ବହୁରୂପାତିରୂପା ଚ ସାତ୍ତ୍ଵିକା ଯୋଗକର୍ମସୁ
ଯିଏ ବହୁ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି, ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଯୋଗ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣ ଥାଏ,
ଲୋହିତାସ୍ଯାତ୍କରାଲାସ୍ଯାତ୍କାଲୀଭାସସ୍ଯ ଇତ୍ଯପି
ଲାଲ୍ ମୁହଁ, ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ, ଏବଂ କାଳୀଙ୍କ ଆକୃତି ଥିବା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସମିଦ୍ଭେଦେଷୁ ଯା ଜିହ୍ଵାସ୍ତାସ୍ତୁ ତେନୈଵ ଯୋଜଯେତ୍
ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଇଂଧନରେ ଜିହ୍ବା ଅଛି, ସେମାନେ ଯେଉଁଠି ଯୋଗ୍ୟ, ସେଉଁଠି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ତ୍ରିମଧ୍ଵକ୍ତୈର୍ଯଥା ହୋମଂ କର୍ଣିକାଯାଂ ଚ ହୋମଯେତ୍
ଯେପରି ତିନି ପ୍ରକାର ମଧୁ ସହିତ ହୋମ କରାଯାଏ, ସେପରି କର୍ଣ୍ଣିକା ମଧ୍ୟରେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
ବହୁରୂପା ପୁଷ୍ପହୋମେ କୃଷ୍ଣା ଚାନ୍ନେନ ପାଯସୈଃ ।। ଇକ୍ଷୁହୋମେ ପଦ୍ମରାଗା ସୁଵର୍ଣା ପଦ୍ମହୋମକେ
ଫୁଲ ହୋମରେ ବହୁ ରୂପ ଥାଏ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାୟସ ସହିତ କୃଷ୍ଣ ରୂପ ଥାଏ; ଇଖୁ ହୋମରେ ପଦ୍ମରାଗ ରଙ୍ଗ ଥାଏ, ପଦ୍ମ ହୋମରେ ସୁନା ରୂପ ଥାଏ।
ଲୋହିତା ପଦ୍ମହୋମେ ଚ ଶ୍ଵେତା ଵୈ ବିଲ୍ଵପତ୍ରକେ
ପଦ୍ମ ହୋମରେ ଲାଲ୍ ରୂପ ଥାଏ, ବିଳ୍ବପତ୍ର ସହିତ ଶ୍ୱେତ ରୂପ ଥାଏ।
ଲୋହିତାସ୍ଯା ପିତୃହୋମେ ତତୋ ଜ୍ଞେଯା ମନୋଜଵା
ପିତୃ ହୋମରେ ଲାଲ୍ ମୁହଁ ଥାଏ, ତାପରେ ଦ୍ରୁତ ବୁଦ୍ଧି ଥିବା ଜଣେ ଜଣାଯିବେ।
ସମାନମାଜ୍ଯହୋମେ ଚ ନିଷଣ୍ଣଂ ଶେଷଵସ୍ତୁଷୁ 2.1.15.
ଘୃତ ହୋମରେ ଏହି ରୂପ ଥାଏ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଯେଉଁଠି ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଛି।
କର୍ଣହୋମେ ତୁ ଵୈ ଵ୍ଯାଧିର୍ନେତ୍ରେ ତଦ୍ଦ୍ଵଯମୀରିତମ୍
କାନରେ ଯଦି ହୋମ କରାଯାଏ, ତେବେ ରୋଗ ହେବ; ଆଉ ଆଖିରେ ଦେଲେ, ଦୁଇଟି ଆଖି ଦୁଃଖ ପାଇବ, ଏହିପରି କୁହାଯାଏ।
ପୁତ୍ରଂ ଵିପତ୍କରଂ ଚୈଵ ତସ୍ମାତ୍ତତ୍ର ନ ହୋମଯେତ୍
ପୁଅ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିବ; ତେଣୁ ସେଠାରେ କେବେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଵିଧିଂ କୃତ୍ସ୍ନଂ ଯଦ୍ଵିଶେଷଂ ପୁନଃ ଶୃଣୁ
ଏବେ ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଧି କହିବି; ବିଶେଷ ଯାହା ଅଛି, ସେଥିରେ ଆଉ ଶୁଣ।
ଵକ୍ରା ଖ୍ଯାତା ମହାହୋମେ କୃଷ୍ଣାଭା ସା କ୍ରତୌ ମତା
ବକ୍ର ଅଂଶକୁ ବଡ଼ ହୋମରେ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଏ; କଳା ଅଂଶକୁ କ୍ରିୟାରେ ଉପଯୁକ୍ତ ମନାଯାଏ।
ପୁଷ୍ପପତ୍ରଵିଧୌ ହୋମେ ଵହ୍ନେର୍ଜିହ୍ଵାଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ
ପୁଷ୍ପ ଓ ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ହୋମ ହୁଏ, ସେଠି ଅଗ୍ନିର ଜିହ୍ବା ବିବର୍ଣ୍ତିତ ହୁଏ।
ଇନ୍ଦ୍ରକୋଷ୍ଠଂ ମସ୍ତକଂ ସ୍ଯାଦୀଶାଗ୍ନେଯେ ଚ ମସ୍ତକେ
ଇନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ମାନେ ମୁଣ୍ଡ; ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଓ ଅଗ୍ନି-କୋଣରେ ମଧ୍ୟ ମୁଣ୍ଡ ରହିଥାଏ।
ଅଵିଶିଷ୍ଟଂ ଭଵେତ୍ପୁଚ୍ଛଂ ମଧ୍ଯେ ଚୋଦରସମ୍ଭଵମ୍
ଯେଉଁଠି ଅଲଗା ନୁହେଁ, ସେଠି ପୁଛ ଅଛି; ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଉଦର ଅଂଶ ଅଛି।
ହୁତ୍ଵା ଵ୍ରୀହିଗଣଂ ତତ୍ର କର୍ଣେ ପୁଷ୍ପାହୁତିଂ ହୁନେତ୍
ସେଠି ଚାଉଳ ଦେଇ ହୋମ କରି, ପରେ କାନରେ ପୁଷ୍ପ ଦେଇ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରଵଣେ ଚୈଵ ନେତ୍ରେ ଚ ଦକ୍ଷିଣେ ଚେକ୍ଷୁଖଂଡକମ୍
କାନ ଓ ଆଖିରେ, ଏବଂ ଡାହାଣ ପଟେ ଖଣ୍ଡ ଉଖୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ମାରଣେ ପୁଷ୍ପଦେଶେ ତୁ ନ ଚାନ୍ଯଂ ହୋମଯେତ୍କ୍ଵଚିତ୍ 2.1.15.
