ଗ୍ରହାଣାଂ ପୌଷ୍ଟିକେ ପକ୍ଷେ ବାହ୍ଯଗ୍ରାମାଦିସାଧନେ
ଗ୍ରହମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ପୋଷଣ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେଠାରେ ବାହାର ଗାଁ ଓ ଏହା ପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ପ୍ରଥମେ ମୁଷ୍ଟିହସ୍ତଃ ସ୍ଯାତ୍ସଂପୂର୍ଣେ ଶେଷମାନକୈଃ
ପ୍ରଥମେ ହାତକୁ ମୁଠି କରିବା ଉଚିତ୍; ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ଅବଶିଷ୍ଟ ମାପ ଦେଖିବା ଦରକାର।
ଶେଷା ଚୈଵ ଵରିଷ୍ଠା ଚ ଲଵଲୀ ଭିତ୍ତି ଵେଦିକା
ଯେଉଁଅଂଶ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ ଓ ଯେଉଁଅଂଶ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଗୁଡିକ ହେଉଛି ଲବଳୀ, ଦିଵାଲ ଓ ବେଦି।
ଅଯଥାଵ୍ଯତ୍ଯଯେ ଦୋଷସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଯତ୍ନେନ ସାଧଯେତ୍
ଯଦି ଭୁଲ୍ ବଦଳ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ଦୋଷ ହୁଏ; ସେଥିପାଇଁ ଯଥାସମ୍ଭବ ଶ୍ରମ କରି କାମ ସଫଳ କରିବା ଉଚିତ୍।
ମୁଷ୍ଟିବାହୁଞ୍ଚ ପ୍ରାଦେଶଂ ଵର୍ଧଯେତ୍ଷୋଡଶାଂଶକେ
ମୁଠି, ବାହୁ ଓ ପ୍ରାଦେଶକୁ ଏକ ଷୋଳଂଶ ଅଂଶ ବଢ଼ାଇବା ଉଚିତ୍।
ଦର୍ପଣାକାରକଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଯାଗକେ ଶାଂତି କର୍ମଣି
ଯଜ୍ଞ ଓ ଶାନ୍ତି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦର୍ପଣ ଆକାରରେ ଏହାକୁ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍।
ନିଶାରଣୈର୍ଗୋମଯୈଶ୍ଚ ଵେଦିକାଂ ଚ ପ୍ରଲେପଯେତ୍
ଗୋବର ଓ ରାତିର ମଳ ଦ୍ୱାରା ବେଦିକୁ ଲେପନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ହୀନଵୀର୍ଯଗଵାନାଂ ଚ ପୁରୀଷଂ ଧେନୁକଂ ତଥା
ଯେଉଁ ଗାଈ ଦୁର୍ବଳ ଶକ୍ତିର ଅଟେ, ସେମାନଙ୍କର ଗୋବର ଓ ଗଧିର ମଳ,
ଵର୍ଜଯେତ୍ସର୍ଵଯାଗେଷୁ ସ୍ଥଂଡିଲେଷୁ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ 2.1.21.
ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ, ବିଶେଷକରି ବେଦିରେ, ଏଗୁଡିକୁ ସାବଧାନରେ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରଯତ୍ନତଃ କାର୍ଯଂ ଯତ୍ସୂତ୍ରଂ ଯଚ୍ଚ କୀଲକମ୍
ସେଥିପାଇଁ ଯଥାସମ୍ଭବ ଶ୍ରମ କରି ଯେଉଁ ସୂତ୍ର ଓ କିଳ ଦରକାର, ସେଗୁଡିକୁ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍।
ପୀତକାର୍ଯସ୍ରଜଂ ଚୈଵ କୀଲକଂ ସ୍ଵର୍ଣନିର୍ମିତମ୍
କିଳ ସୁନାରେ ତିଆରି ହେବା ଉଚିତ୍, ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ମାଳା ହଳଦିଆ ହେବା ଦରକାର।
ଗଣନାଯକେ ସୁପ୍ରଶସ୍ତଂ ଶୈଷେପାମାର୍ଗମେଵ ଚ
ଗଣନା ପ୍ରଧାନ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ହେବା ଦରକାର, ଏବଂ ଅବଶିଷ୍ଟ ପଥ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସେମିତି।
ଷୋଡଶେ ଚାର୍କହସ୍ତେ ଚ ତତ୍ର ନେମିଯୁତଂ ଭଵେତ୍
ଷୋଳଂଶ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର ହାତରେ ରିମ ସହିତ ଯୋଗ ହେବା ଦରକାର।
ମଣ୍ଡଲଦେଵରଚନାଵର୍ଣନମ୍ ଅର୍କାଂଗୁଲମିତଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଚତୁରସ୍ରଂ ପ୍ରକଲ୍ପଯେତ୍
ମଣ୍ଡଳ ଦେବତା ବିନ୍ୟାସ ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଙ୍ଗୁଠିର ମାପରେ ଚତୁରସ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍।
ଗୁଣାଂଗୁଲଂ ପ୍ରତିଦିଶଂ ଵର୍ଧଯେତ୍ସୁଵିଚକ୍ଷଣଃ
ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ଏକ ଆଙ୍ଗୁଠିର ମାପ ବଢ଼ାଇବା ଉଚିତ୍।
ଦ୍ଵିହସ୍ତେ ଚୈଵ ସୂତ୍ରାଗ୍ରେ ତ୍ର୍ଯଂଗୁଲାନି ସମଂତତଃ
