ପିତୁରୂର୍ଧ୍ଵଂ କୁଲଂ ଵିଂଶଂ ମାତୁରୂର୍ଧ୍ଵ କୁଲଂ ତଥା
ପିତାଙ୍କ କୁଳରେ ଉପରେ କୁଳ ବିଶି ଦିନ, ଏବଂ ମାଆଙ୍କ କୁଳରେ ମଧ୍ୟ ସେପରି।
ପଂଚ ଵୈ ମାତୃତଶ୍ଚାସ୍ଯ ପିତୁର୍ମାତାମହେ କୁଲେ
ମାଆଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ମଧ୍ୟ ପାଞ୍ଚଜଣ, ପିତାଙ୍କ ମାମାଙ୍କ କୁଳରେ।
ଗୁରୋଃ ପିତୃକୁଲେ ପଂଚ ତସ୍ଯ ମାତୃକୁଲେ ତଥା
ଗୁରୁଙ୍କ ପିତୃକୁଳରେ ପାଞ୍ଚଜଣ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ମାତୃକୁଳରେ ମଧ୍ୟ।
ରାଜ୍ଞୋ ମାତାମହକୁଲେ ପଂଚ ଚୈଵ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ
ରାଜାଙ୍କ ମାମାଙ୍କ କୁଳରେ ମଧ୍ୟ ପାଞ୍ଚଜଣ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଆତ୍ମନା ସହ ଵିପ୍ରେଂଦ୍ରା ଉଦ୍ଧାରଃ ସଂମତଃ ସ୍ମୃତଃ
ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଜେ ଏବଂ ନିଜ ସହିତ ମୁକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ସମ୍ମତ ଓ ସ୍ମୃତିରେ ଥିବା ବିଷୟ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ।
ସମୁଦ୍ଧରେତ୍କୁଲଶତଂ ଶୃଣୁ ଵିଂଶକୁଲଂ ଦ୍ଵିଜ
ଏକ ଜଣେ ଶତାଧିକ ପରିବାରକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରେ; ଶୁଣ, ଦ୍ୱିଜ, ଏହିପରି କିଛି ଜଣେ ଏକୋଇଶଟି ପରିବାରକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରେ।
ମାତୁର୍ମାତାମହସ୍ଯୈଵ ଜାତିଂ ଦ୍ଵଂଦ୍ଵମୁଦାହୃତମ୍
ମାଆଁ ଓ ମାଆଁଙ୍କର ମାମାଙ୍କ ବଂଶକୁ ଦୁଇଟି ଯୋଡ଼ି ଭାବରେ କୁହାଯାଇଛି।
ପରପକ୍ଷସ୍ଯ ଚୈକଂ ସ୍ଯାଦେକଵିଂଶଂ କୁଲଂ କ୍ରମାତ୍
ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରୁ ଏକ ଥାଏ; ଏହିପରି କ୍ରମରେ ଏକୋଇଶଟି ପରିବାର ହୁଏ।
ପାନୀଯେନ ଵିନା ଵୃତ୍ତିର୍ଲୋକେ ନାସ୍ତୀତି କର୍ହିଚିତ୍
ପାଣି ଛଡ଼ା ଏହି ସଂସାରରେ କେବେ ଜୀବିକା ହୁଏନାହିଁ।
ତାଵତ୍କାଲଂ ଵସେତ୍ସ୍ଵର୍ଗେ ଚାନ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵମାପ୍ନୁଯାତ୍ 2.1.9.
