ବିଲ୍ଵପତ୍ରସ୍ଯ ପ୍ଲଵନଂ ଦଂଡଂ ହିତ୍ଵା ଚ ପ୍ଲାଵଯେତ୍
ବିଲ୍ବପତ୍ରକୁ ଭାସାଇବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ଛଡ଼ିକୁ ଦୂରେ ରଖି, ବିଲ୍ବପତ୍ରକୁ ଏକାକି ପାଣିରେ ଭାସାଇବା ଉଚିତ।
ବିଲ୍ଵପତ୍ରସ୍ଯ ପୂର୍ଵାର୍ଧପ୍ରାପ୍ତମାତ୍ରେଣ ଯୋଜ ଯେତ୍
ବିଲ୍ବପତ୍ରର ପୂର୍ବାର୍ଧ ଅର୍ଥାତ୍ ସାମ୍ନା ଅଂଶଟି କେବଳ ଛୁଇଁଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାକୁ ଯୋଡ଼ିବା ଉଚିତ।
ନ ଦ୍ଵିତ୍ରିପ୍ଲଵନଂ କୁର୍ଯାତ୍କୃତ୍ଵା ଯାତି ରସାତଲମ୍
ବିଲ୍ବପତ୍ରକୁ ଦୁଇ କିମ୍ବା ତିନିଥର ଭାସାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏମିତି କଲେ ଏହା ତଳସ୍ଥଳକୁ ଯାଇଯାଏ।
ପୂର୍ଵାଶାଭିମୁଖୋ ଭୂତ୍ଵା ପାଵଯେଚ୍ଚ ଯଥାକ୍ରମାତ୍ 2.1.18.
ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ବିଲ୍ବପତ୍ରକୁ ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ।
ପାଯସାନ୍ଯନ୍ଯଦେଵେଷୁ ଯତ୍ନେନ ପରିଵ ର୍ଜଯେତ୍
ଅବଶିଷ୍ଟ ପାୟସ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଯଥାସମ୍ଭବ ଢାକିବା ଉଚିତ।
କନିଷ୍ଠାଂଗୁଲିମାସାଦ୍ଯ ପ୍ରକୁର୍ଯାତ୍ପର୍ଵଭୂଷଣମ୍
କନିଷ୍ଠା ଆଙ୍ଗୁଠିକୁ ଛୁଇଁ, ଆଙ୍ଗୁଠିର ଯୋଡ଼ାଠାରେ ଭୂଷଣ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଅଂଗୁଲୈର୍ଦ୍ଵିତ୍ରିଚତୁରୈଃ ପତ୍ରହୋମାକୃତିକ୍ରମାତ୍
ପତ୍ରହୋମର ରୂପ ଅନୁଯାୟୀ, ଦୁଇ, ତିନି କିମ୍ବା ଚାରିଟି ଆଙ୍ଗୁଠି ଦ୍ୱାରା ଯଥାଯଥ ଭାବେ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ରୁଵଦର୍ଵୀନିର୍ଣଯଵର୍ଣନମ୍ ସ୍ରୁଵେ ପ୍ରଶସ୍ତାସ୍ତରଵଃ ସିଦ୍ଧିଦା ଯାଗକର୍ମଣି
ଘୃତାର୍ଥ ଚମଚମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ଗଛର କାଠରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଗୁଡିକୁ ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସଫଳତା ଦେଇଥାଏ ବୋଲି ଗୁଣଗାନ କରାଯାଏ।
ପ୍ରତିଷ୍ଠାଯାଂ ପ୍ରଶସ୍ତାସ୍ତୁ ଧାତ୍ରୀଖଦିରକେଶରାଃ
ପ୍ରତିଷ୍ଠା କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଧାତ୍ରୀ, ଖଦିର ଓ କେଶର ଗଛକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ।
ସଂପ୍ରାଶେ ଯଃ ସ୍ରୁଵଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ସଂସ୍କାରେ ଯଜ୍ଞସାଧନେ
ଯେଉଁ ଚମଚ ଚଖିବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ସେହି ଚମଚ ସଂସ୍କାର ଓ ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।
ସ୍ରୁଵଂ ସ୍ରୁଚମଥୋ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଯଦଧୀନଶ୍ଚ ଜାଯତେ
ଏବେ ମୁଁ ଘୃତାର୍ଥ ଚମଚ, ଚମଚ ଓ ଏହାପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବା ବିଷୟ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି।
ତସ୍ଯାଦୌ ଚ ସ୍ରୁଵଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଯଚ୍ଚ ମାନଂ ଯଦାସ୍ପଦମ୍
ପ୍ରଥମେ ଘୃତାର୍ଥ ଚମଚ, ଏହାର ମାପ ଓ ଆଧାର ବିଷୟରେ ମୁଁ କହିବି।
ସମୁପୋଷ୍ଯ ଚ ରଚଯେଦାମିଷାଣି ନ ଚ ସ୍ମରେତ୍
ଉପବାସ କରି ସାଧନା ସାମଗ୍ରୀ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ କଥା ଭାବିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
କାଷ୍ଠଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଵିଭଜେଦ୍ଭାଗାଂସ୍ତ୍ରିଂଶତ୍ତଥା ପୁନଃ
କାଠ ନେଇ, ଏହାକୁ ତିରିଶି ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟିବା ଓ ପୁନିଥରେ ବିଭାଜନ କରିବା ଉଚିତ।
କଟାହାକାରନିମ୍ନଂ ଚ ସ୍ରୁଵଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ
ଦକ୍ଷ ଲୋକେ ବାଟିର ଆକୃତିରେ ଗଭୀରତା ସହିତ ଘୃତାର୍ଥ ଚମଚ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଵେଦୀଂ ଶୂର୍ପାକୃତିଂ କୁର୍ଯାତ୍କୁଂଡାନି ପରିକଲ୍ପଯେତ୍
ବେଦିକୁ ଝାଲା ଚାଲଣ ଆକୃତିରେ ବନେଇ, ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ରୁଵଂ ଚତୁର୍ଵିଂଶତିଭିର୍ଭାଗୈଶ୍ଚ ରଚଯେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍ 2.1.19.
ଘୃତାର୍ଥ ଚମଚକୁ ଚବିଶଟି ଭାଗରେ ଭଲ ଭାବେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଚତୁର୍ଭିରଂଗୈରାନାହଂ କର୍ଷାଦ୍ଯଗ୍ରଂ ତତଃ ସ୍ରୁଵମ୍
ଚାରିଟି ଅଂଶ ଦ୍ୱାରା, ଆଦିରୁ ଓ ଶିର୍ଷରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ପରେ ଘୃତାର୍ଥ ଚମଚ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଦଂଡମୂଲାଶ୍ରଯେ ଦଂଡୀ ଭଵେତ୍କଂକଣଭୂଷିତଃ
ଦଣ୍ଡକୁ ଆଧାର କରି, ଦଣ୍ଡ ଧରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି କଙ୍କଣ ପିନ୍ଧି ରହିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରୈଵର୍ଣିକୋଦ୍ଭଵଂ ଯଚ୍ଚ ଇଂଦୁଵୃକ୍ଷସମୁଦ୍ଭଵମ୍
ଯେଉଁଟି ଶ୍ରୈବଣ ଗଛରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏବଂ ଯେଉଁଟି ଚନ୍ଦ୍ରବୃକ୍ଷରୁ ମିଳେ—
ଦ୍ଵଯଂଗୁଲଂ ମଂଡଲଂ ତସ୍ଯ ଦର୍ଵୀ ସା ଯଜ୍ଞସାଧନେ
ତାହାର ମୁଖ ଦୁଇ ଆଉଠି ଚଉଡ଼ା ହେବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ଦର୍ବୀ ଯଜ୍ଞରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।
ପଂଚାଂଗୁଲଂ ମଂଡଲଂ ଚ ଅଷ୍ଟହସ୍ତଂ ଚ ଦଂଡକମ୍
ମୁଖ ପାଞ୍ଚ ଆଉଠି ଚଉଡ଼ା ଏବଂ ଦଣ୍ଡ ଅଷ୍ଟ ହସ୍ତ ଲମ୍ବା ହେବା ଉଚିତ।
ଦଶତୋଲକମାନେନ ସା ଚ ଦର୍ଵୀ ଉଦାହୃତା
ସେହି ଦର୍ବୀର ଓଜନ ଦଶ ତୋଳା ହେବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ଷୋଡଶାଂଗୁଲମାନେନ ସର୍ଵାଭାଵେ ଚ ପୈପ୍ପଲୀମ୍
ସମସ୍ତ କିଛି ନ ମିଳିଲେ, ଷୋଳ ଆଉଠି ଲମ୍ବା ପିପ୍ପଳୀ କାଠି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ଅଥ ତାମ୍ରମଯୀ କାର୍ଯା ନ ଚ ତାଂ ତତ୍ର ଯୋଜଯେତ୍
ତାପରେ, ତାମାରେ ମଧ୍ୟ ତିଆରି କରିପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ଏହା ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣେ ମଧ୍ଯମ ପର୍ଵଣି ପ୍ରଥମଭାଗେ ସ୍ରୁଵଦର୍ଵୀନିର୍ଣଯୋ ନାମୈକୋନଵିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ମଧ୍ୟମ ଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ଭାଗର 'ସ୍ରୁବ ଓ ଦର୍ବୀ ନିର୍ଣୟ' ନାମକ ଏକୋନଉଁଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ପୂର୍ଣଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ଯସ୍ଯ ସମ୍ଯଗନୁଷ୍ଠାନାତ୍ସଂପୂର୍ଣଂ ସ୍ଯାଦିତି ସ୍ଥିତିଃ
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଧିର ବର୍ଣ୍ଣନା: ଠିକ୍ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଲାଭ ହୁଏ—ଏହା ନିୟମ।
ହୋମପୂର୍ତୌ ମୋକ୍ଷକଲ୍ପଃ ପୂଜାଂତେଽର୍ଘ୍ଯଂ ଵିଧୀଯତେ
ହୋମ ଓ ପୂର୍ତ୍ତି କାର୍ଯ୍ୟରେ, ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ନିୟମ ହେଉଛି ପୂଜା ଶେଷରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ସ୍ରୁଵାଧୋ ଵିନ୍ଯସେଚ୍ଚରୁମ୍
ସେହିପାଇଁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ, ଦର୍ବୀକୁ ତଳେ ରଖି ଚାରୁକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।
ଗୃହଂ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଚ ତତଃ କୁଲପୂଜାଂ ସମାଚରେତ୍
ତାପରେ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, କୁଳପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।