ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଯଜ୍ଞଦାନଵ୍ରତାଦିକେ
ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଓ ବ୍ରତ ଆଦିରେ ଠିକ୍ ଦକ୍ଷିଣା ସିଧାସଳଖ ଦେବା ଉଚିତ।
ଅତୋ ଦତ୍ତଂ ପୁରା ଦତ୍ତଂ ଦାତଵ୍ଯଂ ଚୈଵ ସଂପ୍ରତି
ଏହିପରି, ଯାହା ପୂର୍ବେ ଦିଆଯାଇଛି, ଏବେ ଦିଆଯାଉଛି ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେବାକୁ ଉଚିତ—
ଦତ୍ତାନି ଵିଧିଵତ୍ପୁଂସାଂ ଦେଵଦାନାନି ଯାନି ହି
ପୁରୁଷମାନେ ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ନିୟମମାନେ ଅନୁସାରି ଦାନ କରନ୍ତି, ସେହି ଦାନଗୁଡିକ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥାଏ ।
ଦାତଵ୍ଯାନ୍ଯପି ତାନ୍ଯେଵ କାରଯେତ୍ପରିଵର୍ତ୍ତନମ୍ 2.2.3.
ସେହି ଦାନଗୁଡିକୁ ଦେବା ଉଚିତ, ଏବଂ ତାହାର ଠିକ୍ ବଦଳ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଦରକାର ।
ଵରଣଂ ଚ କଦା କୁର୍ଯାତ୍ତନ୍ତ୍ରେ କୁର୍ଯାଚ୍ଚ ଦକ୍ଷିଣାମ୍
କେବେ ବିକଳ୍ପ ନିବା କରିବା ଉଚିତ? ତନ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଦରକାର ।
କାଂଚନସ୍ଯ ଭଵେଦ୍ରୌପ୍ଯଂ ରୌପ୍ଯେ କାଂଚନମୁଦ୍ଵିଶେତ୍
ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାଇଁ ରୌପ୍ୟ ଦିଆଯିବ; ରୌପ୍ୟ ପାଇଁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦିଆଯିବ ।
ପାନୀଯସ୍ଯ ତୁ ପାନୀଯଂ ଵ୍ରୀହୀଣାଂ ଵ୍ରୀହିଦକ୍ଷିଣା
ପାଣି ପାଇଁ ପାଣି ଦିଆଯିବ; ଚାଉଳ ପାଇଁ ଦକ୍ଷିଣା ଚାଉଳ ହେବ ।
ପଶୂନାଂ ଚ ଚତୁଷ୍ପାଦା ଦେଵସ୍ଯ ଦେଵଦକ୍ଷିଣା
ଚାରିପାଏ ଜନ୍ତୁମାନେ ପାଇଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେବଦକ୍ଷିଣା ଦିଆଯିବ ।
ଆଚାର୍ଯସ୍ଯୈଵ ଭାଗୈକଂ ଯଜମାନଃ ପ୍ରଦାସ୍ଯତି
ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଏକ ଭାଗ ଦେବା ଦରକାର ।
ପାତ୍ରାଣାମୃତ୍ଵିଗାଦୀନାଂ ଭାଗତ୍ରଯମୁଦାହୃତମ୍
ଋତ୍ବିଜ୍ ଓ ଅନ୍ୟ ପାତ୍ରମାନେ ପାଇଁ ତିନି ଭାଗ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି ।
ଃ ଆଚାର୍ଯାଦ୍ଯଂଶତଃ କଶ୍ଚିତ୍କ୍ଷୀଣଵିତ୍ତଂ ସମାହରେତ୍
ଯଦି କେହି ଧନରେ ଅଭାବ ରଖିଥାଏ, ସେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଭାଗରୁ ଅଂଶ ନେଇପାରିବ ।
ମାନାଶକ୍ତୌ ତୁ ଯଜ୍ଞାନାଂ ଯଦ୍ଦେଯଂ ଯଜ୍ଞସିଦ୍ଧଯେ
ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପାଇଁ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଯେଉଁ ଦାନ ଦେବା ଦରକାର, ତାହା ଦେବା ଉଚିତ ।
ନମେରୁଫଲପୁଷ୍ପାଣି ଦେଯାନ୍ଯେତାନି ସର୍ଵତଃ
ନାମ, ରୂପ ଓ ଫୁଲ — ଏଗୁଡିକୁ ସମସ୍ତଠାରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର ।
ଦେଵତାପ୍ରତିମାଦ୍ଯଂ ଚ ଶିରୋନାଭିସ୍ତଥୈଵ ଚ 2.2.3.
ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରତିମା, ମୁଣ୍ଡ ଓ ନାଭି ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ ।
ଦକ୍ଷିଣାଵର୍ତଶଂଖଂ ଚ ହରିଵଂଶସ୍ତଥା ଖିଲଃ
ଦକ୍ଷିଣାବର୍ତ୍ତ ଶଂଖ, ହରିବଂଶ ଓ ଖିଳ ଗ୍ରନ୍ଥ ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର ।
ଅମୂଲ୍ଯାନ୍ଯାହୁରେତାନି ଦତ୍ତ୍ଵାନନ୍ତଫଲାନି ଚ
ଏଗୁଡିକ ଅମୂଲ୍ୟ ଭାବରେ କହାଯାଇଛି; ଏହା ଦେଇ ଅନନ୍ତ ଫଳ ମିଳେ ।
କ୍ଷୁଦ୍ରଲିଂଗେ ସ୍ଵର୍ଣମୂଲ୍ଯଂ ପାଦାର୍ଧଂ ଶ୍ରୀଧରେପି ଚ
ଛୋଟ ଲିଙ୍ଗ ପାଇଁ ସୁବର୍ଣ୍ଣର ଅର୍ଦ୍ଧ ମୂଲ୍ୟ ଦିଆଯିବ; ଶ୍ରୀଧର ଲିଙ୍ଗ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ମୂଲ୍ୟ ହେବ ।
ଯଥା ପୁସ୍ତକମାତ୍ରେଣ ସ୍ଵର୍ଣ ପାଦାର୍ଧମିଷ୍ଯତେ
ଏକ ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣର ଅର୍ଦ୍ଧ ମୂଲ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ ।
ହରିଵଂଶେ ଶ୍ଲୋକଶତେ ସ୍ଵର୍ଣମେକଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍
ହରିବଂଶର ଏକ ଶତ ଶ୍ଲୋକ ପାଇଁ ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୁଦ୍ରା ଦିଆଯିବ ।
କପିଲାଯାଂ ସୁଵର୍ଣାର୍ଧଂ ଧେନୁମାତ୍ରେ ପୁରାଣକମ୍
କପିଳା ଗାଉଁ ପାଇଁ ସୁବର୍ଣ୍ଣର ଅର୍ଦ୍ଧ ମୁଦ୍ରା; ଏକ ଗାଉଁ ପାଇଁ ପୁରାଣ ଗ୍ରନ୍ଥ ଦିଆଯିବ ।
ପୁରାଣତ୍ରିତଯଂ ଚାନ୍ଯେ ଵୀର୍ଯହୀନେ ଦ୍ଵଯଂ ଭଵେତ୍
ତିନିଟି ପୁରାଣ ଗୁଡିକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଏ, ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟିରେ କୌଣସି ଶକ୍ତି ନାହିଁ।
ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶଚ୍ଚ ପୁରାଣଂ ସ୍ଯାଦ୍ଵୃଷେ ନୀଲେ ତଥୈଵ ଚ
ବତିସଟି ପୁରାଣ ଅଛି, ଏହା ସହିତ ବୃଷ ଓ ନୀଳ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ମୂଲ୍ଯଂ ଶ୍ରୀଫଲମାତ୍ରେଽପି ପୁରାଣତ୍ରିତଯଂ ଭଵେତ୍
ଏକ ଶ୍ରୀଫଳ ମୂଲ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସେହି ତିନିଟି ପୁରାଣ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ।
ଧାତ୍ରୀଫଲସ୍ଯ ପ୍ରତ୍ଯେକଂ ଭଵେଦ୍ରଜତମା ଷକମ୍ 2.2.3.
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଧାତ୍ରୀଫଳ ପାଇଁ ଅର୍ଦ୍ଧ ମାଣା ଚାନ୍ଦି ଦେବା ଉଚିତ।
ମୂଲ୍ଯଦାନଵର୍ଣନମ୍ କାମହୋମେ ଭଵେନ୍ମୁଷ୍ଟିର୍ମୁଷ୍ଟଯୋଷ୍ଟୌ ତୁ କୁଞ୍ଚିକା
କାମ ହୋମରେ ଏକ ମୁଠି ଦିଆଯିବା ନିୟମ ଅଛି; ଆଠ ମୁଠି ହେଲେ ଏକ କୁଞ୍ଚିକା ହୁଏ।
ଏକୈକ କୁଞ୍ଚିମାନେନ କୁର୍ଯାତ୍ପାତ୍ରାଣି ଵୈ ସଦା
ପ୍ରତ୍ୟେକ କୁଞ୍ଚିକା ମାପରେ ସଦା ବାତିଲା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ସିଦ୍ଧାନାଂ ଖଡ୍ଗଧାରାଣାଂ ପ୍ରତ୍ଯେକସ୍ଯ ଦିନକ୍ରମାତ୍
ସିଦ୍ଧ ଓ ଖଡ୍ଗଧାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରତିଦିନ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦିଆଯିବ।
କୁଣ୍ଡାନାଂ କୁଡ୍ମଲାନାଂ ଚ ଵେଦନଂ ଯାଦୃଶଂ ଶୃଣୁ
କୁଣ୍ଡ ଓ କୁଡ୍ମଳର ମାପ କେମିତି ହେଉଛି, ଏହାକୁ ଶୁଣ।
ଦ୍ଵେ ରୌପ୍ଯେ ସର୍ଵତୋଭଦ୍ରେ କ୍ରୌଞ୍ଚଘ୍ରାଣେ ଚତୁର୍ଥକମ୍
ସର୍ବତୋଭଦ୍ର ଓ କ୍ରଉଞ୍ଚଘ୍ରାଣ ପାଇଁ ଦୁଇ ଓ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଚାନ୍ଦି ଦରକାର।
ସହସ୍ରାରେ ମେରୁପୃଷ୍ଠେ ତୁର୍ଯରୌପ୍ଯଵୃଷାଧିକମ୍
ମେରୁ ପର୍ବତର ଶୀର୍ଷରେ ଥିବା ସହସ୍ରଦଳ ପଦ୍ମରେ ଚାନ୍ଦି ବୃଷ ଠାରୁ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଅଧିକ ଦରକାର।