ଯଦ୍ଯାଜ୍ଞଵଲ୍କ୍ଯମୁନିନା ଭଗଵାନ୍ଵଶିଷ୍ଠଃ ପୃଷ୍ଟଃ କିଲୋତ୍ତରମୁଵାଚ ବହୁପ୍ରକାରମ୍
ଯଦି ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ ମୁନି ଭଗବାନ୍ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ପଚାରିଥିଲେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଉତ୍ତର ଦେଇଥିଲେ।
ଜଯତି ପରାଶରସୂନୁଃ ସତ୍ଯଵତୀହୃଦଯନଂଦନୋ ଵ୍ଯାସଃ
ପରାଶରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ହୃଦୟର ଆନନ୍ଦ, ବ୍ୟାସଙ୍କ ଜୟ ହେଉ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ସମାପ୍ତିଵର୍ଣନଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଦ୍ଵାରକାଂ ପ୍ରତି ଗମନଵର୍ଣନଂ ନାମ ସପ୍ତାଧିକଦ୍ଵିଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ମହାପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ, 'ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦର ସମାପ୍ତି ବର୍ଣ୍ଣନା ଓ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଯିବା' ନାମକ ଦୁଇଶେ ସାତତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ଅନୁକ୍ରମଣିକାକଥନମ୍ ( ଅଥ ଵୃତ୍ତାଂତାଃ ମାଯା ଚ ଵୈଷ୍ଣଵୀ ଯସ୍ମାତ୍ସଂସାରେ ଦୋଷକୀର୍ତନମ୍ ।। ୧ ପାପଭେଦସ୍ତତସ୍ତସ୍ମାଚ୍ଛୁଭାଶୁଭଵିନିର୍ଣଯଃ
କ୍ରମାନୁସାର ବିବରଣୀର କଥା। (ଏବେ ଘଟଣାବଳୀ: ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମାୟା, ସଂସାରର ଦୋଷ ବର୍ଣ୍ଣନା; ପାପର ପ୍ରକାର ଓ ତାହାରୁ ଶୁଭ ଅଶୁଭର ବିଚାର।
ଅଶୋକକରଵୀରାଖ୍ଯଂ ଵ୍ରତଂ ତସ୍ମାଚ୍ଚ କୋକିଲମ୍
ସେଠାରୁ ଅଶୋକ-କରବୀର ନାମକ ବ୍ରତ ଓ ପରେ କୋଇଲୀ ପକ୍ଷୀ।
ଦ୍ଵିତୀଯାଵ୍ରତମାହାତ୍ମ୍ଯମଶୂନ୍ଯ ଶଯନଂ ତଥା
ଦ୍ୱିତୀୟ ବ୍ରତର ମହିମା ଓ ଏହିପରି ଖାଲି ନଥିବା ଶୟନ।
ପଂଚାଗ୍ନିସାଧନା ରମ୍ଯା ତୃତୀଯାଵ୍ରତମୁତ୍ତମମ୍
ପାଞ୍ଚ ଅଗ୍ନିର ଉପାସନା ଅତି ମନୋହର, ତୃତୀୟ ଉପବାସ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ।
ଲଲିତାଖ୍ଯା ତୃତୀଯା ଚ ଯୋଗାଖ୍ଯା ଚ ତଥାପରା
ତୃତୀୟ ଉପବାସକୁ 'ଲଳିତା' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ଅନ୍ୟଟି 'ଯୋଗ' ଉପବାସ ନାମରେ ପରିଚିତ।
ସୌଭାଗ୍ଯାଖ୍ଯା ତୃତୀଯା ଚ ଆର୍ଦ୍ରାନଂଦକରୀ ଥା
ତୃତୀୟ ଉପବାସକୁ 'ସୌଭାଗ୍ୟ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ଆଉ ଏକ 'ଆର୍ଦ୍ରାନନ୍ଦକରୀ' ଉପବାସ ଅଛି।
ଅନଂତରୀ ତୃତୀଯା ଚ ଗଣଶାଂତିଵ୍ରତଂ ତଥା
ତୃତୀୟ ଉପବାସକୁ 'ଅନନ୍ତରୀ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ଗଣମାନଙ୍କର ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଉପବାସ ଅଛି।
ତଥା ଶ୍ରୀପଂଚମୀ ନାମ ଷଷ୍ଠୀ ଶୋକପ୍ରଣାଶିନୀ
ଏଥିରେ 'ଶ୍ରୀପଞ୍ଚମୀ' ଉପବାସ ଅଛି, ଛଅଟି ଉପବାସ ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରେ।
ଲଲିତାଵ୍ରତଷଷ୍ଠୀ ଚ ଷଷ୍ଠୀ କାର୍ତିକସଂଜ୍ଞିତା 4.208.
ଛଅଟି ଦିନରେ 'ଲଳିତା' ଉପବାସ ଅଛି, ଏବଂ ଛଅଟି 'କାର୍ତିକ' ଉପବାସ ନାମରେ ଅଛି।
ଆଦିତ୍ଯମଂଡପଵିଧିସ୍ତ୍ରଯୋଦଶୀତି ସପ୍ତମୀ
'ଆଦିତ୍ୟ ମଣ୍ଡପ' ଉପଚାର ତେରୋଟି ଦିନରେ ହୁଏ, ଏବଂ ସାତଟି ଦିନରେ।
ସପ୍ତମୀ କମଲାଖ୍ଯା ଚ ତଥାନ୍ଯା ଶୁଭସପ୍ତମୀ
ସାତଟି ଦିନରେ 'କମଳା' ଉପବାସ ଅଛି, ଏବଂ ଆଉ ଏକ 'ଶୁଭ ସପ୍ତମୀ' ଉପବାସ ଅଛି।
ସ୍ନପନଵ୍ରତସପ୍ତମ୍ଯୌ ତଥୈଵାଚଲ ସପ୍ତମୀ
ସପ୍ତମୀ ଦିନରେ ଦୁଇଟି ସ୍ନାନ ଉପବାସ ଅଛି, ଏବଂ 'ଅଚଳ ସପ୍ତମୀ' ଉପବାସ ଅଛି।
ଦୂର୍ଵାକୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀ ପ୍ରୋକ୍ତା ଅନଯାଵ୍ରତମଷ୍ଟମୀ
'ଦୁର୍ବା କୃଷ୍ଣା ଅଷ୍ଟମୀ' ଉପବାସ ଘୋଷିତ, ଏବଂ ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ 'ଅନୟା' ଉପବାସ ଅଛି।
ଧ୍ଵଜାଖ୍ଯା ନଵମୀ ଚୈଵ ଉଲ୍କାଖ୍ଯା ନଵମୀ ତଥା
ନବମୀ ଦିନରେ 'ଧ୍ୱଜା' ଉପବାସ ଅଛି, ଏବଂ 'ଉଲ୍କା' ନବମୀ ଉପବାସ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ରୋହିଣୀଂହରିଶଂଭୁବ୍ରହ୍ମସୂର୍ଯାଵିଯୋଗକମ୍
'ରୋହିଣୀ', 'ହରି', 'ଶମ୍ଭୁ', 'ବ୍ରହ୍ମା' ଏବଂ 'ସୂର୍ଯ୍ୟ' ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଅଛନ୍ତି।
ନୀରାଜନଦ୍ଵାଦଶୀ ଚ ଭୀଷ୍ମପଂଚକମେଵ ଚ
'ନୀରାଜନ ଦ୍ୱାଦଶୀ' ଉପବାସ ଅଛି, ଏବଂ 'ଭୀଷ୍ମ ପଞ୍ଚକ' ଉପବାସ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଶ୍ରଵଣଦ୍ଵାଦଶୀ ନାମ ସଂପ୍ରାପ୍ତିଦ୍ଵାଦଶୀଵ୍ରତମ୍
'ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାଦଶୀ' ଉପବାସ ଅଛି, ଏବଂ 'ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତି ଦ୍ୱାଦଶୀ' ଉପବାସ ଅଛି।
ଅଖଂଡଦ୍ଵାଦଶୀନାମ ତିଲଦ୍ଵାଦଶ୍ଯତଃ ପରମ୍
'ଅଖଣ୍ଡ ଦ୍ୱାଦଶୀ' ଉପବାସ ଅଛି, ତାପରେ 'ତିଳ ଦ୍ୱାଦଶୀ' ଉପବାସ ଅଛି।
ଵିଶୋକଦ୍ଵାଦଶୀ ନାମ ଵିଭୂତିଦ୍ଵାଦଶୀଵ୍ରତମ୍ 4.208.
'ବିଶୋକ ଦ୍ୱାଦଶୀ' ଉପବାସ ଅଛି, ଏବଂ 'ବିଭୂତି ଦ୍ୱାଦଶୀ' ଉପବାସ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଅନଂଗଦ୍ଵାଦଶୀ ଚୈଵ ଅଙ୍ଗପାଦଵ୍ରତଂ ତଥା ଅନଂଗଦ୍ଵାଦଶୀ ଚାପି ପାଲିରମ୍ଭାଵ୍ରତେ ତଥା
'ଅନଙ୍ଗ ଦ୍ୱାଦଶୀ' ଉପବାସ ଅଛି, ଏବଂ 'ଅଙ୍ଗପାଦ' ଉପବାସ ମଧ୍ୟ ଅଛି; ପୁନି 'ଅନଙ୍ଗ ଦ୍ୱାଦଶୀ' ଉପବାସ ଏବଂ 'ପାଲିରମ୍ଭା' ଉପବାସ ଅଛି।
ଚତୁର୍ଦଶୀଵ୍ରତଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତତୋଽନନ୍ତଚତୁର୍ଦଶୀ
'ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ' ଉପବାସ ଘୋଷିତ ହେଲା, ତାପରେ 'ଅନନ୍ତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ' ଉପବାସ ଅଛି।
ଵ୍ରତଂ ଶିଵଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ଫଲତ୍ଯାଗଚତୁର୍ଦଶୀ
ଶିବଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦିଶ୍ୟ କରି ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଯେଉଁ ବ୍ରତ ରଖାଯାଏ, ସେଥିରୁ ଫଳତ୍ୟାଗ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ବ୍ରତର ଫଳ ମିଳେ।
କାର୍ତିକ୍ଯାଂ କୃତ୍ତିକାଯୋଗେ କୃତ୍ତିକାଵ୍ରତମୀରିତମ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ, କୃତ୍ତିକା ନକ୍ଷତ୍ର ଥିଲେ, କୃତ୍ତିକା ବ୍ରତ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି।
ଅଶୋକପୂର୍ଣିମା ନାମ ଅନଂତଵ୍ରତମେଵ ଚ
ଏଠାରେ ଅଶୋକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓ ଅନନ୍ତ ବ୍ରତ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଶିଵନକ୍ଷତ୍ରପୁରୁଷଂ ସଂପୂର୍ଣଂ ଯେନ ମୁଚ୍ଯତେ
ଶିବ ନକ୍ଷତ୍ର ପୁରୁଷ ବ୍ରତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କରିଲେ, ମଣିଷ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ଆଦିତ୍ଯସ୍ଯ ଦିନେ ନକ୍ତଂ ସଂକ୍ରାତ୍ଯୁଦ୍ଯାପନେ ଫଲମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟବାରରେ ରାତିରେ ଉପବାସ ଓ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଉପଲକ୍ଷେ ନିୟମ ମାନିଲେ, ତାହାର ଫଳ ମିଳେ।
ଅର୍ଘଃ ଶୁକ୍ରବୃହସ୍ପତ୍ଯୋଃ ପଂଚାଶୀତି ଵ୍ରତାନି ଚ
ଶୁକ୍ରବାର ଓ ବୃହସ୍ପତିବାରରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା, ଏବଂ ପଞ୍ଚାପଞ୍ଚାଶିଟି ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।