ଗ୍ରସତେ ଜାଯତେ ଲୋକାନ୍କ୍ରୀଡାର୍ଥଂ ତୁ ମହେଶ୍ଵରଃ
ମହେଶ୍ୱର ଖେଳ ଲାଗି ଜଗତକୁ ଗ୍ରସଣ କରନ୍ତି ଓ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି।
ପୃଥିଵୀଂ ଚାଂତରିକ୍ଷଂ ଚ ଦିଶଶ୍ଚ ଵିଦିଶସ୍ତଥା
ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ ଓ ଦିଗ ଏବଂ ଉପଦିଗମାନେ।
ସମୁଦ୍ରାଣାଂ ଚ ଵିସ୍ତାରଂ ପ୍ରମାଣଂ ଚ ତତଃ ଶୃଣୁ
ସମୁଦ୍ରର ବିସ୍ତାର ଏବଂ ମାପ ନେଇ ଏବେ ଶୁଣ।
ଚତୁଷ୍ପଦାନାଂ ଦ୍ଵିପଦାଂ ତଥା ଧର୍ମୈକଭାଷିଣାମ୍ 2.1.2.
ଚାରିପାଦ ଜନ୍ତୁ, ଦୁଇପାଦ ଜୀବ ଏବଂ କେବଳ ଧର୍ମ କଥା କହୁଥିବା ଲୋକମାନେ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଶୁଣ।
ସହସ୍ରଗୁଣଶୀଲାଶ୍ଚ ଇତ୍ଯାହ ଭଗଵାନ୍ମୁନିଃ
ଭଗବାନ ମୁନି କହିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଗୁଣ ହଜାରଗୁଣ ଅଧିକ।
ତସ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରକୃତ୍ଯାସ୍ତୁ ଉତ୍ପନ୍ନଃ ସହ ଵିଷ୍ଣୁନା
ତାଙ୍କର ପ୍ରକୃତିରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ତସ୍ମାତ୍ସ୍ଵଯଂଭୁଵୋ ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ସମକଲ୍ପଯତ୍
ସ୍ୱୟଂଭୁ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କଠାରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।
ଚତୁର୍ଥ ପାଦହୀନାଂଶ୍ଚ ଆଚାରେଷୁ ବହିଷ୍କୃତାନ୍
ଯେମାନେ ଚତୁର୍ଥ ପାଦରୁ ବଞ୍ଚିତ, ସେମାନେ ଆଚରଣରୁ ବାହାରି ଦିଆଯାଇଛନ୍ତି।
ଲୋକାଲୋକସ୍ଯ ସଂସ୍ଥା ଚ ଦ୍ଵୀପାନାମୁଦଧେସ୍ତଥା
ଲୋକାଲୋକର ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଦ୍ୱୀପ ଓ ସମୁଦ୍ରର ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ।
ମେଘସ୍ତନିତନିର୍ଘୋଷରୋହିତେଂଦ୍ରଧନୂଂଷି ଚ
ମେଘର ଗର୍ଜନ ଶବ୍ଦ ଓ ଆକାଶରେ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ମଧ୍ୟ।
ଉତ୍ପନ୍ନଂ ତସ୍ଯ ଦେହେଷୁ ଭୂଯଃ କାଲେନ ପୀଡଯେତ୍
ତାଙ୍କର ଦେହରେ ଯାହା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ସମୟ ପରେ ପୁନି ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ।
ପାତାଲଵର୍ଣନମ୍ କଲ୍ପାଭିକରଣେ ତତ୍ର ସଂସ୍ଥିତା ଦ୍ଵିଜପୁଙ୍ଗଵାଃ
ପାତାଳର ବର୍ଣ୍ନନା: କଳ୍ପ ସମୟରେ ଏଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ବସିଛନ୍ତି।
ଜନଲୋକୋ ମହର୍ଲୋକାତ୍ତଥା କୋଟିଦ୍ଵଯାତ୍ମକଃ
ଜନଲୋକ ମହର୍ଲୋକର ପରେ ଅଛି, ଦୁଇ କୋଟି ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ।
ଜନଲୋକାତ୍ତପୋଲୋକଃ କୋଟିତ୍ରଯସମନ୍ଵିତଃ
ଜନଲୋକ ପରେ ତପୋଲୋକ ଅଛି, ତିନି କୋଟି ସହିତ।
ପ୍ରାଜାପତ୍ଯାତ୍ତୁ ଭୂର୍ଲୋକଃ କୋଟିଷଟ୍କେନ ସଂଯୁତଃ
ପ୍ରାଜାପତ୍ୟରୁ ଭୂର୍ଲୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଇଛି, ଛଅ କୋଟି ସହିତ।
ତତ୍ର ଲୋକେ ଗୁରୁର୍ବ୍ରହ୍ମା ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖଃ
ସେ ଲୋକରେ ଗୁରୁ ହେଲେ ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୁଖ।
ଗାଯଂତି ଯତଯୋ ଗାଥା ହ୍ଯାସ୍ତିକା ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ
ଏଠାରେ ଯତିମାନେ ଗାଥା ଗାଇଥାନ୍ତି—ଯେମାନେ ଅସ୍ତିତ୍ୱରେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମ ଉପରେ କଥା କହନ୍ତି।
ଦ୍ଵାରଂ ତୁ ଯୋଗିନାମେକଂ ଗଚ୍ଛତାଂ ପରମଂ ପଦମ୍
ଯୋଗୀମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଦକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଏକ ଦ୍ୱାର ଅଛି।
ସୂର୍ଯକୋଟିପ୍ରତୀକାଶଂ ପୁରଂ ତସ୍ଯ ଦୁରାସଦମ୍
ସେଠାରେ ଏକ ନଗର ଅଛି, ଦଶ ମିଳିଅନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଛି, ଯାଁକୁ ପହଞ୍ଚିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟ।
ତତ୍ର ନାରାଯଣସ୍ଯାପି ଭଵନଂ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପୁରେ
ସେଠାରେ ନାରାୟଣଙ୍କର ନିବାସ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାର ନଗର ଭିତରେ ଅଛି।
ସ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଲୋକକଥିତଃ ପୁନରାଵୃତ୍ତିଵର୍ଜିତଃ 2.1.3.
ସେ ବିଷ୍ଣୁ, ଯେଉଁଥିରେ ଲୋକମାନେ କଥା କରନ୍ତି, ପୁନଃ ଜନ୍ମ ରୁହିତ।
ଊର୍ଧ୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମାସନାତ୍ପୂର୍ଵଂ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିର୍ମଯଂ ଶୁଭମ୍
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଆସନ ଉପରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୀପ୍ତିମୟ ଏବଂ ମଙ୍ଗଳମୟ ଜଗତ ଅଛି।
ଦେଵ୍ଯା ସହ ମହାଦେଵଶ୍ଚିନ୍ତ୍ଯମାନୋ ମନୀଷିଭିଃ
ଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି।
ତତ୍ର ତେ ଯାଂତି ନିଯତା ଦ୍ଵିଜା ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ
ସେଠାରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ବିଷୟରେ କଥା କରନ୍ତି, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଯାଆନ୍ତି।
ନିର୍ମମା ନିରହଂକାରାଃ କାମକ୍ରୋଧଵିଵର୍ଜିତାଃ
ସେମାନେ ମମତା ଓ ଅହଂକାର ରହିତ, ଆଶା ଓ କ୍ରୋଧ ରୁହିତ।
ଏତେ ସପ୍ତ ମହର୍ଲୋକାଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ପରିକୀର୍ତିତାଃ
ଏହି ସାତି ମହାଲୋକ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ମହାତଲଂ ହୈମତଲଂ ସର୍ଵଵର୍ଣୋପଶୋଭିତମ୍
ମହାତଳ ଓ ହେମତଳ, ସମସ୍ତ ଜାତି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ଅନଂତେନ ସମାଯୁକ୍ତଂ ମୁଚୁକୁନ୍ଦେନ ଧୀମତା
ଅନନ୍ତ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ମୁଚୁକୁନ୍ଦ ସହିତ ଏହି ତଳ ଯୋଗାଯୋଗ ରଖିଛି।
ଶୈଲଂ ରସାତଲଂ ଵିପ୍ରାଃ ଶାଂକରଂ ହି ରସାତଲମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ରସାତଳ ଏକ ପାହାଡ଼ ଏବଂ ଶଙ୍କର ମଧ୍ୟ ରସାତଳ।
ସିତଂ ହି ଵିତଲଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତଲଂ ଚୈଵ ସିତେତରମ୍
ଭିତଳ ସ୍ଫଟିକ ରଙ୍ଗର, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଏକ ସ୍ଫଟିକ ତଳ ଅଛି।