ବୁଧ୍ଯମାନଃ ସଦା ହ୍ଯର୍ଥଂ ଗ୍ରଂଥାର୍ଥଂ କୃତ୍ସ୍ନମେଵ ଚ
ସେ ସଦା ଅର୍ଥ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗ୍ରନ୍ଥର ଅର୍ଥ ବୁଝିବା ଉଚିତ।
ଵସେତ୍ସ ପତ୍ତନେ ଗ୍ରାମେ ପୁଣ୍ଯେ ଦେଶେ ସ କୀର୍ତିତଃ ଵସଂତି ପତ୍ତନେ ତସ୍ମିନ୍ଵ୍ଯାଖ୍ଯାତା ଯତ୍ର ସଂଵସେତ୍
ସେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳରେ, ସହର, ଗ୍ରାମ କିମ୍ବା ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ରହିବା ଉଚିତ; ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟାନକାର ରହନ୍ତି, ସେଠି ରହିବା ଉଚିତ।
ଯଥାର୍କହୀନଂ ଦିଵସଶ୍ଚଂଦ୍ରହୀନା ଯଥା ନିଶା
ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ବିନା ଦିନ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ବିନା ରାତି ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ,
ଯଦ୍ଗୃହେ ନୈଵ ଶିଶଵୋ ନ ରରାଜ ଗୃହଂ କ୍ଵଚିତ୍ ତଥୈଵ ସୋଦର ଗେହେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁଷ୍କରଦର୍ଶନମ୍
ଯେଉଁ ଘରରେ ଶିଶୁ ନାହିଁ, ସେଠି ଘର କେବେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏନି; ଏଭଳି, ଭାଇର ଘରରେ ପଦ୍ମ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଲାଗେ।
ଅଙ୍କମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନମ୍ ଯଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ମୁଚ୍ଯତେ ପାପାତ୍ପୁରୁଷୋ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯଯା
ଅଙ୍କର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା: ଏହା ଶୁଣିଲେ, ମଣିଷ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ତୃତୀଯଂ ଶୈଵମାଖ୍ଯାତଂ ତତୋ ଭାଗଵତଂ ପରମ୍
ତୃତୀୟ ଟିଏ ଶୈବ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି, ତାପରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାଗବତ।
ଅସାମର୍ଥ୍ଯେ ଚ ମାତ୍ସ୍ଯୋକ୍ତଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଚ ଭଵିଷ୍ଯକମ୍
ଯେତେବେଳେ କିଛି କରିବାର ସମର୍ଥ୍ୟ ନଥାଏ, ସେତେବେଳେ ମାତ୍ସ୍ୟ, ବୈଷ୍ଣବ ଓ ଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉପଦେଶ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ପରାଶରମତଂ ଗୃହ୍ଯଂ ଗୋଭିଲୋକ୍ତାନି ଯାନି ଚ
ପରାଶରଙ୍କ ମତ ଓ ଗୋଭିଲଙ୍କ କହିଥିବା ଉପଦେଶ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଂତରେଣାଗତେ ମର୍ତ୍ଯେ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ନାଧ୍ଯାପଯେତ୍କ୍ଵଚିତ୍
କେବଳ ଲୋକ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ଛାଡି, କେବେ ମଧ୍ୟ କାହାକୁ ଶାସ୍ତ୍ର ପଢ଼ାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ମଂଡୂକେ ପଂଚରାତ୍ରଂ ତୁ ସର୍ପେ ରାତ୍ରିଚତୁଷ୍ଟଯମ୍
ବାଙ୍ଗ ନିମନ୍ତେ ପଞ୍ଚରାତ୍ର ଓ ସାପ ନିମନ୍ତେ ଚାରି ରାତି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ମାସମେକଂ ଖରେ କାକେ ସ୍ଥାନତ୍ଯାଗାନ୍ନ କୁତ୍ରଚିତ୍
ଗଧା କିମ୍ବା କାଉ ନିମନ୍ତେ ଏକ ମାସ, କିନ୍ତୁ ସ୍ଥାନ ବଦଳିବାରୁ କେବେ ନୁହେଁ।
ତ୍ରିରାତ୍ରମପି ମାର୍ଜାରେ ନକୁଲେ ମୂଷକେ ଖରେ
ବିଲେଇ, ନେଉଳ, ଉଁଦର କିମ୍ବା ଗଧା ପାଇଁ ତିନି ରାତି ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ଅଧ୍ଯାପଯେଦ୍ଗୁରୋଃ ପୁତ୍ରଂ ଜ୍ଞାନିନଂ ଧାର୍ମିକଂ ଶୁଚିମ୍
ଶିକ୍ଷକ ନିଜ ପୁଅ, ଜ୍ଞାନୀ, ଧର୍ମିକ ଓ ପବିତ୍ରକୁ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ଉଚିତ।
ଅଧ୍ଯାତ୍ମାଧ୍ଯାପଯେଦେଭ୍ଯଃ ଶଠଂ ପାପହରଂ ଦ୍ଵିଷମ୍ 2.1.8.
ଏହିମାନଙ୍କୁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜ୍ଞାନ ଦେବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ଠକ, ପାପୀ କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁକୁ ନୁହେଁ।
ନିରର୍ଥକଂ ମଂଥରଂ ଚ ଵିଶୁଶ୍ରୂଷୁମଯାଜକମ୍
ଯିଏ କାମ ନାହିଁ, ଧୀର, ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେନି କିମ୍ବା ଯଜ୍ଞ କରେନି, ସେମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ନିଂଦକଂ ଚାଵିଧିଜ୍ଞଂ ଚ ଦୂରତଃ ପରିଵର୍ଜଯେତ୍
ଯିଏ ନିନ୍ଦା କରେ କିମ୍ବା ନିୟମ ଜାଣେନି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଵିଦ୍ଯଯା ସହ ମର୍ତଵ୍ଯଂ ନ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ପୃଥଗ୍ଜନେ
ଜ୍ଞାନ ସହିତ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ଉଚିତ, ଏହାକୁ ଅଜଣା ଲୋକଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ମା ଦଦ୍ଯାଦ୍ଭକ୍ତିହୀନାଯ ଦୁର୍ଜନାଯ ଦୁରାତ୍ମନେ
ଯିଏ ଭକ୍ତିହୀନ, ଦୁଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଦୁରାତ୍ମା, ସେମାନଙ୍କୁ ଏହା ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ସାର୍ଥକାଯ ଵିଧିଜ୍ଞାଯ ସାଧଵେ ଦେହି ସତ୍ତମ
ଯିଏ ଯୋଗ୍ୟ, ନିୟମ ଜାଣେ ଓ ସାଧୁ, ତାଙ୍କୁ ଏହା ଦିଅ, ହେ ଉତ୍ତମ।
ତଯୋରେକତରୋ ଗଚ୍ଛେଦଚିରେଣ ଯମକ୍ଷଯମ୍
ଏହି ଦୁଇଜଣ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଶୀଘ୍ର ଯମଲୋକକୁ ଯିବ।
ସ ଯାତି ନରକଂ ଘୋରଂ ଵିଦ୍ଯାଵର୍ଜ୍ଯଃ ସ ଉଚ୍ଯତେ
ଯିଏ ଜ୍ଞାନରୁ ବଞ୍ଚିତ, ସେ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାଏ; ସେଉଁଠି ଅଜ୍ଞାନୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ମାନମାଦୌ ପ୍ରଣମ୍ଯାଥ ତତୋଽଧୀଯୀତ ସୁଵ୍ରତଃ
ଆଦିରେ ସମ୍ମାନ ଓ ପ୍ରଣାମ କରି, ପରେ ଶିଷ୍ୟ ନିୟମିତ ଭାବେ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ।
ଚୂତଭୋଗସମଭ୍ଯାସାଦ୍ଦରିଦ୍ରଶ୍ଚାଭିଜାଯତେ
ଆମ୍ବ ଖାଇବାର ଅଭ୍ୟାସ କରିଲେ ଦରିଦ୍ରତା ଆସେ।
ନିଧିଭାଗସମଭ୍ଯାସାଜ୍ଜାଯତେ ନାରକେ କୁଲେ 2.1.8.
ଧନ ବାଣ୍ଟିବାର ଅଭ୍ୟାସ କରିଲେ ନରକୀୟ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ହୁଏ।
ମ୍ଲେଚ୍ଛୋକ୍ତାନି ମହିମ୍ନାନି ନାଭ୍ଯସେଦ୍ଦୂରତସ୍ତ୍ଯଜେତ୍
ବିଦେଶୀମାନେ କହିଥିବା ଶିକ୍ଷା ଓ ମହିମାକୁ ଆପଣ ଦୂରରୁ ରଖିବା ଉଚିତ, ସେଗୁଡିକୁ ନିକଟକୁ ଆଣିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ପ୍ରଵର୍ତଯିତ୍ଵା ସ ଗୁରୁର୍ଭଵେଜ୍ଜାନପ୍ରଦଃ ପିତା
ଯେ ଶିକ୍ଷକ ଏହାର ଆରମ୍ଭ କରେ, ସେ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିବା ବାପାଙ୍କ ପରି ହୁଏ।
ନିଗମାନାଂ ଜ୍ଯୋତିଷାଣାଂ ଵେଦାନାଂ ନାଟକସ୍ଯ ଚ
ବେଦ, ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ର, ପବିତ୍ର ଗ୍ରନ୍ଥ ଓ ନାଟକ ମଧ୍ୟରେ,
ଵେଦାନାଂ ଧର୍ଭଶାସ୍ତ୍ରାଣାଂ ପୁରାଣାନାଂ ତଥୈଵ ଚ
ବେଦ, ଦର୍ଭ ଶାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ପୁରାଣ ମଧ୍ୟରେ ଏହିପରି,
ଭାଗାଵସାନେ କଥିତଃ ପୁରାଣାଧ୍ଯାଯ ଏଵ ଚ
ଅଂଶର ଶେଷରେ ଯେପରି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି, ପୁରାଣ ଅଧ୍ୟାୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କୁହାଯାଇଛି।
ଵ୍ଯଵହାରଶ୍ଚାର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରମଶ୍ଵଶାସ୍ତ୍ରସ୍ଯ ଚୈଵ ହି
ବ୍ୟବହାର, ଅର୍ଥ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଘୋଡ଼ା ବିଷୟର ଶାସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟରେ,