ସ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଲୋକକଥିତଃ ପୁନରାଵୃତ୍ତିଵର୍ଜିତଃ 2.1.3.
ସେ ବିଷ୍ଣୁ, ଯେଉଁଥିରେ ଲୋକମାନେ କଥା କରନ୍ତି, ପୁନଃ ଜନ୍ମ ରୁହିତ।
ଊର୍ଧ୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମାସନାତ୍ପୂର୍ଵଂ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିର୍ମଯଂ ଶୁଭମ୍
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଆସନ ଉପରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୀପ୍ତିମୟ ଏବଂ ମଙ୍ଗଳମୟ ଜଗତ ଅଛି।
ଦେଵ୍ଯା ସହ ମହାଦେଵଶ୍ଚିନ୍ତ୍ଯମାନୋ ମନୀଷିଭିଃ
ଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି।
ତତ୍ର ତେ ଯାଂତି ନିଯତା ଦ୍ଵିଜା ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ
ସେଠାରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ବିଷୟରେ କଥା କରନ୍ତି, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଯାଆନ୍ତି।
ନିର୍ମମା ନିରହଂକାରାଃ କାମକ୍ରୋଧଵିଵର୍ଜିତାଃ
ସେମାନେ ମମତା ଓ ଅହଂକାର ରହିତ, ଆଶା ଓ କ୍ରୋଧ ରୁହିତ।
ଏତେ ସପ୍ତ ମହର୍ଲୋକାଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ପରିକୀର୍ତିତାଃ
ଏହି ସାତି ମହାଲୋକ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ମହାତଲଂ ହୈମତଲଂ ସର୍ଵଵର୍ଣୋପଶୋଭିତମ୍
ମହାତଳ ଓ ହେମତଳ, ସମସ୍ତ ଜାତି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ଅନଂତେନ ସମାଯୁକ୍ତଂ ମୁଚୁକୁନ୍ଦେନ ଧୀମତା
ଅନନ୍ତ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ମୁଚୁକୁନ୍ଦ ସହିତ ଏହି ତଳ ଯୋଗାଯୋଗ ରଖିଛି।
ଶୈଲଂ ରସାତଲଂ ଵିପ୍ରାଃ ଶାଂକରଂ ହି ରସାତଲମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ରସାତଳ ଏକ ପାହାଡ଼ ଏବଂ ଶଙ୍କର ମଧ୍ୟ ରସାତଳ।
ସିତଂ ହି ଵିତଲଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତଲଂ ଚୈଵ ସିତେତରମ୍
ଭିତଳ ସ୍ଫଟିକ ରଙ୍ଗର, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଏକ ସ୍ଫଟିକ ତଳ ଅଛି।
ରସାତଲମିତି ଖ୍ଯାତଂ ସର୍ଵଶୋଭାସମନ୍ଵିତମ୍ 2.1.3.
ରସାତଳ ଏହି ନାମରେ ପରିଚିତ, ସମସ୍ତ ଶୋଭାରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଶଂକୁକର୍ଣେନ ସଂଭିନ୍ନଂ ତଥା ନମୁଚିପୂର୍ଵକମ୍
ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରା ଭାଙ୍ଗାଯାଇଛି, ଏବଂ ନମୁଚି ପୂର୍ବକ।
ତେଷାମଧସ୍ତାନ୍ନରକା ରୌରଵାଦ୍ଯାଶ୍ଚ କୋଟଯଃ
ସେମାନଙ୍କ ତଳେ ଅନେକ ନରକ ଅଛି, ରୌରବ ଆଦି ଆରମ୍ଭରୁ।
ପାତାଲା ନାମଧଶ୍ଚାଂତେ ଶେଷାଖ୍ଯା ଵୈଷ୍ଣଵୀ ତନୁଃ
ସେଠି ତଳେ ଶେଷ ନାମକ ପାତାଳ ଏବଂ ବୈଷ୍ଣବ ଦେହ ଅଛି।
ଯୋଽନଂତଃ ପଠ୍ଯତେ ଦେଵୋ ନାଗରୂପୀ ଜନାର୍ଦନଃ
ଯିଏ ଅନନ୍ତ ନାମରେ ପରିଚିତ, ସେ ନାଗ ଆକାରରେ ଜନାର୍ଦନ ଦେବ।
ତମାଵିଶ୍ଯ ମହାଯୋଗୀ କାଲସ୍ତଦ୍ଵଦନାନଲଃ
