ପୀତକାର୍ଯସ୍ରଜଂ ଚୈଵ କୀଲକଂ ସ୍ଵର୍ଣନିର୍ମିତମ୍
କିଳ ସୁନାରେ ତିଆରି ହେବା ଉଚିତ୍, ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ମାଳା ହଳଦିଆ ହେବା ଦରକାର।
ଗଣନାଯକେ ସୁପ୍ରଶସ୍ତଂ ଶୈଷେପାମାର୍ଗମେଵ ଚ
ଗଣନା ପ୍ରଧାନ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ହେବା ଦରକାର, ଏବଂ ଅବଶିଷ୍ଟ ପଥ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସେମିତି।
ଷୋଡଶେ ଚାର୍କହସ୍ତେ ଚ ତତ୍ର ନେମିଯୁତଂ ଭଵେତ୍
ଷୋଳଂଶ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର ହାତରେ ରିମ ସହିତ ଯୋଗ ହେବା ଦରକାର।
ମଣ୍ଡଲଦେଵରଚନାଵର୍ଣନମ୍ ଅର୍କାଂଗୁଲମିତଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଚତୁରସ୍ରଂ ପ୍ରକଲ୍ପଯେତ୍
ମଣ୍ଡଳ ଦେବତା ବିନ୍ୟାସ ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଙ୍ଗୁଠିର ମାପରେ ଚତୁରସ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍।
ଗୁଣାଂଗୁଲଂ ପ୍ରତିଦିଶଂ ଵର୍ଧଯେତ୍ସୁଵିଚକ୍ଷଣଃ
ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ଏକ ଆଙ୍ଗୁଠିର ମାପ ବଢ଼ାଇବା ଉଚିତ୍।
ଦ୍ଵିହସ୍ତେ ଚୈଵ ସୂତ୍ରାଗ୍ରେ ତ୍ର୍ଯଂଗୁଲାନି ସମଂତତଃ
ସୂତ୍ରର ଶେଷରେ, ଦୁଇ ହାତ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ତିନି ଆଙ୍ଗୁଠି ମାପ ରଖିବା ଦରକାର।
ଏଵଂ ପୋଡଶହସ୍ତାଂତଂ ଵର୍ଧଯେତ୍କ୍ରମତଃ ସ୍ଵଯମ୍
ଏଭଳି ଭାବେ ନିଜେ ଦେଖିଦେଖି ଷୋଳହ ହାତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୀର୍ଘ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଦ୍ଵାଦଶାଂଗୁଲକଲ୍ପାଭ୍ଯାଂ ମଧୁହସ୍ତେ ଚ ମଂଡଲେ
ବାରୋଟି ଆଙ୍ଗୁଠିର ମାପ ଦ୍ୱାରା, ବେଦିର ମଧ୍ୟ ଓ ହାତରେ ମାପ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଉଚିତ୍।
ପଦ୍ମମାନଂ ଚତୁର୍ଦ୍ଧା ତୁ ଵୃତ୍ତଂ କୁର୍ଯାତ୍ସମଂତତଃ
ପଦ୍ମର ଆକାରଟି ଚାରି ଭାଗରେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୋଲାକାର ଓ ସମାନ ହେବା ଉଚିତ।
ତୃତୀଯେ ଦଲସଂଧୀଂଶ୍ଚ ଦଲାଗ୍ରାଣି ଚତୁର୍ଥକେ
ତୃତୀୟ ଭାଗରେ ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକର ସଂଯୋଗସ୍ଥଳୀ, ଚତୁର୍ଥ ଭାଗରେ ପତ୍ରର ଶୀର୍ଷ ଅଂଶ ରଖିବାକୁ କହାଯାଇଛି।
କେଶରାସ୍ତ୍ରିଵିଧାଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ମୂଲମଧ୍ଯାଗ୍ରଦେଶତଃ
କେଶର ତିନି ପ୍ରକାରର ହୁଏ—ମୂଳ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶୀର୍ଷ ଅଂଶରେ।
ପାତ୍ରସଂଧିର୍ଭଵେଚ୍ଛ୍ଯାମଃ କୋଣେ ରକ୍ତେନ ରଂଜଯେତ୍
ପାତ୍ରର ଯୋଡ଼ା ଅଂଶ ଗାଢ଼ ରଙ୍ଗର ହେଉ, କୋଣଗୁଡ଼ିକୁ ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ ରଙ୍ଗାଇବା ଉଚିତ।
ଅଷ୍ଟାଂଗୁଲପ୍ରମାଣଂ ଯଦ୍ଯଥାଵର୍ଣଂ ଵିନାଦିତଃ 2.2.1.
