ଵେଦାର୍ଥଂ ଵାଚଯେଦ୍ଯସ୍ମାଦ୍ଵିପରୀତୋଽପଵାଚକଃ
ବେଦର ଅର୍ଥ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ, ଯିଏ ବିପରୀତ କରେ, ସେ ମିଥ୍ୟା ପାଠକ।
ଆଦିମଧ୍ଯାଵସାନେ ଚ ମନ୍ତ୍ରେ ଚ ପ୍ରଣଵଂ ଦିଶେତ୍
ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷରେ, ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରଣବ ଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ।
ତ୍ରିଦେଵଂ ପୁସ୍ତକଂ ଵିଦ୍ଯାତ୍ସୂତ୍ରଂ ଵାସୁକିରୁଚ୍ଯତେ
ପୁସ୍ତକକୁ ତିନି ଦେବତା ସ୍ୱରୂପ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ; ସୂତ୍ରକୁ ବାସୁକି କହିଛନ୍ତି।
ପତ୍ରାଣି ଭଗଵାନ୍ବ୍ରହ୍ମା ଊର୍ଧ୍ଵଦୀର୍ଘାଣି ଯାନି ଚ
ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା ଯେଉଁ ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକ ଉପରକୁ ଲମ୍ବା ଓ ସିଧା।
ଲିପୀ ଭଂଗୀ ମହେଶଃ ସ୍ଯାତ୍ତସ୍ଯା ମାତ୍ରା ସରସ୍ଵତୀ
ଲିପିର ଆକୃତି ହେଉଛନ୍ତି ମହେଶ୍ୱର, ଏହାର ମାପ ହେଉଛନ୍ତି ସରସ୍ୱତୀ।
ଚତୁଷ୍ପାଦାଂତରେ ଯୁଗ୍ମଂ ମଧ୍ଯମୋଂଽତେ ଯୁଗଂ ଯୁଗମ୍
ଚାରି ପଦ ଥିବା ଛନ୍ଦର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏକ ଯୁଗଳ ରହିଥାଏ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗ ପରେ ଆଉ ଏକ ଯୁଗ ଆସେ।
ଭାରତେ ଚେତିହାସେ ଚ ପୁରାଣେ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ଭାରତ, ଇତିହାସ ଓ ପୁରାଣରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ,
ଵକ୍ତୃନାମାକ୍ଷରୈର୍ଯୁକ୍ତଂ ପଂକ୍ତିଭେଦେନ ସତ୍ତମାଃ
ବକ୍ତାମାନଙ୍କର କଥା ଅକ୍ଷରରେ ଶୋଭିତ, ଓ ପଦ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟାଯାଇଛି, ହେ ଉତ୍ତମମାନେ।
ଆତ୍ମସଂଶୁଦ୍ଧିସଂଶୁଦ୍ଧ୍ଯା ଧାରଯେଦ୍ଧର୍ମ ସଂହିତାମ୍ 2.1.7.
ନିଜକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି ଓ ପବିତ୍ରତା ସହିତ ଧର୍ମ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ରିପୁଃ ସୂର୍ଯସ୍ତଯାରାମୋ ଯକ୍ଷୋଽନଂତଃ ସରସ୍ଵତୀ
ଶତ୍ରୁ ହେଉଛି ସୂର୍ଯ୍ୟ; ଏହା ସହ ଆନନ୍ଦ ଆସେ; ଯକ୍ଷ ଅନନ୍ତ; ସରସ୍ୱତୀ ବି ଉପସ୍ଥିତ।
ଵିଷ୍ଣ୍ଵନ୍ତେ ଚ ଭଵେନ୍ମୁକ୍ତିଃ ସୂର୍ଯାଂଽତେ ପାଦଵିଚ୍ଯୁତିଃ
ବିଷ୍ଣୁର ଶେଷରେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ସୂର୍ଯ୍ୟର ଶେଷରେ ଏକ ପଦ ହାରାଯାଏ।
ଅନଂତେ ଵିପୁଲା କୀର୍ତିଃ ସରସ୍ଵତ୍ଯାଂ ଧନାଗମଃ
ଶେଷରେ ବଡ଼ କୀର୍ତ୍ତି ମିଳେ; ସରସ୍ୱତୀରେ ଧନ ଆସେ।
ମୁକ୍ତିମାପ୍ନୋତି ଗାଯତ୍ର୍ଯା ଇତି ପଂକ୍ତିଫଲୋଦଯଃ
ଗାୟତ୍ରୀ ମାନ୍ତ୍ରରେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ଏହିପରି ଛନ୍ଦର ଫଳ ଉଦୟ ହୁଏ।
ବ୍ରହ୍ମେନ୍ଦ୍ରଵୈଷ୍ଣଵଂ ଶୈଵଂ ଶାକ୍ତିକଂ ଚ ମହେଶ୍ଵରୀ
ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ବୈଷ୍ଣବ, ଶୈବ, ଶାକ୍ତ ଓ ମହେଶ୍ୱରୀ ରୂପଗୁଡ଼ିକ,
ଵୈଷ୍ଣଵଂ ପରମଂ ଦୈଵଂ ଯଚ୍ଛୈଵଂ ତଲ୍ଲଲାଟକମ୍
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବୈଷ୍ଣବ ଦେବତା ହେଉଛନ୍ତି; ଯାହା ଶୈବ, ସେହି ଲାଳାଟର ଚିହ୍ନ।
ଅଗ୍ରେ ସ୍ଥିତା ଗ୍ରହାଃ ସର୍ଵେ ଦିଶାମୀଶାସ୍ତଥା ଦ୍ଵିଜାଃ
ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ ଏଗାଡ଼ିଏ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଦିଗର ଅଧିପତିମାନେ ମଧ୍ୟ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।
ଦ୍ଵାଵାପୃଥିଵ୍ଯୌ ପାତାଲଂ ତସ୍ଯାଂତଃ ସମୁଦାହୃତମ୍
ଏଥିରେ ଦୁଇଟି ପୃଥିବୀ ଓ ପାତାଳର କଥା କହାଯାଇଛି।
ନ ଶସ୍ଯଃ ପୂଜନୀଯଶ୍ଚ ଗୃହେ ସ୍ଥାପ୍ଯେତ ମାନଵଃ
ସେ ଶୁଭ ନୁହେଁ, ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ମନୁଷ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଘରେ ରଖନ୍ତୁ।
ସ ଯାତି ବ୍ରହ୍ମସଦନଂ ମଣିଵର୍ତ୍ମାଦିକୁଟ୍ଟିମମ୍ 2.1.7.
