ଦ୍ଵଯଂଗୁଲଂ ମଂଡଲଂ ତସ୍ଯ ଦର୍ଵୀ ସା ଯଜ୍ଞସାଧନେ
ତାହାର ମୁଖ ଦୁଇ ଆଉଠି ଚଉଡ଼ା ହେବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ଦର୍ବୀ ଯଜ୍ଞରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।
ପଂଚାଂଗୁଲଂ ମଂଡଲଂ ଚ ଅଷ୍ଟହସ୍ତଂ ଚ ଦଂଡକମ୍
ମୁଖ ପାଞ୍ଚ ଆଉଠି ଚଉଡ଼ା ଏବଂ ଦଣ୍ଡ ଅଷ୍ଟ ହସ୍ତ ଲମ୍ବା ହେବା ଉଚିତ।
ଦଶତୋଲକମାନେନ ସା ଚ ଦର୍ଵୀ ଉଦାହୃତା
ସେହି ଦର୍ବୀର ଓଜନ ଦଶ ତୋଳା ହେବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ଷୋଡଶାଂଗୁଲମାନେନ ସର୍ଵାଭାଵେ ଚ ପୈପ୍ପଲୀମ୍
ସମସ୍ତ କିଛି ନ ମିଳିଲେ, ଷୋଳ ଆଉଠି ଲମ୍ବା ପିପ୍ପଳୀ କାଠି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ଅଥ ତାମ୍ରମଯୀ କାର୍ଯା ନ ଚ ତାଂ ତତ୍ର ଯୋଜଯେତ୍
ତାପରେ, ତାମାରେ ମଧ୍ୟ ତିଆରି କରିପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ଏହା ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣେ ମଧ୍ଯମ ପର୍ଵଣି ପ୍ରଥମଭାଗେ ସ୍ରୁଵଦର୍ଵୀନିର୍ଣଯୋ ନାମୈକୋନଵିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ମଧ୍ୟମ ଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ଭାଗର 'ସ୍ରୁବ ଓ ଦର୍ବୀ ନିର୍ଣୟ' ନାମକ ଏକୋନଉଁଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ପୂର୍ଣଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ଯସ୍ଯ ସମ୍ଯଗନୁଷ୍ଠାନାତ୍ସଂପୂର୍ଣଂ ସ୍ଯାଦିତି ସ୍ଥିତିଃ
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଧିର ବର୍ଣ୍ଣନା: ଠିକ୍ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଲାଭ ହୁଏ—ଏହା ନିୟମ।
ହୋମପୂର୍ତୌ ମୋକ୍ଷକଲ୍ପଃ ପୂଜାଂତେଽର୍ଘ୍ଯଂ ଵିଧୀଯତେ
ହୋମ ଓ ପୂର୍ତ୍ତି କାର୍ଯ୍ୟରେ, ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ନିୟମ ହେଉଛି ପୂଜା ଶେଷରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ସ୍ରୁଵାଧୋ ଵିନ୍ଯସେଚ୍ଚରୁମ୍
ସେହିପାଇଁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ, ଦର୍ବୀକୁ ତଳେ ରଖି ଚାରୁକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।
ଗୃହଂ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଚ ତତଃ କୁଲପୂଜାଂ ସମାଚରେତ୍
ତାପରେ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, କୁଳପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ନିଯୋଜଯେତ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାଯାଂ ନିତ୍ଯନୈମିତ୍ତିକେ ଶୃଣୁ
ପ୍ରତିଷ୍ଠାବେଳେ, ଦୈନିକ ଓ ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ନିୟୋଜନ କରିବା ଉଚିତ; ଶୁଣ।
ସପ୍ତତେତି ଦ୍ଵିତୀଯା ସ୍ଯାଦ୍ଦେହିମେତି ତୃତୀଯିକା
'ସପ୍ତତି' ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଂଶ; 'ଦିଅ' ତୃତୀୟ।
ଉତ୍ଥାଯ ଦଦ୍ଯାତ୍ପୂର୍ଣାଂ ତୁ ନୋପଵିଶ୍ଯ କଦାଚନ
ଉଠିକି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ ଦେବା ଉଚିତ, କେବେଠି ଉପବେଶି ନୁହେଁ।
ଗ୍ରହହୋମେ ଶତାଂତେ ଚ ପୂର୍ଣା ଏକା ଵିଧୀଯତେ
ଗ୍ରହହୋମରେ, ଶତ ସମାପ୍ତିରେ ଗୋଟିଏ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ ଦେବା ନିୟମ।
ସହସ୍ରାଂତେ ଦଦେଦେକଂ ପୁଷ୍ପହୋମେ ଚ ସତ୍ତମାଃ
ସହସ୍ର ସମାପ୍ତିରେ ଗୋଟିଏ ଦେବା ଉଚିତ; ପୁଷ୍ପହୋମରେ ସପ୍ତମ ଅଂଶ।
ମୃଦୁପୁଷ୍ପାକୃତୌ ତ୍ଵେକା କେଵଲେ ଚେକ୍ଷୁହୋମକେ 2.1.20.
