ଶଯ୍ଯାଦାନଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ଯଦ୍ଦତ୍ତ୍ଵା ସୁଖଭାଗୀ ସ୍ଯାଦିହ ଲୋକେ ପରତ୍ର ଚ
ଶୟ୍ୟା ଦାନର ବିଧି ବିବରଣା: ଏହା ଦେଇଲେ, ଏହି ଜଗତରେ ଓ ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ଜଣେ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ଓ ସୁଖ ପାଇଥାଏ।
ଶଯ୍ଯାଦାନଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛଂତି ସର୍ଵଦୈଵ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ସର୍ବଦା ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଶୟ୍ୟା ଦାନ କରନ୍ତି।
ତାଵତ୍ସ ବଂଧୁଃ ସ ପିତା ଯାଵଜ୍ଜୀଵତି ଭାରତ
ହେ ଭାରତ, ଯେଉଁଯାଏଁ ଜୀବନ ଅଛି, ସେଉଁଯାଏଁ ସେ ଜଣେ ବାନ୍ଧବ, ସେ ଜଣେ ପିତା।
ତସ୍ମାତ୍ସ୍ଵଯଂ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯଂ ଶଯ୍ଯାଭୋଜ୍ଯଜଲାଦିକମ୍
ତେଣୁ ନିଜେ ଶୟ୍ୟା, ଭୋଜ୍ୟ, ଜଳ ଓ ଏହା ସହିତ ଅନ୍ୟ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।
ଆତ୍ମୈଵ ଯୋ ହି ନାତ୍ମାନଂ ଦାନଭୋଗୈଃ ସମର୍ଚଯେତ୍
ଯେ ନିଜକୁ ଦାନ ଓ ଉପଭୋଗ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନ କରେନାହିଁ, ସେ ନିଜ ଆତ୍ମା ନୁହେଁ।
ତସ୍ମାଚ୍ଛଯ୍ଯାଂ ସମାସାଦ୍ଯ ସାରଦାରୁମଯୀଂ ଦୃଢାମ୍
ତେଣୁ ଭଲ କାଠର ଦୃଢ଼ ଶୟ୍ୟା ନେଇ, ଏହାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ।
ହଂସତୂଲୀପ୍ରତିଚ୍ଛନ୍ନାଂ ସୁଭଗାଂ ସୋପଧାନିକାମ୍
ହଂସ ତୂଳୀରେ ଢକା, ସୁନ୍ଦର ଓ ଉପଧାନ ସହିତ ଏହି ଶୟ୍ୟା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ତସ୍ଯାଂ ସଂସ୍ଥାପଯେଦ୍ଧୈମଂ ହରିଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀସମନ୍ଵିତମ୍
ଏହି ଶୟ୍ୟା ଉପରେ ହରିଙ୍କର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୂର୍ତ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଵିଜ୍ଞେଯଂ ପାଂଡଵ ସଦା ସନିଦ୍ରାକଲ୍ପକଂ ବୁଧୈଃ
ହେ ପାଣ୍ଡବ, ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ସଦା ଏହାକୁ ଶୟନ ଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ଗଣନା କରନ୍ତି।
ଦୀପକୋପାନହଚ୍ଛତ୍ରଚାମରାସନଭୋଜନମ୍ 4.184.
ଦୀପ, ପାଦୁକା, ଛତା, ଚାମର, ଆସନ ଓ ଭୋଜନ,
ଶଯନସ୍ଥସ୍ଯ ଭଵତି ଯଦନ୍ଯଦୁପକାରକମ୍
ଶୟନରେ ଥିବା ଜଣେ ପାଇଁ ଯେଉଁଯାଏଁ ଉପକାରୀ ଜିନିଷ ଅଛି,
ଶଯ୍ଯାମେଵଂଵିଧାଂ କୃତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣାଯୋପଦାପଯେତ୍
ଏପରି ଶୟ୍ୟା ତିଆରି କରି, ଏହାକୁ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ନମସ୍ତେ ସର୍ଵଦେଵେଶ ଶଯ୍ଯାଦାନଂ କୃତଂ ମଯା
ହେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଶୟ୍ୟା ଦାନ କରିଛି।
ଯଥା ନ କୃଷ୍ଣ ଶଯନଂ ଶୂନ୍ଯଂ ସାଗରଜାତଯା
ହେ କୃଷ୍ଣ, ଯେପରି ଶାଗର ଜନ୍ମା ଶୟନ କେବେ ଖାଲି ହୁଏନାହିଁ,
ଦତ୍ତ୍ଵୈଵଂ ତଲ୍ପମମଲଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଵିସର୍ଜଯେତ୍
ଏପରି ନିର୍ମଳ ଶୟ୍ୟା ଦେଇ, ପ୍ରଣାମ କରି ଦାନଗ୍ରାହୀକୁ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଦଦାତି ଯଦି ଧର୍ମାର୍ଥଂ ମାନଵୋ ବାଂଧଵେ ମୃତେ
ଯଦି କୌଣସି ମନୁଷ୍ୟ ଧର୍ମ ନିମିତ୍ତରେ ମୃତ ବାନ୍ଧବକୁ ଦାନ ଦେଇଥାଏ,
ତେନୋପଭୁକ୍ତଂ ଯଦ୍ଵସ୍ତୁ କିଂଚିତ୍ପୂର୍ଵଂ ଗୃହେ ସତା
ଘରେ ଥିବାବେଳେ ସେ ଯେଉଁଯେଉଁ ଜିନିଷ ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ, ସେ ସବୁକୁ ଆଗରୁ ଯେପରି ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ,
ଯଦିଷ୍ଟଂ ଚ ତଥାସ୍ଯାସୀତ୍ତତ୍ସର୍ଵଂ ପରିକଲ୍ପଯେତ୍
ଏବଂ ସେ ଯାହା ଆଶା କରିଥିଲେ, ସେ ସବୁକୁ ଠିକ୍ ସେହିପରି ଯଥାଯଥା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ୍।
ପୂଜଯିତ୍ଵା ପ୍ରଦାତଵ୍ଯୋ ମୃତଶଯ୍ଯା ଯଥୋଦିତା
ଯଥାନିୟମ ମୃତଶଯ୍ୟା ପାଇଁ ପୂଜା କରି, ସେ ସବୁ ଦେଇଦିଅ।
ସୁଖଂ ଵସତ୍ଯସୌ ଜଂତୁଃ ଶଯ୍ଯାଦାନପ୍ରଭାଵତଃ 4.184.
ଏପରି ଶଯ୍ୟା ଦାନର ଫଳରେ ସେ ପ୍ରାଣୀ ସୁଖରେ ବାସ କରେ।
ନ ଧର୍ମେଣ ନ ଶୀତେନ ବାଧ୍ଯତେ ସ ନରଃ କ୍ଵଚିତ୍
ସେ ଲୋକ କେବେ ଧର୍ମ କିମ୍ବା ଶୀତରେ କଷ୍ଟ ଭୋଗ କରେନାହିଁ।
ଵିମାନଵରମାରୂଢଃ ସେଵ୍ଯମାନୋପ୍ସରୋଗଣୈଃ
ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବିମାନରେ ବସି, ଅନେକ ଅପ୍ସରାମାନେ ସେବା କରୁଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ମିଳେ।
ଶଯ୍ଯାପ୍ରଦାନମମଲଂ ତଵ ପାଂଡୁପୁତ୍ରସଂକୀର୍ତିତଂ ସକଲସୌଖ୍ଯାନିଧାନମେତତ୍
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ଏହି ପବିତ୍ର ଶଯ୍ୟା ଦାନ ସମସ୍ତ ସୁଖର ଭଣ୍ଡାର।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ଶଯ୍ଯାଦାନଵିଧିଵର୍ଣନଂ ନାମ ଚତୁରଶୀତ୍ଯୁତ୍ତରଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, 'ଶଯ୍ୟା ଦାନ ବିଧି ବର୍ଣ୍ଣନ' ନାମକ ଚଉରାଶିଏଁ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ଆତ୍ମପ୍ରତିଦାନଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ତତ୍ତେଽହଂ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଦାନଂ ମାନଵିଵର୍ଧନମ୍
ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ନିଜକୁ ଦାନ କରିବା ବିଧି ସ୍ପଷ୍ଟ କରି କହିବି, ଯାହା ମାନବ ମହିମା ବଢ଼ାଏ।
ଦାନକାଲଃ ସଦା ତସ୍ଯ ମୁନିଭିଃ ପରିକୀର୍ତିତଃ
ଦାନ ପାଇଁ ସମୟ ସଦା ବୃଦ୍ଧମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି।
ଲୋହଜାଂ ପ୍ରକୃତିଂ ଭଵ୍ଯାଂ କାରଯିତ୍ଵାତ୍ମନୋ ନୃପ
ହେ ରାଜା, ତୁମ ଦେହର ଏକ ଉତ୍ତମ ଧାତୁର ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରାଅ।
ଅଭୀଷ୍ଟଲୋକସହିତାଂ ସର୍ଵୋପସ୍କରସଂଯୁତାମ୍
ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ଲୋକ ଓ ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ସହିତ ଏହାକୁ ସଜାଅ।
କୁଂକୁମେନାନୁଲିପ୍ତାଂଗୀଂ କର୍ପୂରାଗୁରୁଵାସିତାମ୍
କୁଙ୍କୁମ ଲେପିଥିବା ଅଙ୍ଗ ଓ କର୍ପୂର ଓ ଅଗୁରୁର ସୁଗନ୍ଧ ଲାଗିଥିବା ହେଉ।
ଯଦ୍ଯଦିଷ୍ଟତମଂ କିଂଚିତ୍ତତ୍ସର୍ଵଂ ପାର୍ଶ୍ଵତୋ ନ୍ଯସେତ୍
ଯାହା କି ସବୁଠାରୁ ଆଦର୍ଶ, ସେ ସବୁ ଜିନିଷ ପାଖରେ ରଖ।