ଦେହି ମେତି ଚ ମଂତ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରଜାପତିର୍ଋଷିଃ ସ୍ମୃତଃ
'ଦେହି ମେ' ମନ୍ତ୍ର ପାଇଁ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ଋଷି ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ପୂର୍ଣା ଦର୍ଵୀତି ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ ଶତକ୍ରତୁର୍ଋଷିଃ ସ୍ମୃତଃ
'ପୂର୍ଣ୍ଣା ଦର୍ଭୀ' ମନ୍ତ୍ର ପାଇଁ, ଶତକ୍ରତୁଙ୍କୁ ଋଷି ଭାବେ ମନାଯାଏ।
ପୁନାତ୍ଵିତି ଚ ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ ଋଷିଃ ସ୍ଯାତ୍ପଵନଃ ସ୍ମୃତଃ
'ପୁନାତୁ' ମନ୍ତ୍ର ପାଇଁ, ପବନଙ୍କୁ ଋଷି ଭାବେ କୁହାଯାଏ।
ତୁର୍ଯପୂର୍ଣା ଯଜ୍ଞମଧ୍ଯେ ନକୁଲେ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ଚତୁର୍ଥ ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁଡ଼ି, ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟରେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ନକୁଳ ପାଇଁ ଦିଆଯାଏ।
ଋତ୍ଵିକ୍ଛଂଦଃ ସ୍ପୃଶନ୍ସମ୍ଯଗ୍ଦକ୍ଷିଣାଂଗମଥାପି ଵା
ଋତ୍ବିଜ୍ ଠିକ୍ ଭାବେ ଡାହାଣ ଅଂଗ କିମ୍ବା ବାମ ଅଂଗ ଛୁଇଁଥିବା ଦ୍ୱାରା,
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋଽଯୁତଂ ତତ୍ର ହୋମଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ 2.1.20.
ସେଠାରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଵିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସହ ଦଶ ହଜାର ଥର ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍।
ନାଗରଂଗଂ ଧାତକୀଂ ଚ ପୂର୍ଣାଯାଂ ଚ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍
ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁଡ଼ିରେ ନାଗରଙ୍ଗ ଓ ଧାତକୀକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରାଗେଵ ସତିଲାନ୍ଗଣିତ୍ଵା ସ୍ଥାପଯେତ୍ପୃଥକ୍
ତେଣୁ, ପୂର୍ବରୁ ତିଳ ଗଣି ଅଲଗା ରଖିବା ଉଚିତ୍।
ଧାତକ୍ଯାଶ୍ଚ ଫଲୈଃ ସଂଖ୍ଯା କର୍ତଵ୍ଯା ଫଲମିଚ୍ଛତା
ଫଳ ଆଶା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ଧାତକୀ ଫଳ ଦ୍ୱାରା ଗଣନା କରିବା ଉଚିତ୍।
ନାଗରଂଗଫଲୈରେଵ ଧାତକ୍ଯା ବକୁଲୈଃ ଫଲୈଃ
ନାଗରଙ୍ଗ ଫଳ, ଧାତକୀ ଓ ବକୁଳ ଫଳ ସହିତ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯିବ।
କର୍ପୂରଚଂଦନୈଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଧୋଲିକାଂ ଯଜ୍ଞସିଦ୍ଧଯେ
ଯଜ୍ଞ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ କର୍ପୂର ଓ ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ଧୋଳିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ୍।
ରକ୍ତଗୁଂଜାଫଲୈଃ ସଂଖ୍ଯାଂ ପୁଷ୍ଟିକାମେଷୁ ଯୋଜଯେତ୍
ପୁଷ୍ଟି ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ, ଲାଲ ଗୁଞ୍ଜା ଫଳ ଦ୍ୱାରା ଗଣନା କରିବେ।
ହୋତା ସ୍ଯାଦଯୁତେନାପି ଏକାହେ ଵେଦସଂଖ୍ଯଯା
ହୋତା ଦଶ ହଜାର ସଂଖ୍ୟାରେ ହୋଇପାରେ, କିମ୍ବା ଏକ ଦିନର କ୍ରିୟା ପାଇଁ ବେଦ ସଂଖ୍ୟା ଅନୁଯାୟୀ।
ଲକ୍ଷହୋମେ ତୁ ହୋତାରଃ ଷଡେଵ ପରିକୀର୍ତିତାଃ
ଲକ୍ଷ ହୋମରେ କିନ୍ତୁ କେବଳ ଛଅ ଜଣ ହୋତା ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛନ୍ତି।
ନଵ ପଂଚ ଦଶଦଶକଂ ପଂଚଵିଂଶମଥାପି ଵା
ନଉ, ପାଞ୍ଚ, ଦଶ, ଦଶ କିମ୍ବା ପଚିଶ — ଏହି ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରାଯାଇଛି।
ନଵଗ୍ରହମଖେ ଵିପ୍ରାଶ୍ଚତ୍ଵାରୋ ଵେଦଵେଦିନଃ 2.1.20.
ନବଗ୍ରହ ପୂଜାରେ, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଚାରିଜଣ ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆବଶ୍ୟକ।
କାର୍ଯାଵଯୁତହୋମେ ତୁ ନ ପ୍ରସଜ୍ଯେତ ଵିସ୍ତରେ
ଯଦି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ତେବେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଏହା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
କର୍ତଵ୍ଯାଃ ଶକ୍ତିତସ୍ତଦ୍ଵଚ୍ଚତ୍ଵାରୋଽପି ଵିମତ୍ସରାଃ
ଯେତେ ଦୂର ପାରିବେ, ସେପରି ଚାରିଜଣ ଦ୍ୱେଷ ନଥିବା ପୁରୋହିତ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।
ଏକମପ୍ଯର୍ଚଯେଦ୍ବ୍ରହ୍ମା ସହସ୍ରେ ତ୍ଵେକବ୍ରାହ୍ମଣମ୍
ଏକମାତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମାନ ମାନି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଲକ୍ଷହୋମସ୍ତୁ କର୍ତଵ୍ଯୋ ଯଦା ଵିତ୍ତଂ ଭଵେତ୍ତଦା
ଯେତେବେଳେ ଧନ ଉପଲବ୍ଧ ଥାଏ, ସେତେବେଳେ ଲକ୍ଷ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
ପୂଜ୍ଯତେ ଶିଵଲୋକେ ଚ ଵସ୍ଵାଦିତ୍ଯମରୁଦ୍ଗଣୈଃ
ସେ ଶିବଙ୍କ ଲୋକରେ ବସୁ, ଆଦିତ୍ୟ ଓ ମରୁତ ଦେବମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଅକାମୋ ଯସ୍ତ୍ଵିମଂ କୁର୍ଯାଲ୍ଲକ୍ଷହୋମଂ ଯଥାଵିଧି
ଯିଏ ଇଚ୍ଛା ଛାଡ଼ି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଏହି ଲକ୍ଷ ହୋମ କରେ,
ପୁତ୍ରାର୍ଥୀ ଲଭତେ ପୁତ୍ରଂ ଧନାର୍ଥୀ ଲଭତେ ଧନମ୍
ପୁଅ ଚାହାଁଥିବା ପୁଅ ପାଏ, ଧନ ଚାହାଁଥିବା ଧନ ପାଏ।
ଭ୍ରଷ୍ଟରାଜ୍ଯସ୍ତଥା ରାଜ୍ଯଂ ଶ୍ରୀକାମଃ ଶ୍ରିଯମାପ୍ନୁଯାତ୍
ରାଜ୍ୟ ହରାଇଥିବା ରାଜ୍ୟ ପୁନି ପାଏ, ଶ୍ରୀ ଆଶା କରୁଥିବା ଶ୍ରୀ ଲାଭ କରେ।
ନିଷ୍କାମଃ କୁରୁତେ ଯସ୍ତୁ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମାଧିଗଚ୍ଛତି
ଯିଏ କୌଣସି ଇଚ୍ଛା ବିନା ଏହା କରେ, ସେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଆଚାର୍ଯ ଏଵ ହୋତା ସ୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନାମସଂଭଵେ 2.1.20.
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉପଲବ୍ଧ ନଥିଲେ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ନିଜେ ପୁରୋହିତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଦର୍ଭାସନେଽତୋ ନ କୁଶେ ତୃଣେ ପତ୍ତ୍ରେ ତ୍ଵଚେଽପି ଚ
ତେଣୁ ଦର୍ଭା ଘାସ, କୁଶ ଘାସ, ତୃଣ, ପତ୍ର କିମ୍ବା ଚାମରେ ବସିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ତତ୍ର ଦାରୁମଯଂ କୁର୍ଯାଦାଗମଂ ଭଜତେ ଦ୍ଵିଜଃ
ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ପାରମ୍ପରିକ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କାଠର ଆସନ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଦ୍ଵିଜସଂସ୍କାରକାର୍ଯେଷୁ ପୂର୍ଣାଦୌ ଚାପି ଦକ୍ଷିଣା
ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ସଂସ୍କାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଓ ଶେଷରେ ମଧ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ।
ମଣ୍ଡଲଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ଯଦଧୀନା ଭଵେତ୍ସିଦ୍ଧିସ୍ତସ୍ମାତ୍କୁର୍ଯାତ୍ସମାହିତଃ
ଯେଉଁ ନିୟମ ଉପରେ ସିଦ୍ଧି ନିର୍ଭର କରେ, ସେହିପରି ଏହାକୁ ଏକାଗ୍ର ମନେ କରିବା ଉଚିତ।