ମୃଦୁ ପୁଷ୍ପ ଆକୃତି ହୋମରେ ଗୋଟିଏ, କେବଳ ଇଖୁ ହୋମରେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି।
ସୀମଂତୋନ୍ନଯନେ ଚୈଵ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତାକୃତୀଷୁ ଚ
ସୀମନ୍ତୋନ୍ନୟନ ଓ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଆଦି କ୍ରିୟାରେ,
ଏଵଂ ସ୍ରୁଚୌ ସମୌ କୃତ୍ଵା ଉପର୍ଯୁପରି ଵିନ୍ଯସେତ୍
ଏଭଳି, ଦୁଇଟି ହବନ କୁଡ଼ି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ଏକଟି ଉପରେ ଆଉ ଏକଟି ରଖିବା ଉଚିତ୍।
ଋଷିଛଂଦାଦିକଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରତିମଂତ୍ରସ୍ଯ ସତ୍ତମାଃ
ମନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଟି ପାଇଁ, ଋଷି, ଛନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିବରଣୀ ଶୁଣିବା ପରେ,
ସପ୍ତତେତି ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ଋଷିଃ କୌଂଡିନ୍ଯ ଈରିତଃ
'ସପ୍ତତେ' ନାମକ ମନ୍ତ୍ର ପାଇଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ଋଷି କୌଣ୍ଡିନ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଦେହି ମେତି ଚ ମଂତ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରଜାପତିର୍ଋଷିଃ ସ୍ମୃତଃ
'ଦେହି ମେ' ମନ୍ତ୍ର ପାଇଁ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ଋଷି ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ପୂର୍ଣା ଦର୍ଵୀତି ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ ଶତକ୍ରତୁର୍ଋଷିଃ ସ୍ମୃତଃ
'ପୂର୍ଣ୍ଣା ଦର୍ଭୀ' ମନ୍ତ୍ର ପାଇଁ, ଶତକ୍ରତୁଙ୍କୁ ଋଷି ଭାବେ ମନାଯାଏ।
ପୁନାତ୍ଵିତି ଚ ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ ଋଷିଃ ସ୍ଯାତ୍ପଵନଃ ସ୍ମୃତଃ
'ପୁନାତୁ' ମନ୍ତ୍ର ପାଇଁ, ପବନଙ୍କୁ ଋଷି ଭାବେ କୁହାଯାଏ।
ତୁର୍ଯପୂର୍ଣା ଯଜ୍ଞମଧ୍ଯେ ନକୁଲେ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ଚତୁର୍ଥ ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁଡ଼ି, ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟରେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ନକୁଳ ପାଇଁ ଦିଆଯାଏ।
ଋତ୍ଵିକ୍ଛଂଦଃ ସ୍ପୃଶନ୍ସମ୍ଯଗ୍ଦକ୍ଷିଣାଂଗମଥାପି ଵା
ଋତ୍ବିଜ୍ ଠିକ୍ ଭାବେ ଡାହାଣ ଅଂଗ କିମ୍ବା ବାମ ଅଂଗ ଛୁଇଁଥିବା ଦ୍ୱାରା,
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋଽଯୁତଂ ତତ୍ର ହୋମଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ 2.1.20.
ସେଠାରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଵିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସହ ଦଶ ହଜାର ଥର ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍।
ନାଗରଂଗଂ ଧାତକୀଂ ଚ ପୂର୍ଣାଯାଂ ଚ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍
ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁଡ଼ିରେ ନାଗରଙ୍ଗ ଓ ଧାତକୀକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରାଗେଵ ସତିଲାନ୍ଗଣିତ୍ଵା ସ୍ଥାପଯେତ୍ପୃଥକ୍
ତେଣୁ, ପୂର୍ବରୁ ତିଳ ଗଣି ଅଲଗା ରଖିବା ଉଚିତ୍।
ଧାତକ୍ଯାଶ୍ଚ ଫଲୈଃ ସଂଖ୍ଯା କର୍ତଵ୍ଯା ଫଲମିଚ୍ଛତା
ଫଳ ଆଶା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ଧାତକୀ ଫଳ ଦ୍ୱାରା ଗଣନା କରିବା ଉଚିତ୍।
ନାଗରଂଗଫଲୈରେଵ ଧାତକ୍ଯା ବକୁଲୈଃ ଫଲୈଃ
ନାଗରଙ୍ଗ ଫଳ, ଧାତକୀ ଓ ବକୁଳ ଫଳ ସହିତ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯିବ।