ଵସୁଭିର୍ଵସ୍ତ୍ରଗଂଧାଦ୍ଯୈର୍ମାଲ୍ଯୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈରପି 2.1.5.
ଧନ, ବସ୍ତ୍ର, ସୁଗନ୍ଧ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ମାଳା ଦ୍ୱାରା—
ସୂର୍ଯଚକ୍ରଵିଦଃ ପୂଜ୍ଯା ନାଵମନ୍ଯେତ୍କଥଂଚନ ଗଣଵିପ୍ରସମଃ ପୂଜ୍ଯୋ ଦୈଵଜ୍ଞଃ ସମୁଦାହୃତଃ
ସୂର୍ୟ ଚକ୍ର ଜଣା ଲୋକଙ୍କୁ ପୂଜିତ କରିବା ଉଚିତ୍; କେବେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଅବମାନନା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଦୈବଜ୍ଞ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦଳ ସମାନ ପୂଜ୍ୟ।
ଜାତେ ବାଲେ ନିରୂପ୍ଯେ ଚ ଲଗ୍ନଗ୍ରହନିରୂପଣମ୍ ଦ୍ଵିମାତ୍ରିକାଂ ସମଭ୍ଯସ୍ଯ ସର୍ଵଵେଦଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ହେବା କିମ୍ବା ପରୀକ୍ଷା କରିବା ସମୟରେ, ଲଗ୍ନ ଓ ଗ୍ରହ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିଲେ, ଦ୍ୱିମାତ୍ରିକା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅଭ୍ୟାସ କରିଲେ ସମସ୍ତ ବେଦର ଫଳ ମିଳେ।
ଗୁରୁଵର୍ଣନମ୍ ଋତେ ପିତୁର୍ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠା ଇତୀଯଂ ନୈଗମୀ ସ୍ମୃତିଃ
ପିତା ଛଡ଼ା, ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ନିଗମ ଶାସ୍ତ୍ରର ପ୍ରଚଳିତ ଉପଦେଶ।
ତ୍ରଯୋଽପି ଗୁରଵଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠାସ୍ତାଭ୍ଯାଂ ମାତା ପରୋ ଗୁରୁଃ
ତିନିଜଣ ଗୁରୁ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାତା ସବୁଠୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୁରୁ।
ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ତୁ ଆମଵାସ୍ଯାମଥ ଵା ରଵିସଂକ୍ରମେ
ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ, ଅମାବାସ୍ୟା କିମ୍ବା ସୂର୍ୟ ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ—
ଅଯନେ ଵିଷୁଵେ ଚୈଵ ଚଂଦ୍ରସୂର୍ଯଗ୍ରହେ ତଥା
ଉତ୍ତରାୟଣ, ବିଷୁବ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ—
ପଶ୍ଚାତ୍ପ୍ରଵଂଦଯେତ୍ପାଦୌ ମଂତ୍ରେଣାନେନ ସତ୍ତମାଃ
ତାପରେ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ପାଦକୁ ନମନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ସ୍ଵର୍ଗାପଵର୍ଗପ୍ରଦମେକମାଦ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵରୂପଂ ପିତରଂ ନମାମି
ଯିଏ ସ୍ବର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାନ୍ତି, ପ୍ରଥମ ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ୱରୂପ ପିତାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ପିତରୋ ଜନଯଂତୀହ ପିତରଃ ପାଲଯଂତି ଚ
ପିତାମାନେ ଏଠାରେ ଜନ୍ମ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଏବଂ ପିତାମାନେ ରକ୍ଷା କରିଥାନ୍ତି।
ଯସ୍ମାଦ୍ଵିଜଯତେ ଲୋକସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଧର୍ମଃ ପ୍ରଵର୍ତତେ
ଯାହାଠାରୁ ଜଗତ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ସେଠାରୁ ଧର୍ମ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।
ଯା କୁକ୍ଷିଵିଵରେ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵଯଂ ରକ୍ଷତି ସର୍ଵତଃ
ଯିଏ ଗର୍ଭରେ ରଖି ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ସ୍ବୟଂ ସଂରକ୍ଷଣ କରିଥାନ୍ତି—
ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଜ୍ଜଗଦ୍ଦୃଷ୍ଟଂ ମାତର୍ନିତ୍ଯଂ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ।। 2.1.6.
