ପୃଷ୍ଟୋଵୋଚନ୍ମହାତେଜା ଵିରିଂଚୋ ଭଗଵାନ୍ପ୍ରଭୁଃ
ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯିବା ପରେ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବିରିଂଚି ଭଗବାନ କହିଲେ।
ଇତିହାସପୁରାଣାନି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭକ୍ତ୍ଯା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ହେ ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭକ୍ତି ସହିତ ଇତିହାସ ଓ ପୁରାଣ ଶୁଣିଥିଲେ,
ସାଯଂ ପ୍ରାତସ୍ତଥା ରାତ୍ରୌ ଶୁଚିର୍ଭୂତ୍ଵା ଶୃଣୋତି ଯଃ
ଯିଏ ଶୁଚି ଶରୀରରେ ସାନ୍ଧ୍ୟା, ପ୍ରଭାତ ଓ ରାତିରେ ଏହିଗୁଡିକୁ ଶୁଣେ,
ପ୍ରତ୍ଯୂଷେ ଭଗଵାନ୍ବ୍ରହ୍ମା ଦିନାଂତେ ତୁଷ୍ଯତେ ହରିଃ
ପ୍ରଭାତରେ ବ୍ରହ୍ମା ଭଗବାନ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ଦିନ ଶେଷରେ ହରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।
ଶୁକ୍ଲଵସ୍ତ୍ରଧରଶ୍ଚୈଵ ଚୈଲାଜିନକୁଶୋତ୍ତରଃ
ଶୁକ୍ଳବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଚେଲା, ମୃଗଚର୍ମ ଓ କୁଶ ଉପରେ ରଖି,
ଦିକ୍ପତିଭ୍ଯୋ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ଊଁକାରାଧିଷ୍ଠିତାନପି
ଦିଗପାଳମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଉ-କାର ଦ୍ୱାରା ନିୟୁକ୍ତ ଦିଗପାଳମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ,
ପୁସ୍ତକଂ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରସ୍ଯ ଧର୍ମାଧିଷ୍ଠାନଶାଶ୍ଵତମ୍
ଧର୍ମ ଶାସ୍ତ୍ରର ପୁସ୍ତକ, ଯାହା ଧର୍ମର ଆଧାର ଓ ଚିରସ୍ଥାୟୀ, ରଖିବା ଉଚିତ।
ଜାମଲାନାଂ ଗଣପତିର୍ଡାମରାଣାଂ ଶତକ୍ରତୁଃ
ଜାମଲାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଣପତି; ଡାମରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ର।
ଆଦିତ୍ଯୋ ଵାସୁଦେଵଶ୍ଚ ମାଧଵୋ ରାମକେଶଵୌ ।। 2.1.7.
ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାସୁଦେବ; ମାଧବ ଓ ରାମକେଶବ ମଧ୍ୟ।
ଵନମାଲୀ ମହାଦେଵଃ ସପ୍ତାନାଂ ସପ୍ତପର୍ଵସୁ ଅଥ ଚାଦିପୁରାଣସ୍ଯ ଵିରିଂଚିଃ ପରିକୀର୍ତିତଃ
ବନମାଳୀ ମହାଦେବ ସପ୍ତ ଭାଗରେ ସପ୍ତ ଜନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି; ଏବଂ ଆଦିପୁରାଣର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରୀ ବିରିଂଚି ରୂପେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଶୁଦ୍ଧୌଦନଂ ଯଵକ୍ଷୀରଂ ପାଯସଂ କୃଶରଂ ତଥା
ଶୁଦ୍ଧ ଚାଉଳ, ଯବ ଦୁଧ, ପାୟସ ଓ କୃଶର ମଧ୍ୟ।
ଶାଲିଭକ୍ତଂ ସଗୋଧୂମଂ ତିଲାକ୍ଷତଵିମିଶ୍ରିତମ୍
ଶାଳି ଭକ୍ତ, ଗହୁଁ ସହିତ, ତିଳ ଓ ଅଖଣ୍ଡ ଧାନ ମିଶାଇ।
ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ଚୈଵ କାଂସ୍ଯେ ଵିନ୍ଯସେଦ୍ଦିକ୍ଷୁ ମଧ୍ଯତଃ
ସେଗୁଡିକୁ ପୃଥକ ପୃଥକ କାଂସ୍ୟ ପାତ୍ରରେ, ଦିଗ ଓ ମଧ୍ୟରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଶୀତୋଦକଂ ମଧୁ କ୍ଷୀରଂ ସିତେକ୍ଷ୍ଵୋଶ୍ଚ ରସୋ ଗୁଡଃ
ଢିଅ ଜଳ, ମଧୁ, କ୍ଷୀର, ଶୁଦ୍ଧ ଇଖ ରସ ଓ ଗୁଡ଼।
ଶାଲିତଂଡୁଲପ୍ରସ୍ଥଂ ତୁ ତଦର୍ଧଂ ଵା ତଦର୍ଧକମ୍
ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ଚାଉଳ, କିମ୍ବା ତାହାର ଅର୍ଧା, କିମ୍ବା ତାହାର ଅର୍ଧା।
କ୍ଷୀରଂ ଭାଗାଷ୍ଟକଂ ଗ୍ରାହ୍ଯଂ ସପ୍ତଭାଗେନ ସଂସ୍ଥିତମ୍
କ୍ଷୀର ଅଷ୍ଟ ଭାଗରେ ନେବା ଉଚିତ, ସପ୍ତ ଭାଗରେ ବିଭାଜିତ।
ଅଶୀତିପଲମାନେନ ସିଦ୍ଧମାସାଦଯେତ୍ତତଃ
ଅଶୀତି ପଳା ମାପରେ ସେହି ଖାଦ୍ୟ ସଠିକ ଭାବରେ ପକାଇବା ଉଚିତ।
ଗୁଡମିଶ୍ରେଣ ଯୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ସଂପର୍କୋ ଜାଯତେ କ୍ଵଚିତ୍ ଗୃହୀତ୍ଵା ଯାଚକଃ ଶୁଦ୍ଧଃ ଶୃଣୁତ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ଯିଏ ଗୁଡ଼ ମିଶାଇ ଦେଇଥାଏ, କେବେ କେବେ ଏକ ନିକଟତା ହୁଏ; ଶୁଦ୍ଧ ଭିକ୍ଷୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ଶୁଣ, ହେ ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଶୃଣୁତେ ଵାଧୀଯାନୋ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଧସ୍ତେ ଚ ପୁସ୍ତକମ୍ 2.1.7.
ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତିସହିତ ଶୁଣନ୍ତି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଙ୍କ ହାତରେ ପୁସ୍ତକ ଦେଇଦିଅନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି।
ପୂର୍ଵସ୍ଥଃ ଶ୍ରାଵକୋ ଵିପ୍ରୋ ଵିଖ୍ଯାତସ୍ତସ୍ଯଦକ୍ଷିଣେ
ଶ୍ରୋତା, ଅର୍ଥାତ୍ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପାଠକଙ୍କ ଠାରୁ ସାମ୍ନାରେ ଏବଂ ଡାହାଣପଟେ ବସିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରସ୍ତରେଣାପି ହସ୍ତେନ ଵିନ୍ଯାସଃ ପଂଡିତୈଃ ସଦା
ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ସଦା ଆସନ କିମ୍ବା ହାତ ଦ୍ୱାରା ଠିକ୍ ଭାବେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।
ଅସକୃଦ୍ଵିନ୍ଯସେଦ୍ଵିପ୍ରାଃ ପାଵମାନୀଂ ଜଲେ ଜପେତ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପୁନିପୁନି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ପାଣିରେ ପାବମାନୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ।
ଯମଦିକ୍ସଂମୁଖେ ଶ୍ରୋତା ଵାଚକଶ୍ଚୋତ୍ତରାମୁଖଃ
ଶ୍ରୋତା ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିବେ, ପାଠକ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିବେ।
ଵୈପରୀତ୍ଯେନ ଵିଧିନା ଵିଜ୍ଞେଯୋ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ଏହା ଯଦି ବିପରୀତ ଭାବେ କରାଯାଏ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ତେବେ ଏହା ଅଉଚିତିକ ନୁହେଁ ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ।
ଇତୋଽନ୍ଯଥା ଯାତୁଧାନାଃ ପ୍ରଲୁଂପଂତି ଫଲଂ ଯତଃ
ଏହା ଠିକ୍ ଭାବେ ନ କରିଲେ, ଦାନବମାନେ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଛିନିନେଇଥାନ୍ତି।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରତି ପୁଣ୍ଯଵିଦ୍ଯାଂ ଯୋଽଶ୍ନୀଯାନ୍ମାଂସମେଵ ତୁ
ଯେଉଁଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନ ଶୁଣିବା ପରେ କେହି ମାଂସ ଖାଏ—
ଯଦି ଦେଵାଲଯେ ତୀର୍ଥେ ଵାଚଯେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦଥ
ଯଦି କେହି ଦେଉଳ କିମ୍ବା ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ପାଠ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତି—
ମାହାତ୍ମ୍ଯଶ୍ରଵଣାଦେଵ ଗୋଦାନସ୍ଯ ଫଲଂ ଲଭେତ୍ ପିତୁର୍ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଯତ୍ପୁତ୍ରୈର୍ଵାଚ୍ଯଂ ସଂସଦି ପର୍ଵଣି
ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣିଲେ ମାତ୍ର ଗୋଦାନର ଫଳ ମିଳେ; ପିତାଙ୍କ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ପୁଅମାନେ ପର୍ବଦିନରେ ସଭାରେ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ।
ଵାସୁଦେଵାମତଶ୍ଚାପି ରୁଦ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନମ୍ 2.1.7.
ବାସୁଦେବଙ୍କ ମତର ସ୍ତୁତି ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମହିମା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କହିବା ଉଚିତ।
ଦୁର୍ଗାଗ୍ରେ ଶିଵସୂର୍ଯସ୍ଯ ଵୈଷ୍ଣଵାଖ୍ଯାନମେଵ ଚ
ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଶିବ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ବୈଷ୍ଣବ ପରମ୍ପରାର ମହିମା ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିବା ଉଚିତ।