ଦାସୀଦାନଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ସ୍ନେହାଚ୍ଚ ଭଵତୋ ଯତ୍ରୋକ୍ତଂ କେନଚିତ୍କ୍ଵଚିତ୍
ଦାସୀ ଦାନ ବିଧି ବର୍ଣ୍ଣନା: ଭକ୍ତି ଓ ସ୍ନେହରୁ, ଯେଉଁଠି କିଏ କହିଥାଏ,
ଚତୁର୍ଣାମାଶ୍ରମାଣାଂ ହି ଗୃହସ୍ଥଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଚ୍ଯତେ
ଚାରି ଆଶ୍ରମ ମଧ୍ୟରୁ ଗୃହସ୍ଥ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପୂର୍ଣେଂଦୁବିଂବଵଦନାଃ ପୀନୋନ୍ନତପଯୋଧରାଃ
ଜେଉଁମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମୁହଁ ଓ ଉତ୍ତୋଳିତ ଏବଂ ଭରିଆ ଅଂଶ ପାଏ,
ଜାମଯୋ ଯତ୍ର ପୂଜ୍ଯଂତେ ରମନ୍ତେ ତତ୍ର ଦେଵତାଃ
ଯେଉଁଘରେ ଜାମାନେ ସମ୍ମାନ ପାଆନ୍ତି, ସେଠି ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।
ଜାମଯୋ ଯାନି ଗେହାନି ଶପଂତ୍ଯପ୍ରତିପୂଜିତାଃ
ଯେଉଁ ଘରକୁ ଜାମାନେ ଭଲଭାବେ ସମ୍ମାନ ନ ପାଇ, ଶାପ ଦିଅନ୍ତି,
ଅମୃତସ୍ଯେଵ କୁଣ୍ଡାନି ସୁଖାନାମିଵ ରାଶଯଃ
ସେଉଁଘର ଅମୃତ ପାତ୍ର ଭଳି, ସୁଖର ଢେର ଭଳି ଅଟୁଟ ରହେ।
ଶ୍ଯାମା ମଂଥରଗାମିନ୍ଯଃ ପୀନୋନ୍ନତପଯୋଧରାଃ
ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ଧୀର ଚାଲି, ଭରିଆ ଅଂଶ ଥାନ୍ତି,
ଅହିରଣ୍ଯମଦାସୀକମଲ୍ପାନ୍ନାଜ୍ଯମଗୋରସମ୍
ଯେଉଁଘରେ ସୁନା ନାହିଁ, ଦାସୀ ନାହିଁ, ଅନ୍ନ ଘିଅ ଓ ଗାଈର ଦୁଧ କମ୍,
ଅଦଣ୍ଡପାଶିକଂ ଗ୍ରାମମଦାସୀକଂ ଚ ଯଦ୍ଗୃହମ୍
ଯେଉଁ ଗ୍ରାମରେ ଦଣ୍ଡ ବା ପାଶ ନାହିଁ, ଏବଂ ଯେଉଁ ଘରେ ଦାସୀ ନାହିଁ,
ଵିଭଵାଭରଣା ଦାସ୍ଯୋ ଯଦ୍ଗୃହଂ ସମୁପାସତେ 4.171.
ଯେଉଁଘରକୁ ଧନ ଓ ଆଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିଥିବା ଦାସୀମାନେ ସେବା କରନ୍ତି,
ନ ଯତ୍ରାସ୍ତି ଗୃହେ ଶୌଚଂ ନ ସୁଖଂ ଵ୍ଯଵହାରଜମ୍
ଯେଉଁଘରରେ ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଦୈନିକ ବ୍ୟବହାରରୁ ଆସୁଥିବା ସୁଖ ମିଳେନାହିଁ।
ଯତ୍ର କର୍ମକରୀ ନାସ୍ତି ସର୍ଵକର୍ମକରୀ ସଦା
ଯେଉଁଘରରେ ସମସ୍ତ କାମ କରିବା ପାଇଁ କୌଣସି କର୍ମଚାରୀ ସଦା ଉପସ୍ଥିତ ନାହିଁ,
ଯଦେକା କୁରୁତେ ଦାସୀ ଗୃହସ୍ଥେନ ଭୃତା ହି ସା
ଏକ ଦାସୀ ଯେଉଁ କାମ କରେ, ସେ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ ହୁଏ।
ବୁଦ୍ଧିର୍ଧର୍ମାକୁଲା ଯସ୍ଯ ତସ୍ଯ ଚେତଃ କିମାକୁଲମ୍
ଯାହାର ବୁଦ୍ଧି ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ଅସ୍ଥିର, ତାଙ୍କ ମନରେ ଆଉ କଣ ଅସ୍ଥିରତା ରହିପାରିବ?
ଭୃତ୍ଯାଃ ସଦୋଦ୍ଯମପରାସ୍ତ୍ରିଵର୍ଗସ୍ତତ୍ର ଦୃଶ୍ଯତେ
ଯେଉଁଘରରେ ଭୃତ୍ୟମାନେ ସଦା ଉଦ୍ୟମୀ, ସେଠାରେ ତିନିଟି ଲକ୍ଷ୍ୟ — ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ — ଦେଖାଯାଏ।
ଦାନକାଲଂ ପ୍ରଶଂସଂତି ସଂତଃ ପର୍ଵଣି ଵା ପୁନଃ
ସଜ୍ଜନମାନେ ଦାନ ଦେବା ସମୟକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ବିଶେଷ କରି ପର୍ବ ଦିନରେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯା ମଂତ୍ରେଣାନେନ କୌରଵ
ହେ କୌରବ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।
କର୍ମୋପଯୋଜ୍ଯା ଭୋଜ୍ଯା ଵା ଯଥେଷ୍ଟଂ ଭଦ୍ରମସ୍ତୁ ତେ
ସେ କାମରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉ କିମ୍ବା ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ଭୋଜନ ପାଇଁ ଦିଅ; ତୁମର ଭଲ ହେଉ।
ଅନୁଵ୍ରଜ୍ଯ ଗୃହଦ୍ଵାରଂ ଯାଵତ୍ପଶ୍ଚାଦ୍ଵିସର୍ଜଯେତ୍ 4.171.
ଘରର ଦ୍ୱାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାଥି ଦେଇ ନେଇଯିବା ପରେ, ପରେ ତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ।
ମଖେ ଚାପି ମହାରାଜ ପ୍ରସିଦ୍ଧେ ଵା ପ୍ରତିଶ୍ରଯେ
ହେ ମହାରାଜ, ବଳି କିମ୍ବା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳରେ,
ପ୍ରାପ୍ଯତେ ଯତ୍ଫଲଂ ପୁଂଭିଃ ପାର୍ଥ ତତ୍କେନ ଵର୍ଣ୍ଯତେ
ହେ ପାର୍ଥ, ପୁରୁଷମାନେ ଯେଉଁ ଫଳ ପାଆନ୍ତି, ତାହାକୁ କିଏ ବର୍ଣ୍ନନା କରିପାରିବ?
ଦାସୀଂ ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ବହୁଶୋ ଗୃହକର୍ମଦକ୍ଷାଂ ଯୋ ବ୍ରହ୍ମଣାଯ କୁଲଶୀଲଵତେ ଦଦାତି
ଯିଏ ଘରକାମରେ ପ୍ରବୀଣ ଦାସୀକୁ ଦେଖି, ଉତ୍ତମ କୁଳ ଓ ଶୀଳ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଇଥାଏ—
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ଦାସୀଦାନଵିଧିଵର୍ଣନଂ ନାମୈକସପ୍ତତ୍ଯୁତ୍ତରଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ମହାପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, 'ଦାସୀ ଦାନର ବିଧି ବିବରଣ' ନାମକ ଏକଶତ ସପ୍ତତି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ପ୍ରପାଦାନଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ କଥଂ ଦେଯା କଦା ଦେଯା ଦାନେ ତସ୍ଯାଶ୍ଚ କିଂ ଫଲମ୍
ପାଦସେବିକା ଦାନର ବିଧି ବିବରଣ: କେମିତି ଦିଅ, କେବେ ଦିଅ, ଏହାର ଫଳ କଣ?
ପୁଣ୍ଯେଽହ୍ନି ଵିପ୍ରକଥିତେ ଗ୍ରହଚଂଦ୍ରବଲାନ୍ଵିତେ
ଶୁଭ ଦିନରେ, ବିଦ୍ୱାନମାନେ କହିଥିବା ଦିନରେ, ଗ୍ରହ ଓ ଚାନ୍ଦ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ,
ମଂଡପଂ କାରଯେଦ୍ଵିଦ୍ଵାନ୍ଘନଚ୍ଛାଯଂ ମନୋରମମ୍
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଜଣେ ମেঘର ଛାୟା ଓ ମନୋହର ଏକ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଦେଵତାଯତନେ ଵାପି ଚୈତ୍ଯଵୃକ୍ଷତଲେଽପି ଵା
ଦେବତାଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ କିମ୍ବା ପବିତ୍ର ଗଛର ତଳେ,
କାରଯେନ୍ମଂଡପଂ ଭଵ୍ଯଂ ଶୀତଵାତସହଂ ଦୃଢମ୍
ଏକ ଭଲ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ଶୀତ ଓ ବାତାସକୁ ସହିପାରିବା ଦୃଢ଼।
ଅକାଲମୂଲାନ୍କରକାନ୍ଵସ୍ତ୍ରୈରାଵେଷ୍ଟିତାନଥ
ତାପରେ, ସମୟ ନହେଉଥିବା ଫଳ, ମାଲା ଓ ବସ୍ତ୍ରରେ ଭଲଭାବେ ମୁଡି ଦେବା ଉଚିତ।
ପ୍ରପାପାଲଃ ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯୋ ବହୁପୁତ୍ରପରିଚ୍ଛଦଃ
ଏକ ଜଳ ଶାଳା ତିଆରି କରିବା ଦରକାର, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ପୁଅ ଓ ସେବକ ରହିବେ।