ନାରୀ ଵା ପୁରୁଷୋ ଵାପି ଦାନସ୍ଯାସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵତଃ
ନାରୀ କିମ୍ବା ପୁରୁଷ, ଏହି ଦାନର ଶକ୍ତିରେ,
ସୋଽପି ସଦ୍ଗତିମାପ୍ନୋତି କିଂ ପୁନର୍ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି
ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ—ତେବେ ଯିଏ ଏହି ଦାନ ଦେଉଛି, ସେତେ ଅଧିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ପାଏ।
ବ୍ରହ୍ମାଂଡଖଂଡଯୁଗଲଂ ସକୁଲାଚଲଂ ଚ ଦିଗ୍ଭାଗସାଗରସରୋଵରସିଦ୍ଧଜୁଷ୍ଟମ୍
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଦୁଇଟି ଖଣ୍ଡ, ସହିତ ତାହାର ପାହାଡ଼, ଦିଗ, ସମୁଦ୍ର, ସରୋବର ଓ ସିଦ୍ଧମନ୍ଦଳୀ ଥିବା ସମସ୍ତ ଅଂଶ—
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିସଂଵାଦେ ବ୍ରହ୍ମାଂଡଦାନଵିଧିଵର୍ଣନଂ ନାମ ସପ୍ତସପ୍ତତ୍ଯୁତ୍ତରଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତର ପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, 'ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଦାନର ବିଧି ବର୍ଣ୍ଣନ' ନାମକ ଏକଶତ ସପ୍ତସପ୍ତତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
କଲ୍ପଵୃକ୍ଷଦାନଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ରମମାଣସ୍ତଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ବହୁଵର୍ଷଗଣାନ୍ସ୍ଥିତଃ
ସେ ତାଙ୍କ ସହ ଅନେକ ବର୍ଷ ଆନନ୍ଦରେ କାଟିଲେ।
ତତଃ ସୁରଗଣାଃ ସର୍ଵେ ପରଂ ତ୍ରାସମୁପାଗତାଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଭୟରେ ଅତି ଉତ୍କଣ୍ଠିତ ହେଲେ।
ଵୈଶ୍ଵାନରମୁଖା ଦେଵା ମହାଦେଵଂ ତ୍ରିଲୋଚନମ୍
ଅଗ୍ନିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବମାନେ ମହାଦେବ, ତିନି ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ମଯି ପ୍ରସନ୍ନେ ଵିବୁଧା ଦୁର୍ଲଭଂ ହି ନ କିଂଚନ
ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉଛି, ଦେବମାନେ, କୌଣସି ଜିନିଷ ଦୁର୍ଲଭ ନୁହେଁ।
ମୋଘୋ ଭଵତୁ ଦେଵେଶ ଭୀତାଃ ସ୍ମ ତନଯସ୍ଯ ତେ
ଦେବମାନେ କହିଲେ: ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମେ ତୁମର ପୁଅଙ୍କୁ ନେଇ ଭୟଭୀତ, ତେଣୁ ଏହା ଫଳହୀନ ହେଉ।
ଅନପତ୍ଯଶ୍ଚ ଦେଵେଶ ଭଵ ଭୂତପତେ ସଦା
ଭୂତମାନଙ୍କ ନାଥ, ତୁମେ ସଦା ସନ୍ତାନହୀନ ରୁହ।
ସ୍ଥାଣୁଵଚ୍ଚ ସ୍ଥିତଶ୍ଚାସ୍ମି ନାମ ଚୈତଦ୍ଭଵିଷ୍ଯତି
ମୁଁ ଏହିଠାରେ ଏକ ଥାମ ଭଳି ରହିବି, ଏହା ମୋର ନାମ ହେବ।
ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧା ଉମା ତେଷାଂ ଦେଵାନାଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ ଉମା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ:
ଯସ୍ମାତ୍ତସ୍ମାଦ୍ଭଵଂତୋଽପି ନ ପୁତ୍ରାଞ୍ଜନଯିଷ୍ଯଥ
ଏହି କାରଣରୁ, ତୁମେମାନେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତାନ ପାଇବାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେବ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ଶାପଂ ତତୋ ଦେଵୀ ଦେଵାନାମାହ ଶଂକରମ୍ 4.178.
ଏହି ଶାପ ଦେଇ, ଦେବୀ ପୁନି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ କହିଲେ:
ଅପୁତ୍ରସ୍ଯ ଗତିର୍ନାସ୍ତି ଇତୀଯଂ ଶ୍ରୂଯତେ ଶ୍ରୁତିଃ
ଯେଉଁଠାରେ ସନ୍ତାନ ନାହିଁ, ସେଠି କୌଣସି ଗତି ନାହିଁ—ଏହିପରି ଶ୍ରୁତିରେ ଶୁଣାଯାଏ।
ସୌଵର୍ଣସ୍ତେନ ଦାତଵ୍ଯଃ କଲ୍ପଵୃକ୍ଷୋ ଗୁଣାନ୍ଵିତଃ
ତେଣୁ, ସୁନାର କଳ୍ପବୃକ୍ଷ, ଯାହା ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।
କୃତ୍ରିମଂ ଵାପି ଗୃହ୍ଣୀଯାଦ୍ଵୃକ୍ଷଂ ଵା ସ୍ଥାଵରାଦିକମ୍
କୃତ୍ରିମ ବା ଗଛ କିମ୍ବା ଯେକୌଣସି ଥିବା ଉଦ୍ଭିଦ ନେଇପାରିବେ।
ତେନ ପୁତ୍ରଵତାଂ ଲୋକା ଦେଵି ତସ୍ଯ ନ ସଂଶଯଃ
ହେ ଦେବୀ, ଏହା କରିଲେ ସେ ପୁତ୍ରବାନ୍ ଲୋକମାନଙ୍କର ଲୋକ ପାଇଁଥାଏ, ଏହାର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ବହୁଶାଖଃ ସୁଵର୍ଣାଂଗୋପ୍ଯନେକକୁସୁମାନ୍ଵିତଃ
ସେଇ ଗଛର ଅନେକ ଶାଖା, ସୁନାର ତଣ୍ଡି ଓ ଅନେକ ଫୁଲ ଥିବା ଉଚିତ।
ଫଲାନି ତସ୍ଯ ଦିଵ୍ଯାନି ସୌଵର୍ଣାନି ପ୍ରକଲ୍ପଯେତ୍
ତାହାର ଫଳ ଦିବ୍ୟ ଓ ସୁନାର ହେବାକୁ ଉଚିତ।
ଦାନମେତତ୍ପ୍ରଦାତଵ୍ଯଂ ରାଜତଂ ଚୈଵମୁତ୍ତମମ୍
ଏହି ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ, ଏହିପରି ରୂପରେ ଚାଁଦିର ଉତ୍ତମ ଦାନ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ଚତୁଷ୍କୋଣେଷୁ କୁର୍ଵୀତ ଚତୁରଃ କାଂଚନଦ୍ରୁମାନ୍
ଚାରି କୋଣରେ ଚାରିଟି ସୁନାର ଗଛ ରଖିବା ଉଚିତ।
ସହସ୍ରେଣ ତଦର୍ଦ୍ଧେନ ତସ୍ଯାପ୍ଯର୍ଦ୍ଧେନ ଵା ପୁନଃ
ହଜାରଟି, କିମ୍ବା ତାହାର ଅର୍ଧ, କିମ୍ବା ତାହାର ଅର୍ଧ ଆଉଥରେ ଦେଇପାରିବେ।
ପ୍ରାଗୁଦକ୍ପ୍ରଵଣେ ଦେଶେ ମଂଡପଂ ତତ୍ର କାରଯେତ୍ 4.178.
ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତରକୁ ଢଳା ଥିବା ଜାଗାରେ ଏକ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ହସ୍ତମାତ୍ରପ୍ରମାଣେନ କୁଂଡମେକଂ ସୁଶୋଭନମ୍
ଏକ ହାତ ଲମ୍ବା ମାପରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର କୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ତତ୍ର ଵୈ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଯୋଜ୍ଯା ଋଗ୍ଯଜୁଃସାମପାଠକାଃ
ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯୋଗ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ଋକ୍, ଯଜୁର୍ ଓ ସାମ ଓଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି।
ସର୍ଵାଭରଣସଂପନ୍ନାସ୍ତାମ୍ରପତ୍ରଦ୍ଵଯାନ୍ଵିତାଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିଥିବେ ଏବଂ ଦୁଇଟି ତାମାର ପତ୍ର ରଖିଥିବେ।
ଗୁଡପ୍ରସ୍ଥୋପରିଷ୍ଟାଚ୍ଚ ସ୍ଥାପଯେତ୍କଲ୍ପପାଦପମ୍
ଗୁଡ଼ର ପ୍ରସ୍ଥ ଉପରେ କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ରଖିବା ଉଚିତ।
କାମଦେଵମଧସ୍ତାଚ୍ଚ ସକଲତ୍ର ପ୍ରଯୋଜଯେତ୍
ତାହା ତଳେ କାମଦେବ ସହ କାମଦେବୀକୁ ରଖିବା ଉଚିତ।
ମଂଦାରଂ ଦକ୍ଷିଣେ ପାର୍ଶ୍ଵେ ଶ୍ରିଯା ସହ ତଥା ଘୃତେ
ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ମନ୍ଦାର ଗଛ, ଶ୍ରୀ ଓ ଘିଅ ସହ ରଖିବା ଉଚିତ।