ତସ୍ଯୈଵୋଦ୍ଯାପନଂ କାର୍ଯଂ ମାସିମାସି ନରୋତ୍ତମ
ଏହାର ପୁନଃ ସଂସ୍କାର ପ୍ରତି ମାସରେ କରିବା ଦରକାର, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଉଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଶଂକରଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ କୁରୁନନ୍ଦନ 4.172.
ଶଙ୍କର, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି, ହେ କୁରୁବଂଶୀ,
ଏଷ ଧର୍ମଘଟୋ ଦତ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁଶିଵାତ୍ମକଃ
ଏହି ଧର୍ମଘଟ ଦିଆଯାଉଛି, ଯେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଶିବର ଅଂଶ ଅଛି।
(ଇତି ଧର୍ମଘଟଦାନମଂତ୍ରଃ) ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ ଧର୍ମକୁଂଭଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି
ଏହି ଭାବରେ ଯେଉଁଠି ଧର୍ମକୁଂଭ ଦାନ କରେ, ତାହା ପାଇଁ ଏହି ମନ୍ତ୍ର।
ଅଶ୍ଵତ୍ଥରୂପୀ ଭଗଵାନ୍ପ୍ରୀଯତାଂ ମେ ଜନାର୍ଦନଃ
ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ରୂପରେ ଭଗବାନ ଜନାର୍ଦନ ମୋପାଇଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉନ୍ତୁ।
ଯଃ କରୋତି ତରୋର୍ମୂଲେ ସେକଂ ମାସଚତୁଷ୍ଟଯମ୍
ଯେଉଁଠି ଚାରି ମାସ ଧରି ଗଛର ମୂଳକୁ ପାଣି ଦେଇଥାଏ,
ସୁସ୍ଵାଦୁଶୀତସଲିଲା କ୍ଲମନାଶିନୀ ଚ ପ୍ରାଂତେ ପୁରସ୍ଯ ପଥି ପାଂଥସମାଜଭୂମୌ
ସହରର ଧାରରେ, ରାସ୍ତା ପାଖରେ, ଯେଉଁଠି ଯାତ୍ରୀମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେଠାରେ ଠଣ୍ଡା ଓ ମିଠା ପାଣି ଦେଇ, କ୍ଲାନ୍ତି ଦୂର କରାଯାଏ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ପ୍ରପାଦାନଵିଧିଵର୍ଣନଂନାମ ଦ୍ଵିସପ୍ତତ୍ଯୁତ୍ତରଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ମହାପୁରାଣର ଉତ୍ତର ପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, 'ପ୍ରପାଦାନ ନିର୍ମାଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ବର୍ଣ୍ନନା' ନାମକ ଏକ ଶତ ଏବଂ ସତରି ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଅଗ୍ନୀଷ୍ଟିକାଦାନଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉଵାଚ ଅଗ୍ନୀଷ୍ଟିକା କଥଂ ଦେଯା ଶିଶିରେ ଶୀତଭୀରୁଭିଃ
ଅଗ୍ନୀଷ୍ଟିକା ଦାନ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ବର୍ଣ୍ନନା। ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ: ଶୀତ ଦିନରେ ଠଣ୍ଡାକୁ ଭୟ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ କିପରି ଅଗ୍ନୀଷ୍ଟିକା ଦେବେ?
ଅଗ୍ନୀଷ୍ଟିକାମହଂ ପାର୍ଥ କଥଯାମି ନିବୋଧ ତାମ୍। ଯଥା ଯେନ ଵିଧାନେନ ସର୍ଵସତ୍ଵସୁଖପ୍ରଦାମ୍
ପାର୍ଥ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଅଗ୍ନୀଷ୍ଟିକା ବିଷୟରେ କହିବି, ଶୁଣ। କେମିତି ଏହା ଏବଂ କେଉଁ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ।
ଆଦୌ ମାର୍ଗଶିରେ ମାସି ଶୋଭନେ ଦିଵସେ ଶୁଭାମ୍
ପ୍ରଥମେ, ମାର୍ଗଶୀର ମାସର ଏକ ଶୁଭ ଓ ସୁନ୍ଦର ଦିନରେ,
ଦେଵାଂଗଣେ ପଥେ ଗେହେ ଵିସ୍ତୀର୍ଣେ ଚତ୍ଵରେଥ ଵା
ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାର, ରାସ୍ତାରେ, ଘରରେ, କିମ୍ବା ଏକ ବଡ଼ ଚକରେ,
ତତଃ ପ୍ରଜ୍ଵାଲଯେଦଗ୍ନିଂ ହୁତ୍ଵା ଵ୍ଯାହୃତିଭିଃ କ୍ରମାତ୍
ତାପରେ ଅଗ୍ନି ଜ୍ୱାଳାଇ, ବ୍ୟାହୃତି ମନ୍ତ୍ରରେ କ୍ରମରେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
ଯଦି କଶ୍ଚିତ୍କ୍ଷୁଧାର୍ଥୀ ସ୍ଯାଦ୍ଭୋଜ୍ଯଂ ତସ୍ମୈ ପ୍ରକଲ୍ପଯେତ୍
ଯଦି କେହି ଭୋକା ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ।
ଯଃ କରୋତି କଥାଃ ପାର୍ଥ ନ ତାଃ ଶକ୍ଯା ମଯୋଦିତୁମ୍
ପାର୍ଥ, ଯେଉଁ କଥାମାନେ କହାଯାଏ, ସେଗୁଡିକୁ ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହିପାରିବି ନାହିଁ।
ଵଦେଲ୍ଲୋକଃ ସୁଖାସୀନୋ ନ କେନାପି ନିଵାର୍ଯତେ
ଲୋକମାନେ ସୁଖରେ ବସି, ଇଚ୍ଛାମତ କଥା କହିପାରନ୍ତି; କେହି ତାଙ୍କୁ ବାଧା ଦେଇନାହାନ୍ତି।
ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଫଲଂ ରାଜ ନ୍କଥ୍ଯମାନଂ ନିବୋଧ ମେ
ରାଜା, ଏହାର ଶୁଭ ଫଳ କଣ ହେଉଛି, ମୋଠୁ ଶୁଣ।
ଷଷ୍ଟିଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଷଷ୍ଟିଵର୍ଷଶତାନି ଚ 4.173.