ତାଙ୍କୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ମହାଯୋଗୀ, କାଳ ଏବଂ ଉଚ୍ଚାରଣ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ତାମସୀ ଶାଂଭଵୀ ମୂର୍ତିଃ କାଲାତ୍ମା ପରମେଶ୍ଵରଃ
ତାମସୀ ଶାଂଭବ ମୂର୍ତି, କାଳର ସ୍ୱରୂପ, ପରମେଶ୍ୱର।
ଜ୍ଯୋତିଶ୍ଚକ୍ରଵର୍ଣନମ୍ ଅତଃ ପରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଭୂର୍ଲୋକସ୍ଯ ଵିନିର୍ଣଯମ୍
ଏବେ ଆଲୋକ ଚକ୍ରର ବର୍ଣ୍ଣନା। ଏବେ ମୁଁ ଭୂଲୋକର ନିର୍ଣୟ କହିବି।
ତଦ୍ଦ୍ଵୀପପ୍ରଧାନୋ ଜଂବୂଃ ପ୍ଲକ୍ଷଃ ଶାଲ୍ମଲ ଏଵ ଚ
ସେହି ଦ୍ୱୀପଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରେ ଜମ୍ବୁ ଦ୍ୱୀପ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଧାନ, ପ୍ଲକ୍ଷ ଓ ଶାଲମଳା ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଏତେ ସପ୍ତ ମହାଦ୍ଵୀପାଃ ସମୁଦ୍ରୈଃ ସପ୍ତଭିର୍ଵୃତାଃ
ଏହି ସପ୍ତ ମହାଦ୍ୱୀପ ସପ୍ତ ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା।
କ୍ଷୀରୋଦେକ୍ଷୁରସୋଦୋଽଥ କ୍ଷାରୋଦଶ୍ଚ ଘୃତୋଦକଃ
ସମୁଦ୍ରଗୁଡିକ ଦୁଧ, ଇଖର ରସ, ଲୁଣ ଜଳ ଓ ଘିର ଜଳ ଅଟେ।
ପଂଚାଶତ୍କୋଟିଵିସ୍ତୀର୍ଣା ସମୁଦ୍ରଵଲଯା ସ୍ମୃତା
ସମୁଦ୍ର ଚକ୍ରଗୁଡିକ ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ପଞ୍ଚାଶତ କୋଟି ପ୍ରସ୍ତରେ ଅଛି।
ଜଂବୂଦ୍ଵୀପଃ ସମସ୍ତାନାଂ ଦ୍ଵୀପାନାଂ ମଧ୍ଯତଃ ଶୁଭଃ
ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱୀପ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଅଛି ଓ ଶୁଭ।
ଚତୁରାଶୀତିସାହସ୍ରଯୋଜନୈରସ୍ଯ ଚୋଚ୍ଛ୍ରଯଃ
ଏହାର ଉଚ୍ଚତା ଚଉଁଠି ଅଠାଉଁ ହଜାର ଯୋଜନ।
ମୂଲେ ଷୋଡଶସାହସ୍ରଂ ଵିସ୍ତାରସ୍ତସ୍ଯ ସର୍ଵତଃ
ତଳଭାଗରେ ଏହାର ପ୍ରସ୍ତ ସବୁଦିକୁ ଶୋଳ ହଜାର।
ହିମଵାନ୍ହିମକୂଟଶ୍ଚ ନିଷଧସ୍ତ ସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣେ
ହିମବାନ, ହିମକୁଟ ଓ ନିଷଧ ଏହାର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଅଛି।
ଲକ୍ଷପ୍ରମାଣୌ ଦ୍ଵୌ ମଧ୍ଯେ ଦଶହୀନାସ୍ତଥାପରେ ।।2.1.4.
ଏହାର ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇଟି ପର୍ବତ ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ଏକ ଲକ୍ଷ ପ୍ରମାଣରେ ଅଛି, ଅନ୍ୟଗୁଡିକ ଦଶ ଅଉ ଅପେକ୍ଷା କମ।
ଭାରତଂ ଦକ୍ଷିଣଂ ଵର୍ଷଂ ତତଃ କିଂପୁରୁଷଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଭାରତ ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗ ଅଟେ, ତାପରେ କିମ୍ପୁରୁଷ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ଚଂପକଂ ଚୋତ୍ତରଂ ଵର୍ଷଂ ତଥୈଵାଶ୍ଵହିରଣ୍ମଯମ୍
ଚମ୍ପକ ଉତ୍ତର ଭାଗ ଅଟେ, ଏହିପରି ଅଶ୍ୱହିରଣ୍ମୟ ମଧ୍ୟ।
ନଵସାହସ୍ରମେକୈକମେତେଷାଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ଏହି ସମସ୍ତର ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ନବ ହଜାର ପ୍ରସ୍ତରେ ଅଛି, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ।