ତଥେତି ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଚ ଧର୍ମମୂର୍ତି ଵଚୋ ଵଶିଷ୍ଠସ୍ଯ ଦଦୌ ସ ସର୍ଵାନ୍
ଏପରି ଭାବେ ପୂଜା କରି, ଧର୍ମର ମୂର୍ତ୍ତି ସେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ କଥା ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ ଦେଇଦେଲେ।
ଯଶ୍ଚାଧନଃ ପଶ୍ଯତି ଦୀଯମାନଂ ମେରୋଃ ପ୍ରଦାନମିହ ଧର୍ମପରୋ ମନୁଷ୍ଯଃ
ଯେ କୌଣସି ଦରିଦ୍ର ମଣିଷ ଏଠାରେ ମେରୁ ପର୍ବତ ଦାନ ଦେଖେ, ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖେ, ହେ ମଣିଷ,
ଦୁଃସ୍ଵପ୍ନଂ ପ୍ରଶଭମୁପୈତି ପଠ୍ଯମାନେ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରେ ଭଵଭଯଭେଦନେ ନରାଣାମ୍
ପାହାଡ଼ରାଜାଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନା ପଢ଼ାଯିବାବେଳେ, ମଣିଷମାନଙ୍କର ଭବଭୟ ଦୂର ହୁଏ, ଏବଂ ସେ ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ୱପ୍ନରୁ ଶୀଘ୍ର ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ଶର୍କରାଚଲଦାନଵିଧି ଵର୍ଣନଂ ନାମ ଚତୁରଧିକଦ୍ଵିଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଭାବେ ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ 'ଶର୍କରାଚଳ ଦାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବର୍ଣ୍ଣନା' ନାମକ ଦୁଇଶେ ଚାରିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ସଦାଚାରଧର୍ମଵର୍ଣନମ୍ ସରହସ୍ଯଃ ସମଂତ୍ରଶ୍ଚ ପ୍ରାରଂଭୋଦ୍ଯାପନୈଃ ସହ
ସଦାଚାର ଓ ଧର୍ମର ବର୍ଣ୍ଣନା, ତାହାର ଗୁପ୍ତ ଅର୍ଥ ଓ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ, ଆରମ୍ଭ ଓ ଦୀକ୍ଷା ପ୍ରକ୍ରିୟା ସହ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି।
ନଵଗ୍ରହମଖାତ୍ସର୍ଵଂ ହୋମକର୍ମାଵଧାରିତମ୍
ନବଗ୍ରହ ଯଜ୍ଞରୁ ସମସ୍ତ ହୋମ କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୁଏ।
ଦାନଧର୍ମସ୍ତ୍ଵଶେଷେଣ ଶ୍ରୁତଃ ସର୍ଵାର୍ଥଦର୍ଶିତଃ
ଦାନ ଧର୍ମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଶୁଣାଯାଇଛି, ଏହା ସମସ୍ତ ଅର୍ଥକୁ ଦେଖାଏ।
ଏଵଂ ଗତଂ ମମ ମନୋ ମୁହ୍ଯତେ ମଧୁସୂଦନ
ଏପରି ଭାବେ ମୋର ମନ ଭ୍ରମିତ ହେଉଛି, ହେ ମଧୁସୂଦନ।
ଦେଵାନାଂ ଦେଵକୀପୁତ୍ର ନାନାତ୍ଵଂ ସଂପ୍ରଦର୍ଶିତମ୍
ଦେବକୀର ପୁଅ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଭିନ୍ନତା ଏଠି ଦେଖାଯାଇଛି।
ଵ୍ଯାସାଦ୍ଯୈର୍ମୁନିଭିଃ ସର୍ଵୈର୍ଧ୍ଯାନଯୋଗପରାଯଣୈଃ
ବ୍ୟାସ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୁନିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଧ୍ୟାନ ଓ ଯୋଗରେ ଲଗିଥିଲେ, ସେମାନେ ଏହିକଥା ଦେଖାଇଛନ୍ତି।
ଵର୍ଣାଶ୍ରମାଚାରଧର୍ମଃ କସ୍ମାନ୍ନାତ୍ର ପ୍ରଦର୍ଶିତଃ
ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର ଆଚରଣ ଓ ଧର୍ମ କାହିଁକି ଏଠି ଦେଖାଯାଇନାହିଁ?
ଵିଶେଷତଶ୍ଚ ଶକ୍ନୋତି ଵକ୍ତୁଂ ଯଦି ସରସ୍ଵତୀ
ବିଶେଷ କଥା ଯଦି ସରସ୍ୱତୀ କହିପାରିବେ, ତେବେ ସେଉଁଠି ଅଧିକ କହିପାରିବେ।
ସର୍ଵସ୍ତରତି ଦୁର୍ଗାଣି ସର୍ଵୋ ଭଦ୍ରାଣି ପଶ୍ଯତି
ସମସ୍ତେ କଷ୍ଟ ଅଟକାଇଯାନ୍ତି, ସମସ୍ତେ ଶୁଭ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖନ୍ତି।
କଥିତୋଽଯଂ ଵ୍ରତତ୍ଵୋହୋ ଦେଵାନୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଯୋ ମଯା 4.205.
ମୁଁ ଯେଉଁ ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି, ସେହି ବ୍ରତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଶ୍ୟ।
ଯୋ ବ୍ରହ୍ମା ସ ହରିଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଯୋ ହରିଃ ସ ମହେଶ୍ଵରଃ
ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମା, ସେହି ହରି; ଯିଏ ହରି, ସେହି ମହେଶ୍ୱର।
ପାଵକଃ କାର୍ତିକେଯୋସୌ କାର୍ତିକେଯୋ ଵିନାଯକଃ
ପାବକ କାର୍ତ୍ତିକେୟ, କାର୍ତ୍ତିକେୟ ହେଉଛନ୍ତି ବିନାୟକ।
ଦେଵଂ ଦେଵୀଂ ସମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଯଃ କରୋତି ଵ୍ରତଂ ନରଃ
ଯେ ଲୋକ ଦେବତା କିମ୍ବା ଦେବୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦିଶ୍ୟ କରି ବ୍ରତ କରେ।
ବହୁପ୍ରକାରା ଵସୁଧା ଭେଦାଃ ସାଗ୍ନ୍ଯନିଲାଂଭସାମ୍
ପୃଥିବୀରେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ରୂପ ଓ ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଜଳର ବିଭାଗ ଅଛି।
କଞ୍ଚିଦ୍ଦେଵଂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ କରୋତି କିମପି ଵ୍ରତମ୍
କେହି ଜଣେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଭରସା କରି କିଛି ବ୍ରତ କରନ୍ତି।
ଯଶ୍ଚୈଵ ତେ ମଯା ଖ୍ଯାତୋ ଵ୍ରତଦାନଵିଧିଃ ପରଃ
ମୁଁ ତୁମକୁ ଯେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରତ ଓ ଦାନ ପ୍ରଣାଳୀ କହିଛି।
ଆଚାରହୀନଂ ନ ପୁନଂତି ଵେଦା ଯଦ୍ଯପ୍ଯଧୀତାଃ ସହ ଷଡ୍ଭିରଙ୍ଗୈଃ
ଯଦିଓ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ସହିତ ବେଦ ପଢାଯାଏ, ଆଚରଣ ନଥିଲେ ବେଦ ଶୁଦ୍ଧ କରିପାରେନାହିଁ।
କପାଲସ୍ଥଂ ଯଥା ତୋଯଂ ଶ୍ଵଦୃତୌ ଵା ଯଥା ପଯଃ
ଯେପରି ଖପରରେ ପାଣି କିମ୍ବା କୁକୁରର ମୁହଁରେ ଖୀର।
ଵୃତ୍ତଂ ଯତ୍ନେନ ସଂରକ୍ଷେଦ୍ଵିତ୍ତମେତି ପ୍ରଯାତି ଚ
ଚରିତ୍ରକୁ ସାବଧାନରେ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ୍; ଧନ ଆସେ ଓ ଯାଏ।
ଏଵମାଚାରଧର୍ମସ୍ଯ ମୂଲଂ ରାଜନ୍କୁଲସ୍ଯ ଚ 4.205.
ଏଭଳି, ରାଜା, ଆଚରଣ ଓ ଧର୍ମର ମୂଳ, ଏହା ଗୋତିର ମୂଳ ମଧ୍ୟ।
କିଂ କୁଲେନୋପଦିଷ୍ଟେନ୍ ଵିପୁଲେନ ଦୁରାତ୍ମନାମ୍
ଖରାପ ମନ୍ତି ଲୋକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶିଖାଯାଇଥିବା ବଡ଼ ଗୋତିର କଣ ଉପକାର?
ହୀନଜାତିପ୍ରସୂତୋପି ଶୌଚାଚାରସମନ୍ଵିତଃ
ଅପମାନ ଜାତିରେ ଜନ୍ମ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ପବିତ୍ରତା ଓ ଭଲ ଆଚରଣ ଥାଏ।
ନ କୁଲଂ କୁଲମିତ୍ଯାହୁରାଚାରଃ କୁଲମୁଚ୍ଯତେ
କେବଳ ଜନ୍ମକୁ ଗୋତିଆ କୁହାଯାଏନାହିଁ; ଆଚରଣ ହିଁ ସତ୍ୟରେ ପରିବାରକୁ ମାନାଯାଏ।
ସର୍ଵଂ ଧର୍ମମଯଃ କୋଽତ୍ର ସଦାଚାରଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ
ସମସ୍ତ କଥାରେ ଧର୍ମ ବ୍ୟାପିଛି; ଏଠାରେ ଭଲ ଆଚରଣ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ?
ସାଧୂନାଂ ଚ ଯଥା ଵୃତ୍ତଂ ସ ସଦାଚାର ଉଚ୍ଯତେ
ସଜ୍ଜନମାନେ ଯେମିତି ଚରିତ୍ର ରଖନ୍ତି, ସେଇ ହେଉଛି ଭଲ ଆଚରଣ।
ତସ୍ମାତ୍କୁର୍ଯାଦିହାଚାରଂ ଯ ଇଚ୍ଛେଦ୍ଗତିମାତ୍ମନଃ
ଯିଏ ନିଜ ଆତ୍ମାର ଉନ୍ନତି ଚାହେ, ସେଠି ଭଲ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ।