ପ୍ରାସାଦମାନମଥଵା ଅଥଵା ସର୍ଵଲକ୍ଷଣମ୍
ଏହା ପ୍ରାସାଦ ହେଉ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଛି, କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା, ଯେଉଁହେଉଁ ଦିଏ ହେଉ।
ଦେଵାଗାରସ୍ଯ ଯଦ୍ଦ୍ଵାରଂ ତସ୍ମାଦଷ୍ଟାଂଗୁଲେନ ତୁ
ଦେଉଳର ଦ୍ୱାରଟି ସେଠାରୁ ଅଠ ଆଙ୍ଗୁଳ ଦୂରରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଅଂଗୁଲଂ ଵୈ ଭଵେଦ୍ଵୃଦ୍ଧିରଶୀତିଶ୍ଚତୁରୁତ୍ତରା
ଏକ ଆଙ୍ଗୁଳ ଯୋଗ କରିବା ଦ୍ୱାରା ମୋଟ ଚଉରାଶି ଆଙ୍ଗୁଳ ହେବା ଉଚିତ।
ମୁଖତ୍ରିଭାଗେ ଚିବୁକଂ ଲଲାଟଂ ନାସିକାଂ ତଥା
ମୁହଁର ତିନି ଭାଗ ଭିତରେ ଠୋଡ଼, କପାଳ ଓ ନାକ ସମାନ ଭାଗ ନେଉଛି।
ନଯନେ ଦ୍ଵ୍ଯଂଗୁଲେ ସ୍ଯାତାଂ ତ୍ରିଭାଗା ତାରକା ଭଵେତ୍
ଚକ୍ଷୁ ଦୁଇ ଆଙ୍ଗୁଳ ଲମ୍ବା ହେବା ଉଚିତ, ତାହାର ମଧ୍ୟରେ ପୁପୁଣି ତିନି ଭାଗର ଗୋଟିଏ ହେବ।
ଲଲାଟମସ୍ତକଗ୍ରୀଵଂ କୁର୍ଯାତ୍ତତ୍ସମମେଵ ତୁ
କପାଳ, ମୁଣ୍ଡର ଶୀର୍ଷ ଓ ଗଳା ସମାନ ମାପରେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ତୁଲ୍ଯୌ ନାସିକଯା ଗ୍ରୀଵା ମୁଖେନ ହୃଦଯାଂତରମ୍
ଗଳା ଓ ନାକ ସମାନ ହେବା ଉଚିତ, ଏବଂ ମୁହଁ ଓ ହୃଦୟ ମଧ୍ୟର ଅଂଶ ସମାନ ରଖିବା ଉଚିତ।
ବାହୂ ଚ ବାହୁତୁଲ୍ଯୌ ଚ ଊରୂ ଜଂଘେ ଚ ଜାଘନମ୍ ଷଡଂଗୁଲସ୍ତୁ ଵିସ୍ତାରସ୍ତୁଲ୍ଯାଂଗୁଷ୍ଠୋଂଽଗୁଲତ୍ରଯମ୍ ।। 2.1.12.
ଦୁଇଟି ବାହୁ, ଉରୁ, ଗୋଡ଼ ଓ କଟି ସମାନ ମାପରେ ହେବା ଉଚିତ; ଚଉଡ଼ି ଛଅ ଆଙ୍ଗୁଳ ଓ ଅଙ୍ଗୁଠି ତିନି ଆଙ୍ଗୁଳ ହେବ।
ପ୍ରଦେଶିନୀ ଚ ତତ୍ତୁଲ୍ଯା ହୀନା ଶେଷାନ୍ନଖାନଖମ୍
ତାଳି ଆଙ୍ଗୁଳ ସମାନ ହେବା ଉଚିତ; ଅନ୍ୟ ନଖଗୁଡ଼ିକ ଏଠାରୁ କମ୍ ହେବ।
ଏଵଂ ଲକ୍ଷଣସଂଯୁକ୍ତା ସା ପୂଜ୍ଯା ପ୍ରତିମା ଶୁଭା
ଏଭଳି ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ମୂର୍ତ୍ତି ଶୁଭ ଓ ପୂଜ୍ୟ ହୁଏ।
ଗଂଡଂ ଚ ନିଯତଂ ମୂର୍ତୌ କୁର୍ଯାଦଂଗସମୁନ୍ନତେଃ
ମୂର୍ତ୍ତିରେ ଗାଳ ଅଂଗଗୁଡ଼ିକର ଉଚ୍ଚତା ଅନୁଯାୟୀ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ସଵିତାନଲ ପତ୍ରସ୍ଯ ଚାରୁଵିଦ୍ଯାଧରସ୍ତଥା
ସୁନ୍ଦର ଛତ୍ର ଓ ପଦ୍ମପତ୍ର ସହିତ, ଏବଂ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଦେବଦୂତ ମଧ୍ୟ ଥିବା ଉଚିତ।
ଅଭ୍ଯଂଗପଦବନ୍ଧାଦି ସାମାନ୍ଯେନୋପଶୋଭି ଚ
ଅଂଗ ଓ ପାଦର ଯୋଗଯୋଗ ଠିକ୍ ଭାବେ ହେଉ, ସାଧାରଣ ଭାବରେ ଅଳଙ୍କୃତ ହେଉ।
କରାଭ୍ଯାଂ କାଂଚନୀଂ ମାଲାଂ ପ୍ରୋଦ୍ଵହଂତୀଂ ଶିରୋରୁହାନ୍
ଦୁଇ ହାତରେ ସୁନାର ମାଳା ଧରିଥିବା ଓ ମୁଣ୍ଡର କେଶ ଉଠାଇଥିବା ଦେଖାଯାଉ।
ସୁସ୍ନିଗ୍ଧାଂ ଵରଦାଂ ସୌମ୍ଯାଂ ଦ୍ଵିତୀଯାଶ୍ରମିଣାମିମାମ୍
ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୃଦୁ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଥିବା, ଶାନ୍ତ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ଆଶ୍ରମରେ ଥିବା ଦେଖାଯିବ।
ନୃସିଂହଃ ପଞ୍ଚତାଲଃ ସ୍ଯାଦ୍ଧଯଗ୍ରୀଵସ୍ତୁ ପଂଚମଃ
ନୃସିଂହଙ୍କ ଉଚ୍ଚତା ପାଞ୍ଚ ତାଳା ହେବା ଉଚିତ, ହୟଗ୍ରୀବଙ୍କର ମଧ୍ୟ ପଞ୍ଚମ ତାଳା ହେବ।
ନଵତାଲା ଭଵେଦ୍ଦୁର୍ଗା ଲକ୍ଷ୍ମୀଶ୍ଚୈଵ ତ୍ରିତାଲିକା
ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଉଚ୍ଚତା ନଅ ତାଳା ହେବା ଉଚିତ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ତିନି ତାଳା ହେବ।
ଦକ୍ଷିଣେ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ କରେ ଚକ୍ରଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ 2.1.12.
ବାସୁଦେବଙ୍କ ଡାହାଣ ହାତରେ ଚକ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଅଛି।
ତଦଧଶ୍ଚ ଭଵେତ୍ପଦ୍ମଂ ଶ୍ରୀଵତ୍ସେନୋପଶୋଭିତମ୍
ତାହାର ତଳେ ଏକ ପଦ୍ମ ଚିତ୍ରିତ କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ଉପରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଶୋଭା ପାଉଛି।
ପାର୍ଶ୍ଵେ ନଲିନସିଂହୌ ଦ୍ଵୌ ସୁଭଦ୍ରାଂ ଦକ୍ଷିଣେ ନ୍ଯସେତ୍
ପଦ୍ମର ପାଖରେ, ଦୁଇପଟେ ଦୁଇଟି ଶୁଭ ସିଂହ ରଖିବା ଉଚିତ, ଡାହାଣ ପଟେ ସୁଭଦ୍ର ରୂପେ।
କୃତାଂଜଲିପୁଟସ୍ଥଶ୍ଚ ନାରଦଃ କପିଲସ୍ତଥା
ନାରଦ ଓ କପିଲଙ୍କୁ ହାତ ଜୋଡି ଭକ୍ତିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖାଯିବା ଉଚିତ।
ଯଦୁଗ୍ରଂ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ତଥା ନାରାଯଣସ୍ଯ ଚ
ବାସୁଦେବ ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ଉଗ୍ର ରୂପ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଦେଖାଯିବା ଉଚିତ।
ତୀର୍ଥେ ଗିରୌ ତଡାଗେ ଚ ସମୀପେ ସ୍ଥାପଯେତ୍ସୁଧୀଃ
ଏହାମାନେ ତୀର୍ଥ, ପାହାଡ଼ କିମ୍ବା ପୋଖରୀ ପାଖରେ ବିଦ୍ୱାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହେବା ଉଚିତ।
ଅଵିମୁକ୍ତେ ଵିଶେଷଣ ସିଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରେ ଦଶାର୍ଣକେ
ଅବିମୁକ୍ତ, ବିଶେଷ ସ୍ଥାନ, ସିଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ର ଓ ଦଶାର୍ଣ୍ଣକ ଭିତରେ ଏହା ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।
କୁଲାନି ପୂର୍ଵଂ ଵିପ୍ରେଂଦ୍ରାଃ ସମୁଦ୍ଧରତି ନାନ୍ଯଥା
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରଥମେ ନିଜ ବଂଶକୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ।
ଚଂଦନାଗୁରୁଭିଃ କୁର୍ଯାଦ୍ବିଲ୍ଵଶ୍ରୀପର୍ଣିକସ୍ଯ ଚ
ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁରୁ, ବିଲ୍ବ ଓ ଶ୍ରୀପର୍ଣ୍ଣି ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
କୁଣ୍ଡନିର୍ମାଣଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ତସ୍ଯୋଦ୍ଧାରଂ ଚ ସଂସ୍କାରଂ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ବେଦି ତିଆରି କରିବା ଓ ସଂସ୍କାର କରିବା ବିଧି ଏବେ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ଚତୁରସ୍ରଂ ଚ ଵୃତ୍ତଂ ଚ ପାଦାର୍ଧଂ ଚାର୍ଧଚଂଦ୍ରକମ୍
ଏହା ଚତୁରସ୍ର, ବୃତ୍ତ, ଅର୍ଧ ପଦ ଦୀର୍ଘ କିମ୍ବା ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଆକୃତିରେ ହୋଇପାରେ।
ସପ୍ତାର୍ଧଂ ଚ ନଵାର୍ଧଂ ଚ କୁଂଡଂ ଦଶକମୀରିତମ୍
ସାତ ଅର୍ଧ, ନଅ ଅର୍ଧ ଓ ଦଶ ହେଉଛି ବେଦିର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମାପ।
ଭ୍ରାମଯେଚ୍ଚୋର୍ଧ୍ଵତସ୍ତସ୍ଯା ଭସ୍ମାଂଗାରାଣି ଯତ୍ନତଃ
ଏହାରୁ ଭସ୍ମ ଓ ଅଙ୍ଗାରକୁ ସାବଧାନରେ ଉପରକୁ ହଟାଇବା ଉଚିତ।