ସେ ମଣିମୟ ପଥ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ପତ୍ରାଣାମଗ୍ରଭାଗେ ତୁ ଵେଧଂ କୁର୍ଯାତ୍ସୁଵର୍ତୁଲମ୍
ପତ୍ରର ଆଗରେ ଭଲ ଭାବରେ ଗୋଲାକାର ଛିଦ୍ର କରିବା ଉଚିତ।
ସଂହିତାଗମତନ୍ତ୍ରେଷୁ ପ୍ରତିଵେଧେ ଚ ସଂକୁଲମ୍
ସଂହିତା, ଆଗମ ଓ ତନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଛିଦ୍ରରେ ମିଶ୍ରଣ ରହିଛି।
ମଧ୍ଯଂ ତସ୍ଯ ହରେଦାଯୁଃ ପାର୍ଶ୍ଵଵେଧଃ ଶିଵଂ ହରେତ୍
ମଧ୍ୟରେ ଛିଦ୍ର କଲେ ଆୟୁ ହ୍ରାସ ପାଏ; ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଛିଦ୍ର କଲେ ଶିବ ମିଳେ।
ପରମଂ ପ୍ରକୃତେର୍ଗୁହ୍ଯଂ ସ୍ଥାନଂ ଦେଵୈର୍ଵିନିର୍ମିତମ୍
ପ୍ରକୃତିର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନଟିକୁ ଦେବତାମାନେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
ଅଶକ୍ତୋ ବିଲ୍ଵକାଷ୍ଠସ୍ଯ ତଥା ଶ୍ରୀପର୍ଣିକସ୍ଯ ଚ
ସେ ବିଲ୍ବ ଓ ଶ୍ରୀପର୍ଣ୍ଣୀ ଗଛର କାଠ ବ୍ୟବହାର କରିପାରେ ନାହିଁ।
ପ୍ରାଗାରଂଭଶ୍ଲୋକଶତଂ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରସ୍ଯ ଵୈ ଲିଖେତ୍
ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରର ଆରମ୍ଭରେ ସେ ଏକଶଏ ଶ୍ଲୋକ ଲେଖିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେଣ ଵିଲିଖେନ୍ନ ମୋହାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣଃ କ୍ଵଚିତ୍
ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଅନୁସରଣ କରି ଲେଖିବା ଉଚିତ, କେବେଠି ମୂଢ଼ତାରୁ ବ୍ରହ୍ମ ବିଷୟରେ ଲେଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଅନାମାତ୍ଵେ ହେମଯୁତାଂ ବଲାକଂ ଚିତ୍ତମେଵ ଚ
ମାଆ ନଥିଲେ, ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ବଳାକ କାଠ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଦ୍ୱାରା କରିବା ଉଚିତ।
ଗାରୁଡସ୍ଯ ଚ ସ୍କାନ୍ଦସ୍ଯ ନ ଲିଖେନ୍ମଧ୍ଯତନ୍ତ୍ରକମ୍
ଗାରୁଡ଼ ଓ ସ୍କାନ୍ଦ ତନ୍ତ୍ରର ମଧ୍ୟଭାଗ କେବେ ଲେଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଗୃହସ୍ଥୋ ନ ଲିଖେଦ୍ଗ୍ରଂଥଂ ଲିଖେଚ୍ଚ ମଥୁରାଂ ଵିନା 2.1.7.
ଗୃହସ୍ଥ ମାନେ ମଥୁରା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଗ୍ରନ୍ଥ ଲେଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଵାଲ୍ମୀକିସଂହିତାଯାଶ୍ଚ ଲେଖନେ ଚ ତଥା କ୍ଵଚିତ୍
ଏହିପରି, ବାଲ୍ମୀକି ସଂହିତା ଲେଖିବା ବେଳେ ମଧ୍ୟ ସତର୍କ ରହିବା ଦରକାର।