ଷଷ୍ଟି ହଜାର ବର୍ଷ ଏବଂ ଷଷ୍ଟି ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ,
ଇହ ଲୋକେଵତୀର୍ଣଶ୍ଚ ଚତୁର୍ଵେଦୋ ଦ୍ଵିଜୋ ଭଵେତ୍
ଏହି ଜଗତରେ ଚାରି ବେଦ ଜଣା ଦ୍ୱିଜ ଜନ୍ମ ମିଳେ।
ଚୈତ୍ଯେ ସୁରାଂଗଣସଭାଵସଥେ ସୁଭଵ୍ଯାଂ ଯେଽଗ୍ନୀଷ୍ଟିକାଂ ପ୍ରଚୁରକାଷ୍ଠଵତୀଂ ପ୍ରଦଦ୍ଯୁଃ
ଚୈତ୍ୟ, ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାର, ସଭା କିମ୍ବା ଉତ୍ତମ ଘରରେ, ଯେଉଁମାନେ ଅଗ୍ନୀଷ୍ଟିକା ଦାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ବହୁ କାଠ ଦେଇଥାନ୍ତି—
ଵିଦ୍ଯାଦାନଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉଵାଚ ବହୁପ୍ରଦାନଂ ଗୋଦାନଂ ତ୍ଵତ୍ତୋ ଵିଦ୍ଵଞ୍ଛ୍ରୁତଂ ମଯା
ବିଦ୍ୟା ଦାନ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ବର୍ଣ୍ନନା। ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ: ମୁଁ ତୁମଠୁ ବହୁ ପ୍ରଦାନ ଓ ଗୋଦାନ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଛି।
ସାଂପ୍ରତଂ ଯଦୁଶାର୍ଦୂଲ ଵିଦ୍ଯାଦାନସ୍ଯ ଯୋ ଵିଧିଃ
ଏବେ, ଯଦୁମାନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିଦ୍ୟା ଦାନର ପ୍ରକ୍ରିୟା କଣ ହେଉଛି, ମୋତେ କହ।
ଯଥା ଦେଯଂ ଫଲଂ ଯଚ୍ଚ ଦତ୍ତେନ କୁରୁନଂଦନ
କେମିତି ଦେବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଦେଇଲେ କେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, କୁରୁନନ୍ଦନ, ଏହା କହ।
ଶୁଭେଽହ୍ନି ଵିପ୍ରକଥିତେ ଗୋମଯେନ ସୁଶୋଭନମ୍
ଶୁଭ ଦିନରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିବା ପରେ, ଗୋମୟରେ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ—
ପୁଷ୍ପପ୍ରକରସଂଛନ୍ନଂ ସ୍ଵସ୍ତିକାଦି ଵିଭୂଷିତମ୍
ଫୁଲର ଗୁଛରେ ଢକାଯାଇଥିବା, ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ସଜାଯାଇଥିବା,
ସୌଵର୍ଣୀଂ ଲେଖନୀ କାର୍ଯା ରୌପ୍ଯଂ ଚ ମଷିଭାଜନମ୍
ସୁନାର କଲମ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ମସି ଦାଣି ଚାନ୍ଦିର ହେବା ଦରକାର।
ଵିନୀତଶ୍ଚାପ୍ରମତ୍ତଶ୍ଚ ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ଲେଖକଃ
ତାପରେ ଲେଖକ ନମ୍ର ଏବଂ ସଚେତନ ରହିବା ଉଚିତ।
ସମାନି ସମଶୀର୍ଷାଣି ଵର୍ତୁଲାନି ଧନାନି ଚ
ଲେଖାର ଧାଡି ସମାନ, ଶୀର୍ଷ ଉଚ୍ଚତା ସମ, ଅକ୍ଷରଗୁଡିକ ଗୋଲା ଏବଂ ଭଲ ଆକୃତିର ହେବା ଦରକାର।
ନିଷ୍ପାଦଯିତ୍ଵା ତଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରଂ ଶୈଵଂ ଵାପ୍ଯଥ ଵୈଷ୍ଣଵମ୍
ଏହି ଶାସ୍ତ୍ର, ଶିବ ସମ୍ବନ୍ଧୀ କିମ୍ବା ବିଷ୍ଣୁ ସମ୍ବନ୍ଧୀ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପରେ,
ସଂପୂଜଯିତ୍ଵା ତଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରଂ ଦେଯଂ ଗୁଣଵତେ ତଦା 4.174.
ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଯଥାଯଥ ଭକ୍ତି ସହ ପୂଜା କରି, ଏହାକୁ ଗୁଣବତ୍ତା ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।