା ଗୁଵାକାନାଂ ଚ ରୋପଣେ
ଲୁଣ ପାଇଁ ଏହିପରି ଦେବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଗୁବାକ ଗଛ ଲଗାଇବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ।
ପଣଦ୍ଵଯଂ ଵରାଟାନାମଧିକଂ ଦଶମେଵ ତୁ
ଦୁଇଟି ପଣା, ଭରାଟ ପାଇଁ ଏବଂ ଅଧିକ ପାଇଁ ଦଶଟି ଦେବା ଉଚିତ।
ପଣତ୍ରଯଂ ଚକ୍ରପଣେ ମହିଷାଣାଂ ପଣାଧିକମ୍ 2.2.4.
ଚକ୍ର ବନେଇବା ପାଇଁ ତିନିଟି ପଣା, ମହିଷ ପାଇଁ ଅଧିକ ପଣା ଦେବା ଉଚିତ।
ଦାସୀନାଂ ଗର୍ଦଭାନାଂ ଚ ଅଧିକଂ କାକିଣୀଦ୍ଵଯାତ୍
ଦାସୀ ଓ ଗଧା ପାଇଁ ଦୁଇଟି କାକିଣୀଠାରୁ ଅଧିକ ଦେବା ଉଚିତ।
ଵସ୍ତ୍ରେ ପ୍ରତିପଣଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦୀର୍ଘେ ପ୍ରସ୍ଥେଽପି ଵର୍ଧଯେତ୍
କପଡ଼ା ପାଇଁ ପ୍ରତିଟିରେ ଗୋଟିଏ ପଣା ଦେବା ଉଚିତ, ଲମ୍ବା କପଡ଼ା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥ ଅନୁଯାୟୀ ବଢ଼ାଇବା ଦରକାର।
ଶ୍ଵେତଵସ୍ତ୍ରେ ଭଵେନ୍ନ୍ଯୂନଂ ପଦେ ସୂକ୍ଷ୍ମେ ଚ ଵର୍ଦ୍ଧଯେତ୍
ଧଳା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ, ଏହା ଅତି ଛୋଟ ନ ହେଉ, ଯଦି ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ହୁଏ ତେବେ ତାହାର ଲମ୍ବ ବଢ଼ାଇବା ଉଚିତ।
ଵେତନଂ ପୁଷ୍ପସଂସ୍କାରେ ସହସ୍ରଂ ଦଶକାକିଣୀ
ଫୁଲ ଅର୍ପଣ ପାଇଁ ଦେୟ ହେଉଛି ଏକ ହଜାର କିମ୍ବା ଦଶ କାକିଣୀ।
ଅବଦ୍ଧେ ଦ୍ଵ୍ଯଂଗୁଲଂ ଯାଵନ୍ମୁଣ୍ଡମାଲା ପ୍ରକୀର୍ତିତା
ଯଦି ମୁଣ୍ଡମାଳା ବାନ୍ଧାଯାଇନାହିଁ, ତେବେ ଏହାର ଲମ୍ବ ଦୁଇ ଆଙ୍ଗୁଠି ପରିମାଣ ହୁଏ।
କାକିଣୀକତ୍ରଯଂ ଚୈଵ ନିର୍ମାଣେ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ଏହା ତିଆରି କରିବାକୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତିନି କାକିଣୀ ଦେବା ଉଚିତ।
ତଦର୍ଧାର୍ଧଂ ମାରୁତେନ ଦମନେ ବକୁଲସ୍ଯ ଚ
ମାରୁତ ଓ ବକୁଳ ଫୁଲ ପାଇଁ ଏହାର ଅର୍ଦ୍ଧର ଅର୍ଦ୍ଧ ଦେବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅଛି।
ଯାମେଯାମେ ରୌପ୍ଯମାଷଂ ସ୍ନେହେ ଚୈଵ ତୁ କାକିଣୀ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯାମରେ ଏକ ରୌପ୍ୟ ମାଷ ଦରକାର, ତେଲ ପାଇଁ ଏକ କାକିଣୀ ଦେବା ଉଚିତ।
ଷଡଂଗୁଲେନ ଦୈର୍ଘ୍ଯଂ ଚ ନ ନ୍ଯୂନଂ ନାଧିକଂ ଭଵେତ୍
ଏହାର ଲମ୍ବ ଛଅ ଆଙ୍ଗୁଠି ପରିମାଣ ହେବା ଉଚିତ—ନ କମ୍, ନ ଅଧିକ।
ପଞ୍ଚାଙ୍ଗୁଲେନ ମାନେନ କର୍ତଵ୍ଯଃ ସୁସମାହିତଃ 2.2.4.