ଯେଉଁଠି ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ପାଇଁ ହୋମ କରାଯାଏ, ସେଠି କେବଳ ପୁଷ୍ପ ଦେଇ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟ କିଛି କଦାପି ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଚନ୍ଦନାଗରୁକର୍ପୂରପାଟଲାଯୂଥିକାନିଭଃ
ସେହି ପଦାର୍ଥ ଚନ୍ଦନ, ଅଗରୁ, କର୍ପୂର, ପାଟଳା ଓ ଯୂଥିକା ଫୁଲ ଭଳି ଦେଖାଯିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣସ୍ତ୍ଯକ୍ତକଲ୍ପା ଛତ୍ରାକା ଶିଥିଲା ଶିଖା
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରିବାବେଳେ ନିୟମ ଛାଡ଼ି ଚାଲିବା ଉଚିତ; ଚୁଡ଼ା ଢିଲା ଓ ଛତା ଭଳି ରଖିବା ଉଚିତ।
ଛିନ୍ନଵୃତ୍ତାଃ ଶିଖାଃ କୁର୍ଯାନ୍ମୃତ୍ଯୁର୍ଧନପରିକ୍ଷଯଃ
ଯଦି ଚୁଡ଼ା କଟାଯାଏ କିମ୍ବା ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ତେବେ ମୃତ୍ୟୁ କିମ୍ବା ଧନ ହାରାଇବ।
ଏଵଂଵିଧେଷୁ ଦୋଷେଷୁ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ସମାଚରେତ୍
ଏପରି ଦୋଷ ହେଲେ, ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।
ମୂଲେନାଜ୍ଯେନ ଜୁହୁଯାଜ୍ଜୁହୁଯାତ୍ପଞ୍ଚଵିଂଶତିମ୍
ମୂଳ ଓ ଘୃତ ଦେଇ ପଚିଶିଟି ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।
ଯଜ୍ଞାନ୍ତପୂଜାଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ହୋମାଵସାନେ ପ୍ରଜପେଦୁପଚାରାଂଶ୍ଚ ଷୋଡଶ
ହୋମ ସେଶରେ ଷୋଳ ଉପଚାର ପଢ଼ିବା ଓ ତାହାନୁସାରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଦଦ୍ଯାତ୍ସମୀରଣଂ ପଶ୍ଚାତ୍ପୀଠପୂଜାଂ ସମାଚରତ୍
ତାପରେ ଧୂପ ଦେଇ, ପରେ ଆସନର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଇଷ୍ଟଂ ଶକ୍ତିସ୍ଵସ୍ତିକାଭୀତିମୁଚ୍ଚୈର୍ଦୀର୍ଘୈର୍ଦୋର୍ଭିର୍ଧାରଯନ୍ତଂ ଵରାଂତମ୍
ଯାହା ଇଚ୍ଛା, ତାହା ଦେଇବା ଉଚିତ; ଦୀର୍ଘ ହାତ ଉଠାଇ ସ୍ୱସ୍ତିକ ଓ ଅଭୟ ମୁଦ୍ରା ଧରିବା ଉଚିତ।
ପୂର୍ଵାଦିଦ୍ଵାରଦେଶେଷୁ କାମଦେଵଂ ଶତକ୍ରତୁମ୍
ପୂର୍ବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିଗରେ କାମଦେବ ଓ ଶତକ୍ରତୁଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କର।
ଆଵାହ୍ଯ ସ୍ଥାପଯେତ୍ପଶ୍ଚାଦଷ୍ଟୌ ମୁଦ୍ରାଃ ପ୍ରଦର୍ଶଯେତ୍
ସେମାନେ ଆସିବା ପରେ, ସେମାନେଠାରେ ବସାଇ ଦିଅ ଏବଂ ଆଠଟି ମୁଦ୍ରା ଦେଖା।
ଅତଃ ପୂର୍ଵାଦିପାତ୍ରେଷୁ ଯାଵତା ଚ ହୁତାଶନମ୍
ଏହିପରି, ପୂର୍ବ ଓ ଅନ୍ୟ ଦିଗରେ ଥିବା ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରାଯିବ, ସେଉଁଠି,
ମହୋଦରଂ ମହାଜିହ୍ଵମାକାଶତ୍ଵେନ ପୂଜଯେତ୍
ବଡ଼ ପେଟ ଓ ବଡ଼ ଜିହ୍ବା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଙ୍କୁ ଆକାଶର ରୂପରେ ପୂଜା କର।