କ୍ଷୁର କର୍ମଣି ଚାଂତେ ଚ ସ୍ତ୍ରୀସଂଭୋଗେ ଚ ଭାରତ
କେଶ କାଟିବା ପରେ ଓ ସ୍ତ୍ରୀ ସମ୍ମିଳନ ସମୟରେ, ହେ ଭାରତ,
ଗୁରୋଃ ପତିଵ୍ରତାନାଂ ଚ ତଥା ଯଜ୍ଞତପସ୍ଵିନାମ୍
ଗୁରୁ, ପତିବ୍ରତା ଓ ଯଜ୍ଞ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବାଙ୍କ ସହିତ,
ଯୁଗପଜ୍ଜଲମଗ୍ନିଂ ଚ ବିଭୃଯାନ୍ନ ଵିଚକ୍ଷଣଃ 4.205.
ଯିଏ ବୁଝିପାରେ ନାହିଁ, ସେ ଏକାସାଥିରେ ପାଣି ଓ ଅଗ୍ନି ବହନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ନାଚକ୍ଷୀତ ଧଯଂତୀଂ ଗାଂ ଜଲଂ ନାଂଜଲିନା ପିବେତ୍
ଯେଉଁ ଗାଈ ଦୁହାଯାଉଛି, ତାକୁ ଦେଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏବଂ ହାତ ଯୋଡି ପାଣି ପିଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଦାସଂ ଶପେନ୍ନ ଵୈ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ସର୍ଵବନ୍ଧୂନମତ୍ସରୀ
କୃଧ୍ଧ ହୋଇ କୌଣସି ଦାସକୁ ଶାପ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ଆପଣଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆତ୍ମୀୟଙ୍କ ପ୍ରତି ଇର୍ଷ୍ୟା ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନୋର୍ଧ୍ଵଂ ତୁ ପତ୍ତନଦ୍ଵାରଂ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ପର୍ଯଟେନ୍ନରଃ
ଉତ୍ତର ଦିଗର ସହର ଦ୍ୱାରକୁ ଦେଖି ଦେଖି ଘୁରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଶେଷାହେ ତ୍ଵପି ଶେଷାଂଶ୍ଚ ଵଶ୍ଯାତ୍ମା ଯୋ ନିରସ୍ଯତି
ଯିଏ ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ଖାଦ୍ୟର ଅବଶିଷ୍ଟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅବଶେଷ ଦୂରେ ରଖେ—
ଵୃଥା ମାଂସଂ ନ ଖାଦେତ ପୃଷ୍ଠମାଂସଂ ତଥୈଵ ଚ
କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବିନା ମାଂସ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ପଶୁର ପିଠିର ମାଂସ ମଧ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ସଂଯାଵଂ କୃଶରଂ ମାଂସଂ ଶଷ୍କୁଲୀପାଯସଂ ତଥା
ଏହିପରି, ଲାପ୍ସି, ଖୀର ଭାତ, ମାଂସ, ପିଠା ଓ ପାୟସ ଖାଇବା ମଧ୍ୟ ରହିବା ଉଚିତ୍।
ଅଜାଶ୍ଚ ନାଵକର୍ଷେତ ତା ବହିର୍ଧାରଯଂତି ଚ
ଛାଗକୁ ଟାଣିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବାହାରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍।
ଵର୍ଜଯିତ୍ଵାତ୍ର କମଲଂ ତଥା କୁଵଲଯଂ ଵିଭୋ
ଏଠାରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କମଳ ଓ କୁବଳୟ ଦୁହିଁଟିକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍।
କାଂଚନୀଯାପି ଯା ମାଲା ସା ନ ଦୁଷ୍ଯତି କର୍ହିଚିତ୍
ସୁନାର ମାଳା କେବେ ବି ଅଶୁଚି ହୁଏ ନାହିଁ।
ଅନ୍ଯଦର୍ଚାସୁ ଦେଵାନାମନ୍ଯଦ୍ଧାର୍ଯଂ ସଭାସୁ ଚ 4.205.
ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ଏକ ଜିନିଷ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ; ସଭାରେ ଅନ୍ୟ ଜିନିଷ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ୍।
ଉଦୁବରଂ ନ ଖାଦେତ ଭଵାର୍ଥୀ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ
ଧନ ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକେ ଡୁମୁର ଫଳ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ପତିତଃ ସ୍ଯାନ୍ନରୋ ରାଜନ୍ପତିତୈସ୍ତୁ ସହାଚରନ୍
ରାଜା, ଯେଉଁମାନେ ପତିତ, ସେମାନଙ୍କ ସହ ମିଶିବାରୁ ମଣିଷ ପତିତ ହୁଏ।
ଗୃହେ ଵା ସଂସ୍ଥାପିତାସ୍ତେ ଗୃହଵୃଦ୍ଧିମଭୀପ୍ସତା
ଯେଉଁମାନେ ଘରେ ଥାନ୍ତି ଏବଂ ଘରର ବୃଦ୍ଧି ଆଶା କରନ୍ତି—
ଭଵଂତ୍ଯେତେ ତଥା ପାପାସ୍ତଥା ଵୈ ତିଲପାଯିକାଃ
ଏହିମାନେ ଓ ତିଳର ପିଠା ମଧ୍ୟ ପାପୀ।
ଜଲାଗ୍ନୀ ଚୈଵ ବିଭୃଯାଦ୍ଗୃହେ ନିତ୍ଯମିତି ସ୍ଥିତିଃ
ଘରେ ସଦା ପାଣି ଓ ଅଗ୍ନି ରଖିବା ଉଚିତ୍; ଏହି ହେଉଛି ନିୟମ।
ହସ୍ତିପୃଷ୍ଠେଽଶ୍ଵପୃଷ୍ଠେ ଚ ରଥଚର୍ଯାସୁ ଚୈଵ ହି
ହାତୀର ପିଠିରେ, ଘୋଡ଼ାରେ କିମ୍ବା ରଥ ଯାତ୍ରାରେ—
ପ୍ରଜାପାଲନ ଯୁକ୍ତଶ୍ଚ ନ କ୍ଷାଂତିଂ ଲଭତେ ନୃପ
ପ୍ରଜାର ରକ୍ଷାରେ ଲାଗିଥିବା ରାଜା କେବେ ଶାନ୍ତି ପାଉନାହାନ୍ତି।
ଗାଂଧର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଂ ଵିଜ୍ଞେଯଂ କଲା ଜ୍ଞେଯାଶ୍ଚ ଭାରତ
ଗାନ୍ଧର୍ବ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ସମସ୍ତ କଳା ଜାଣିବା ଉଚିତ୍, ଭାରତବଂଶୀ।
ଏଷ ତେ ଲକ୍ଷଣୋଦ୍ଦେଶ ଆଚାରସ୍ଯ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ
ଏହିପରି ଆଚାରର ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକୁ ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି।
ଆଚାରୋ ଭୂତିଜନନ ଆଚାରଃ କୀର୍ତିଵର୍ଧନଃ 4.205.
ଆଚାର ହେଉଛି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତିର ମୂଳ; ଆଚାର ଦ୍ୱାରା ମାନ୍ୟତା ଓ ଖ୍ୟାତି ବଢ଼େ।
ଆଗମାନାଂ ହି ସର୍ଵେଷାମାଚାରଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଚ୍ଯତ
ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଚାରକୁ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପୁଣ୍ଯଂ ଯଶସ୍ଯମାଯୁଷ୍ଯଂ ସ୍ଵର୍ଗ୍ଯଂ ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନଂ ମହତ୍
ଏହା ଲୋକରେ ପୁଣ୍ୟ, ଖ୍ୟାତି, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ବଡ଼ ମଙ୍ଗଳ ଆଣେ।
ଆଚାର ଏଵ ନରପୁଂଗଵ ସେଵ୍ଯମାନୋ ଧର୍ମାର୍ଥକାମଫଲଦୋ ଭଵତୀହ ପୁଂସାମ୍
ହେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେତେବେଳେ ଆଚାରକୁ ନିଷ୍ଠାରେ ଅନୁସରଣ କରାଯାଏ, ଏହା ଏହି ଲୋକରେ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମର ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ସଦାଚାରଧର୍ମଵର୍ଣନଂ ନାମ ପଞ୍ଚାଧିକଦ୍ଵିଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, 'ସଦାଚାର ଧର୍ମର ବର୍ଣ୍ଣନା' ନାମକ ଦୁଇଶେ ପାଞ୍ଚତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ରୋହିଣୀଚନ୍ଦ୍ରଶଯନଵ୍ରତଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ମୁହୁର୍ମୁହୁର୍ଜନ୍ମନି ଯେନ ସମ୍ଯଗ୍ଵ୍ରତଂ ମମ ବ୍ରୂହି ତଦିଂଦୁମୌଲେଃ
ହେ ଚନ୍ଦ୍ରକଟାର ଧାରୀ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ ପୁଣିପୁଣି ମୋତେ ଠିକ୍ ଭାବେ ଏହି ବ୍ରତ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର।
ରହସ୍ଯଂ ତେ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯତ୍ପୁରାଣଵିଦୋ ଵିଦୁଃ
ମୁଁ ତୁମକୁ ସେଇ ଗୁପ୍ତ କଥା କହିବି, ଯାହା ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଜାଣନ୍ତି।
ରୋହିଣୀଚନ୍ଦ୍ରଶଯନଂ ନାମ ଵ୍ରତମିହୋତ୍ତମମ୍
ଏଠାରେ 'ରୋହିଣୀ ଚନ୍ଦ୍ରଶୟନ' ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନା ହେଉଛି।