ମାଆ, ତୁମର କୃପାରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଦେଖିପାରିଛି; ତୁମକୁ ଚିରକାଳ ନମସ୍କାର।
ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଯାନି ତୀର୍ଥାନି ସାଗରାଦୀନି ସର୍ଵଶଃ
ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି, ସାଗର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ମିଳି,
ଗୁରୁଦେଵପ୍ରସାଦେନ ଲବ୍ଧା ଵିଦ୍ଯା ଯଶସ୍କରୀ
ଶିକ୍ଷକ ଓ ଦେବତାଙ୍କର କୃପାରେ ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ ମିଳେ, ସେ ଜ୍ଞାନ ମାନ୍ୟତା ଓ କୀର୍ତି ଦେଇଥାଏ।
ଵେଦ ଵେଦାଂଗଶାସ୍ତ୍ରାଣାଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ଯତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ବେଦ, ବେଦାଙ୍ଗ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରର ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ ଯେଉଁଠି ଅଛି, ସେଠି ସବୁଠୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଜଗତାଂ ତୀର୍ଥଂ ପାଵନଂ ପରମଂ ଯତଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେଉଛନ୍ତି ସମସ୍ତ ଜଗତର ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପବିତ୍ରତା।
ପିତାମହଂ ଚ ପ୍ରଣମେତ୍ସର୍ଵାଦୌ ମାତରଂ ଗୁରୁମ୍
ସବୁଠୁ ପ୍ରଥମେ ପିତାମା, ମାଆ ଓ ଗୁରୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।
ମାତୃମଂତ୍ରୈଶ୍ଚ ପ୍ରଥମଂ ପ୍ରଣମେଦ୍ଭକ୍ତିଭାଵତଃ
ମାଆଙ୍କର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଥମେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।
ଦୃଷ୍ଟାଦୃଷ୍ଟେ ଚ ସ ଗୁରୁର୍ଗୁରୁର୍ମାତା ତଥା ଗୁରୁଃ
ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିବା କିମ୍ବା ଦେଖିବାକୁ ନମିଳୁଥିବା, ଗୁରୁ ସେଇ ଗୁରୁ; ମାଆ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁ।
ମଂତ୍ରଦାତା ଗୁରୁଃ ଖ୍ଯାତସ୍ସପ୍ତମଃ ପରିକୀର୍ତିତଃ
ମନ୍ତ୍ର ଦେଇଥିବା ଗୁରୁ ସପ୍ତମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଦୃଷ୍ଟଦେଵଂ ଚ ଯୋ ହିତ୍ଵା ଅଦୃଷ୍ଟଂ ଚ ନିଷେଵତେ
ଯିଏ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିବା ଦେବତାକୁ ଛାଡି ଦେଖିବାକୁ ନମିଳୁଥିବାକୁ ସେବା କରେ,
ଯଥା ପିତା ଜ୍ଯେଷ୍ଠପିତା କନୀଯାଂଶ୍ଚ ତଥା ଦ୍ଵିଜାଃ 2.1.6.
ଯେପରିକି ପିତା, ବଡ଼ ପିତା ଓ ଛୋଟ ପିତା, ସେପରି ଦ୍ୱିଜ ମାନେ।
ଆଚାର୍ଯୋ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ମୂର୍ତିଃ ପିତା ମୂର୍ତିଃ ପ୍ରଜାପତେଃ
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ରୂପ; ପିତା ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରଜାପତିଙ୍କର ରୂପ।
ପିତା ମେରୁର୍ଵ ଶିଷ୍ଠଃ ସ୍ଯାଦ୍ଧର୍ମମୂର୍ତିଃ ସନାତନଃ
ପିତା ମେରୁ ପର୍ବତ ପରି ସବୁଠୁ ଉଚ୍ଚ; ସେ ଚିରଯୁଗର ଧର୍ମର ରୂପ।
ପିତାମହଂ ଚ ପିତ୍ରଗ୍ରେ ହଵ୍ଯକଵ୍ଯୈଶ୍ଚ ତର୍ପଯେତ୍
ପିତାପାଇଁ ଆଗରେ ପିତାମାଙ୍କୁ, ପୂର୍ବଜ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ହବ୍ୟ କବ୍ୟ ଦେଇ ତୃପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।
ତସ୍ଯ ପାଦୋଦକସ୍ନାନାଦ୍ଗଂଗା ନାର୍ହତି କେଵଲମ୍
ପିତାଙ୍କ ପାଦ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିବା, ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରିବାଠାରୁ ଅଧିକ ପବିତ୍ର।
ଦ୍ଵାତ୍ରିଂ ଶତ୍କୁଂଡକଶିଲାସ୍ପର୍ଶନେ ଯାଦୃଶଂ ଫଲମ୍
ବତ୍ତିଶିଟି ପବିତ୍ର ପଥରକୁ ଛୁଇବାରୁ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ,
ଶତମାତୃଵରିଷ୍ଠାଶ୍ଚ ପିତାମହ୍ଯାଶ୍ଚ ପୋଷଣେ
ଶତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାଆ ଓ ପିତାମାଙ୍କ ପୋଷଣରେ ମିଳିଥିବା ଫଳ,
ଗୁରୁଵର୍ଣନମ୍ ଶ୍ରଵଣେପି ଚ ଧର୍ମାତ୍ମଞ୍ଛ୍ରୂଯତାଂ ଯନ୍ମଯା ପୁରା
ଗୁରୁର ବର୍ଣ୍ନନା: ଧର୍ମ ସଂପର୍କରେ ମୁଁ ପୂର୍ବେ ଯାହା ଶୁଣିଥିଲି, ସେଥିରେ ଆପଣମାନେ ଶୁଣନ୍ତୁ।