ଏହାର ମାପ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗୁଳି ହେଉ, ଆରମ୍ଭରୁ ଯେପରି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରଙ୍ଗ ଦିଆଯାଇଛି, ସେହିପରି ରଖିବା ଉଚିତ।
ସୀମରେଖାଂଗୁଲୋଚ୍ଛ୍ରାଯଂ ତତ୍ତଦର୍ଧେନ ଯୋଜଯେତ୍
ସୀମା ରେଖାର ଉଚ୍ଚତା ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାପର ଅର୍ଦ୍ଧ ଅଂଶ ଯୋଗ କରି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରତିଷ୍ଠାଯାଂ ଚ ରାମାଂତଂ କୃଷ୍ଣାଂତଂ ଚ ଜଲାଶଯେ
ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସମୟରେ ଜଳାଶୟରେ ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱ ରାମଙ୍କ ନିକଟରେ ଓ ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିକଟରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଗ୍ରହଯାଗେ ଚ ପୀତାଦୀନ୍କୁର୍ଯାଚ୍ଚ ନ ତଦନ୍ଯଥା
ଗ୍ରହ ପୂଜାରେ ହଳଦି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରଙ୍ଗ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ, ଏହା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି ହେବା ଉଚିତ୍ନୁହେଁ।
ସର୍ଵଂ ଚ ପୂର୍ଵଵତ୍କାର୍ଯଂ ପଂକଜଂ ସୁଲିଖେତ୍ସୁଧୀଃ
ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ହେଉଛି, ସେହିପରି କରିବା ଉଚିତ; ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତି ପଦ୍ମଟିକୁ ସାବଧାନରେ ଅଙ୍କନ କରିବା ଉଚିତ।
ଶୁକ୍ଲାରୁଣୈସ୍ତଥା ପୀତୈଃ ପୀତାରୁଣସିତୈରପି
ଧଳା, ଲାଲ ଓ ହଳଦି ଏବଂ ହଳଦି, ଲାଲ ଓ ଧଳା ରଙ୍ଗରେ ଅଙ୍କନ କରିବା ଉଚିତ।
କଲାଯଂତ୍ରଂ ତଦଂତେ ଚ ଗୁହ୍ଯପତ୍ରା ଗ୍ରକେଣ ତୁ
ଶେଷରେ କଳା ଯନ୍ତ୍ର ଓ ଗୁପ୍ତ ପତ୍ରକୁ ରେଖା ସହିତ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ମଂଡଲମଂତ୍ରାଣାଂ ଵର୍ଜଯେତ୍ପରମାର୍ଥତଃ
ଏପରି ଭାବରେ, ମଣ୍ଡଳର ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅର୍ଥରେ ଛାଡ଼ି ଦେବା ଉଚିତ।
ଦଶଦଂଡସମାକାରଂ ତ୍ରିଵର୍ଣଂ ପ୍ରତିରଂଜିତମ୍
ଦଶଟି ଦଣ୍ଡ ଆକୃତିରେ, ତିନିରଙ୍ଗରେ ଓ ବିପରୀତ ଭାବରେ ରଙ୍ଗାଇ ରଖିବା ଉଚିତ।
ପୀତେନାରଂ ଚ ସର୍ଵତ୍ର ତନ୍ମଧ୍ଯେ ଶୋଣତୁଂଡକମ୍
ସମସ୍ତଠାରେ ସୀମା ହଳଦି ରଖିବା ଓ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଲାଲ ଠୁଣ୍ଡ ଅଂଶ ରଖିବା ଉଚିତ।
ନ ଶୂଦ୍ରୋ ମଂଡଲଂ କୁର୍ଯାନ୍ନ କୁର୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣବ୍ରୁଵଃ 2.2.1.