ସୂତ୍ରର ଶେଷରେ, ଦୁଇ ହାତ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ତିନି ଆଙ୍ଗୁଠି ମାପ ରଖିବା ଦରକାର।
ଏଵଂ ପୋଡଶହସ୍ତାଂତଂ ଵର୍ଧଯେତ୍କ୍ରମତଃ ସ୍ଵଯମ୍
ଏଭଳି ଭାବେ ନିଜେ ଦେଖିଦେଖି ଷୋଳହ ହାତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୀର୍ଘ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଦ୍ଵାଦଶାଂଗୁଲକଲ୍ପାଭ୍ଯାଂ ମଧୁହସ୍ତେ ଚ ମଂଡଲେ
ବାରୋଟି ଆଙ୍ଗୁଠିର ମାପ ଦ୍ୱାରା, ବେଦିର ମଧ୍ୟ ଓ ହାତରେ ମାପ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଉଚିତ୍।
ପଦ୍ମମାନଂ ଚତୁର୍ଦ୍ଧା ତୁ ଵୃତ୍ତଂ କୁର୍ଯାତ୍ସମଂତତଃ
ପଦ୍ମର ଆକାରଟି ଚାରି ଭାଗରେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୋଲାକାର ଓ ସମାନ ହେବା ଉଚିତ।
ତୃତୀଯେ ଦଲସଂଧୀଂଶ୍ଚ ଦଲାଗ୍ରାଣି ଚତୁର୍ଥକେ
ତୃତୀୟ ଭାଗରେ ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକର ସଂଯୋଗସ୍ଥଳୀ, ଚତୁର୍ଥ ଭାଗରେ ପତ୍ରର ଶୀର୍ଷ ଅଂଶ ରଖିବାକୁ କହାଯାଇଛି।
କେଶରାସ୍ତ୍ରିଵିଧାଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ମୂଲମଧ୍ଯାଗ୍ରଦେଶତଃ
କେଶର ତିନି ପ୍ରକାରର ହୁଏ—ମୂଳ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶୀର୍ଷ ଅଂଶରେ।
ପାତ୍ରସଂଧିର୍ଭଵେଚ୍ଛ୍ଯାମଃ କୋଣେ ରକ୍ତେନ ରଂଜଯେତ୍
ପାତ୍ରର ଯୋଡ଼ା ଅଂଶ ଗାଢ଼ ରଙ୍ଗର ହେଉ, କୋଣଗୁଡ଼ିକୁ ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ ରଙ୍ଗାଇବା ଉଚିତ।
ଅଷ୍ଟାଂଗୁଲପ୍ରମାଣଂ ଯଦ୍ଯଥାଵର୍ଣଂ ଵିନାଦିତଃ 2.2.1.
ଏହାର ମାପ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗୁଳି ହେଉ, ଆରମ୍ଭରୁ ଯେପରି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରଙ୍ଗ ଦିଆଯାଇଛି, ସେହିପରି ରଖିବା ଉଚିତ।
ସୀମରେଖାଂଗୁଲୋଚ୍ଛ୍ରାଯଂ ତତ୍ତଦର୍ଧେନ ଯୋଜଯେତ୍
ସୀମା ରେଖାର ଉଚ୍ଚତା ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାପର ଅର୍ଦ୍ଧ ଅଂଶ ଯୋଗ କରି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରତିଷ୍ଠାଯାଂ ଚ ରାମାଂତଂ କୃଷ୍ଣାଂତଂ ଚ ଜଲାଶଯେ
ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସମୟରେ ଜଳାଶୟରେ ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱ ରାମଙ୍କ ନିକଟରେ ଓ ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିକଟରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଗ୍ରହଯାଗେ ଚ ପୀତାଦୀନ୍କୁର୍ଯାଚ୍ଚ ନ ତଦନ୍ଯଥା
ଗ୍ରହ ପୂଜାରେ ହଳଦି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରଙ୍ଗ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ, ଏହା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି ହେବା ଉଚିତ୍ନୁହେଁ।
ସର୍ଵଂ ଚ ପୂର୍ଵଵତ୍କାର୍ଯଂ ପଂକଜଂ ସୁଲିଖେତ୍ସୁଧୀଃ
ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ହେଉଛି, ସେହିପରି କରିବା ଉଚିତ; ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତି ପଦ୍ମଟିକୁ ସାବଧାନରେ ଅଙ୍କନ କରିବା ଉଚିତ।
ଶୁକ୍ଲାରୁଣୈସ୍ତଥା ପୀତୈଃ ପୀତାରୁଣସିତୈରପି
ଧଳା, ଲାଲ ଓ ହଳଦି ଏବଂ ହଳଦି, ଲାଲ ଓ ଧଳା ରଙ୍ଗରେ ଅଙ୍କନ କରିବା ଉଚିତ।
କଲାଯଂତ୍ରଂ ତଦଂତେ ଚ ଗୁହ୍ଯପତ୍ରା ଗ୍ରକେଣ ତୁ
ଶେଷରେ କଳା ଯନ୍ତ୍ର ଓ ଗୁପ୍ତ ପତ୍ରକୁ ରେଖା ସହିତ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ମଂଡଲମଂତ୍ରାଣାଂ ଵର୍ଜଯେତ୍ପରମାର୍ଥତଃ
ଏପରି ଭାବରେ, ମଣ୍ଡଳର ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅର୍ଥରେ ଛାଡ଼ି ଦେବା ଉଚିତ।