ପାଞ୍ଚ ଆଙ୍ଗୁଠି ମାପରେ ସାବଧାନରେ ଏହା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ତ୍ରିହସ୍ତେ ଚତୁର୍ହସ୍ତେ ଵା ଉତ୍ତମଂ ମାନମୀରିତମ୍
ତିନି କିମ୍ବା ଚାରି ହସ୍ତ ଲମ୍ବ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମାପ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ତାମ୍ରେ ଚାଯୁଃକ୍ଷଯକରମାଯସେ ଦୁର୍ଗତିପ୍ରଦଃ
ତାମ୍ବା ପାତ୍ର ଆୟୁଷ୍ୟ କମାଏ, ଓ ଲୋହା ପାତ୍ର ଅଶୁଭ ଦେଇଥାଏ।
ଦୀପାଧାରଂ କାଂସ୍ଯମଯଂ ତଥାରୀତିମଯସ୍ଯ ଚ
ଦୀପ ଧାରକ କାଂସ୍ୟର ହେବା ଉଚିତ, ଏହିପରି ଧାତୁରେ ମଧ୍ୟ ତିଆରି କରାଯାଇପାରେ।
ଦଶାଙ୍ଗଧୂପକେ ମୂଲ୍ଯଂ ଵିଂଶକେ ତୁ ପଣତ୍ରଯମ୍
ଦଶଟି ଆଙ୍ଗୁଳି ଥିବା ଧୂପ ପାତ୍ର ପାଇଁ ତିନି ପଣ ଦେୟ, ବିଶଟି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଦେୟ।
ହସ୍ତେ ପଂଚପ୍ରମାଣଂ ଚ ଵସ୍ତ୍ରୈଃ କୁର୍ଯାଚ୍ଚ ଵର୍ତିକାମ୍
ପାଞ୍ଚ ହସ୍ତ ମାପରେ, ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବାତି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
କଲଶନିର୍ଣଯଵର୍ଣନମ୍ ସୂତ ଉଵାଚ ଯସ୍ଯାର୍ପିତେ ଚ ମାଂଗଲ୍ଯେ ଯାତ୍ରାସିଦ୍ଧିଶ୍ଚ ଜାଯତେ
ଯେଉଁ କଳଶରେ ମଙ୍ଗଳ ଅର୍ପିତ ହୁଏ, ସେଠାରେ ଯାତ୍ରାର ସିଦ୍ଧି ହୁଏ।
ସପ୍ତାଙ୍ଗଂ କଲଶେ ଜ୍ଞେଯଂ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗମଥ ଵା ପୁନଃ
କଳଶକୁ ସାତି ଅଂଶ ବା ପୁନି ପାଞ୍ଚ ଅଂଶ ଥିବା ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ।
ଅଥ ଵାକ୍ଷତପୁଷ୍ପେଷୁ ଦେଵମାଵାହ୍ଯ ପୂଜଯେତ୍
ତାପରେ ଅକ୍ଷତ ଓ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଵଟସ୍ଯାଶ୍ଵତ୍ଥଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ଧାତକୀବିଲ୍ଵକସ୍ଯ ଚ
ବଟ, ଅଶ୍ୱଥ, ଧାତକୀ ଓ ବିଲ୍ୱ ଗଛର—
ସୌଵର୍ଣା ରାଜତା ଵାପି ତାମ୍ରାଦ୍ଯା ମୃନ୍ମଯାସ୍ତଥା
ସୁନା, ଚାଁଦି, ତାମ୍ବା କିମ୍ବା ମାଟିରେ ମଧ୍ୟ ତିଆରି ହୋଇପାରେ—
ଅଭେଦ୍ଯାଃ ସୁଷମାଃ ପ୍ଲକ୍ଷାଃ ସର୍ଵେ ଆଦ୍ଯାଃ ସୁପୂରିତାଃ
ସମସ୍ତ ପ୍ରଥମ ପକୁଡ଼ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ଅଟୁଟ, ସୁନ୍ଦର ଆକୃତିର ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।
ଏକ ତ୍ରିଂଶାଙ୍ଗୁଲଂ କୁର୍ଯାତ୍କାଲାହେ ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ଶତମ୍
ଏକତିସ ଆଙ୍ଗୁଳ ମାପ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ; ସମୟ ମାପିବା ପାଇଁ ଏହା ଦୁଇଶ ଆଙ୍ଗୁଳ ହେବ।
ତୈଜସୈଃ କାରଯେନ୍ମାନଂ ମୃନ୍ମଯେ ମାନମୁଚ୍ଯତେ
ମାପ ହେଉଛି ସୁନାରେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ; ମାଟିରେ ତିଆରି ମାପ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
କଲଶସ୍ଥାପନଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଯତ୍ର ସନ୍ନିହିତାଃ ସୁରାଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ ବିଦ୍ୟମାନ, ସେଠାରେ କଳଶ ବସାଇବା ବିଧିକୁ ମୁଁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି।
ଯଜ୍ଞେ ସାଧାରଣଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଯଦ୍ଵିଧାନଂ ଯଥାମତମ୍ 2.2.5.
ଯଜ୍ଞରେ ସାଧାରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା କେମିତି ଅଛି, ସେଥିରେ ଯେପରି ଚଳିଥାଏ, ମୁଁ ତାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।
ଚତୁରସ୍ରୋତ୍ତରଂ ଭିତ୍ତ୍ଵା ଚୋର୍ଧ୍ଵାଧୋମାନତଃ ସମମ୍
ଚାରିକୋଣ ଛିଦ୍ର କରି, ଉପର ଓ ତଳ ଅଂଶକୁ ସମାନ କରିବା ଉଚିତ।