ଶୂଦ୍ର ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍ନୁହେଁ, ଏବଂ କେବଳ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବରେ କଥା କହୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଏହା କରିବା ଉଚିତ୍ନୁହେଁ।
ଲିଖିତ୍ଵା ନାର୍ଚଯେଦ୍ଯ ସ୍ତୁ ଅଗ୍ନିକାର୍ଯଵିହୀନକଃ
ଅଙ୍କନ କରିଲାପରେ ଯଦି ଅଗ୍ନି କାର୍ଯ୍ୟ ନଥାଏ, ତେବେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍ନୁହେଁ।
କ୍ରୌଞ୍ଚମାନଵର୍ଣନମ୍ କ୍ରୌଞ୍ଚମାନଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଥାଵେଦାର୍ଥଵାଦିନାମ୍
କ୍ରଉଞ୍ଚ ମାପ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା—ଯେପରି ଵେଦ ଅନୁସାରେ କହାଯାଇଛି, ସେହିପରି କ୍ରଉଞ୍ଚ ମାପ ବିଷୟରେ ମୁଁ କହିବି।
ଆତ୍ମନୋଽରତ୍ନିମାନେନ ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ପରିକଲ୍ପଯେତ୍
ନିଜ ଆଙ୍ଗୁଠିର ମାପ ନେଇ, ତାହାର ଦୁଇଗୁଣା ମାପ ଗଣନା କରିବା ଉଚିତ।
ଚତୁଷ୍ଟଯଂ ନ୍ଯସେଦ୍ଵୃତ୍ତଂ ମଧ୍ଯମାଧମଭାଵତଃ
ଚାରିଟି ଗୋଲାକାର ଚିତ୍ର ଏଭଳି ଆଙ୍କିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଥିରେ ଏକଟି ଉତ୍ତମ, ଏକଟି ମଧ୍ୟମ ଏବଂ ଏକଟି ଅଧମ ଭାବରେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଚିହ୍ନଟ କରାଯିବ।
ତୃତୀଯେ ପଦ୍ମପତ୍ରାଣି ଚତୁର୍ଥେ ଷୋଡଶଚ୍ଛଦାଃ
ତୃତୀୟ ଗୋଲାକାର ଚିତ୍ରରେ ପଦ୍ମପତ୍ର ଆଙ୍କିବା ଦରକାର, ଚତୁର୍ଥରେ ଷୋଳ ଟି ପତ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ।
ତଦ୍ଦକ୍ଷିଣାଗ୍ରଂ ସୁଲିଖେତ୍ପାର୍ଶ୍ଵଯୋଃ ପକ୍ଷକଦ୍ଵଯମ୍
ତାଳମେଳ ରଖି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ଆଗରେ ଭଲଭାବେ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବା ଦରକାର, ଏବଂ ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦୁଇଟି ପାଖିର ପାଖ ଆକୃତି ଦେବା ଉଚିତ।
ଶୁକ୍ଲଂ ପୀତଂ ତଥା ରକ୍ତଂ କୃଷ୍ଣଂ ଲୋହିତସନ୍ନିଭମ୍
ଧଳା, ହଳଦିଆ, ଲାଲ ଏବଂ ତାମ୍ର ରଙ୍ଗ ସଦୃଶ କଳା ରଙ୍ଗ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।