ସେଇ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରେ, ଶେଷରେ ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ସୂର୍ଯରଶ୍ମିଯୁତଂ ଯଦ୍ଵୈ ତତ୍ତୋଯଂ ତୁ ଵିନିଂଦତମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ସହିତ ଯେଉଁ ପାଣି ମିଶିଥାଏ, ସେହି ପାଣିକୁ ପବିତ୍ର ଭାବରେ ମନେ କରିବା ଉଚିତ।
ତସ୍ମାଦ୍ଦଶଗୁଣଂ କୁଂଡେ ତସ୍ମାଦ୍ଦଶଗୁଣଂ ହ୍ରଦେ
ଏହିକାରଣରୁ, କୁଆଁରେ ଦଶଗୁଣା ଅଧିକ ଲାଭ ମିଳେ, ଏବଂ ହ୍ରଦରେ ମଧ୍ୟ ଦଶଗୁଣା ଅଧିକ ଲାଭ ମିଳେ।
ସୁସ୍ଥିତଂ ଦୁଃସ୍ଥିତଂ ଵାପି ଶିଵଲିଂଗଂ ନ ଚାଲଯେତ୍
ଶିବଲିଙ୍ଗ ଭଲ ଅବସ୍ଥାରେ କିମ୍ବା ଖରାପ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାହାକୁ ହଟାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଉଚ୍ଛନ୍ନଗରଗ୍ରାମେ ସ୍ଥାନତ୍ଯାଗେ ଚ ଵିପ୍ଲଵେ
ଭଙ୍ଗୁର ନଗର କିମ୍ବା ଗ୍ରାମରେ, କିମ୍ବା ସ୍ଥାନ ଛାଡ଼ିବାବେଳେ, କିମ୍ବା ବିପଦରେ—
କେଶଵଂ ହରିଵୃକ୍ଷଂ ଚ ମଧୂକଂ କିଂଶୁକଂ ତଥା
କେଶବ, ହରିବୃକ୍ଷ, ମଧୂକ ଏବଂ କିଂଶୁକ ମଧ୍ୟ—
ଦେଵାଲଯସ୍ଯ ପୁରତଃ କୁର୍ଯାତ୍ପୁଷ୍କରିଣୀ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଦେଉଳର ସାମ୍ନାରେ, ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏକ ପୋଖରୀ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଦେଵାଥେଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାର୍ଥେ ଚ ମୁଖଂ କୁର୍ଯାଚ୍ଚ ସର୍ଵତଃ
ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଯାମ୍ଯେ ସ୍ଵାର୍ଥଂ ନ କୁର୍ଵୀତ କୋଣେ ତୁ ନରକଂ ଭଵେତ୍
ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ କେବେ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; କୋଣରେ କଲେ ନରକ ମିଳେ।
କୁର୍ଯାଦ୍ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ଵେ ତୁ ଅର୍କହସ୍ତପ୍ରମାଣତଃ 2.1.9.
ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ବ ଦିଗରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ହସ୍ତ ପରିମାଣ ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଉଚିତ।
ତୃପ୍ଯେ ହସ୍ତଂ ନଲିନ୍ଯାଦାଵତୋ ହୀନଂ ନ କାରଯେତ୍
ପଦ୍ମପୋଖରୀରେ ହସ୍ତ ପରିମାଣ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ; ଅପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ହୀନେ ହୀନତରଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଧସ୍ତମାନେନ ହ୍ରାସଯେତ୍ ମାନସ୍ତଥା ଷୋଡଶହସ୍ତସମ୍ମିତୋ ରତ୍ନାତ୍ସଗଣ୍ଡୀଯୁଗକାମଯୋଜିତୈଃ
ଯଦି ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ତେବେ ଏହାକୁ ଆଉ ଅଧିକ କମ୍ କରିବା ଉଚିତ, ହସ୍ତ ପରିମାଣ ହ୍ରାସ କରିବା ଉଚିତ। ଏହାର ମାପ ଶୋଳହ ହସ୍ତ ଭାବରେ ଧରାଯାଏ, ରତ୍ନ ଓ ଗଣ୍ଡୀ ଯୁଗଳ ସହିତ।
ଆନାହଭଗ୍ନେ ଚ ଭଵେଚ୍ଚ ତସ୍ଯ ଵିଂଶାଂ ଗୁଲୋ ଦ୍ଵିଗୁଣୋ ମଧ୍ଯଗଶ୍ଚ
ଯଦି ଅପୂର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ଭଙ୍ଗି ଯାଏ, ତେବେ ମଧ୍ୟଭାଗର ଲୋକ ପାଇଁ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ଦୁଇଗୁଣା ହୁଏ।
ଏଵଂଵିଧଶ୍ଚୈଵ ତଡାଗଯୂପୋ ମଧ୍ଯେ ତଥା ଷୋଡଶହସ୍ତସଂମିତଃ
ଏଭଳି ଏକ ତାଳାବର ମଧ୍ୟରେ ଯଜ୍ଞସ୍ତମ୍ଭ ରଖିବା ଉଚିତ, ଏହାର ଲମ୍ବ ଶୋଳହ ହସ୍ତ ହେବା ଦରକାର।
ଆରାମଯୋଗେଽପ୍ଯଥ ମଣ୍ଡପେ ଚ କାର୍ଯଶ୍ଚତୁର୍ହସ୍ତମିତୋଽଥ ଯୂପଃ ହସ୍ତଦ୍ଵଯଂ ପ୍ରାପିତଵ୍ଯଂ ତଡାଗେ ହସ୍ତଃ ସାର୍ଧଃ ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯାଂ ପ୍ରରୋପଃ
ଉଦ୍ୟାନ କିମ୍ବା ମଣ୍ଡପରେ ଯଜ୍ଞସ୍ତମ୍ଭ ଚାରି ହସ୍ତ ଲମ୍ବ ହେବା ଉଚିତ; ତାଳାବରେ ଦୁଇ ହସ୍ତ ଲମ୍ବ ରଖିବା ଦରକାର, ଓ ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀରେ ଏକ ହସ୍ତ ଓ ଅଧ ଲମ୍ବ ଲଗାଇବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାଦେଶଂ ଵୈ ହସ୍ତମାନଂ କୂପଯୂପସ୍ଯ ରୋପତଃ
କୁଆଁ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞସ୍ତମ୍ଭ ଏକ ତଳ ଲମ୍ବ ରଖିବା ଉଚିତ।
ତଡାଗେ ଚାପି ଆରାମେ ସ୍ଥାପଯେଚ୍ଚ ଜଲୋପରି ଵାପ୍ଯାଂ ଗର୍ତେ ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯାଂ ପ୍ରକୁର୍ଯାଜ୍ଜଲସଂମିତମ୍
ତାଳାବ କିମ୍ବା ଉଦ୍ୟାନରେ ଯଜ୍ଞସ୍ତମ୍ଭ ପାଣି ଉପରେ ରଖିବା ଉଚିତ; ଭଣ୍ଡାର, ଗଡ଼ି କିମ୍ବା ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀରେ ପାଣିର ସମାନ ଉଚ୍ଚତାରେ ରଖିବା ଦରକାର।
ଯାଵତ୍ପ୍ରତୋଲୀଗତରେଣୁସଂଗସଂଖ୍ଯାଗଣୋ ନୋ ଜରତାମୁପୈତି
ମୁଖ୍ୟ ରାସ୍ତାରେ ଯେତେ ଧୂଳିକଣା ଅଛି, ସେତେ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଅବିନାଶୀ ରହେ।
କିଂ ଵା ଵାଚ୍ଯଃ ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯା ପ୍ରଭାଵଃ କର୍ତା ଯଃ ସ୍ଯାଦ୍ଵାରୁଣୋ ବ୍ରହ୍ମଲୋକାତ୍
ଯଦି ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବଡ଼ ବରୁଣ କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମାଲୋକର ହୁଏ, ତେବେ ତାହାର ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ କଣ କହିବାକୁ ଅଛି?
ଲକ୍ଷୈକମାରାମମଯୋତ୍ତମଃ ସ୍ଯାନ୍ମଧ୍ଯଂ ତଦର୍ଧଂ ଚ କନିଷ୍ଠମାନମ୍ ଵିନାର୍ଜୁନୈର୍ବଦରୈଃ ଶୈଲୁକୈଶ୍ଚ ହୀନଂ କୁର୍ଯାଚ୍ଛାନଲୈଃ ପାତିଲୈଶ୍ଚ ।। 2.1.9.
ଏକ ଲକ୍ଷ ଗଛ ଥିବା ଉଦ୍ୟାନ ସର୍ବୋତ୍ତମ; ତାହାର ଅର୍ଧ ମଧ୍ୟମ ଓ ତାହାର ଅର୍ଧ ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ। ଅର୍ଜୁନ, ବଦରି, ଶୈଳୁକ, ଶାନଳ କିମ୍ବା ପାଟିଲା ଗଛ ନଥିଲେ ଏହା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
ପୂର୍ତନିର୍ଣଯଵର୍ଣନମ୍ ଦଶହସ୍ତେନ ଦଣ୍ଡେନ ପଞ୍ଚହସ୍ତେନ ଵା ପୁନଃ
ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ବିଷୟରେ: ଭୂମିକୁ ଦଶ ହସ୍ତ କିମ୍ବା ପାଞ୍ଚ ହସ୍ତ ଲମ୍ବ ଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ମାପିବା ଉଚିତ।