ଅନ୍ନଂ ଵୈ ପ୍ରାଣିନାଂ ପ୍ରାଣା ଅନ୍ନମୋଜୋ ବଲଂ ସୁଖମ୍ 4.169.
ଖାଦ୍ୟ ହେଉଛି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଜୀବନ; ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଦେଇଥାଏ ଶକ୍ତି, ଶାରୀରିକ ବଳ ଏବଂ ସୁଖ।
ସୁଦୂରାଦାଶଯା ଯସ୍ଯ ଗୃହଂ ପ୍ରାପ୍ତା ବୁଭୁକ୍ଷିତାଃ
ଯେତେବେଳେ ଦୂରରୁ ଆଶା ନେଇ କିଛି ଭୁକ୍ତା ଲୋକ ଜଣେ ଅନ୍ୟର ଘରକୁ ଆସନ୍ତି—
ଦୀକ୍ଷିତଃ କପିଲା ସତ୍ରୀ ରାଜା ଭିକ୍ଷୁର୍ମହୋଦଧିଃ
ସେ ଯେଉଁଠି ଦୀକ୍ଷିତ, କପିଳା ଗାଈ, ସଦ୍ଗୁଣବତୀ ଜନନୀ, ରାଜା, ଭିକ୍ଷୁ କିମ୍ବା ବଡ଼ ସମୁଦ୍ର ହେଉ—
ଏକସ୍ଯାପ୍ଯତିଥେରନ୍ନଂ ଯଃ ପ୍ରଦାତୁମଶକ୍ତିମାନ୍
ଯଦି କେହି ଜଣେ ଅତିଥିକୁ ମଧ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ—
ଶକ୍ଯତେ ଦୁଷ୍କରେଽପ୍ଯର୍ଥେ ଚିରରାତ୍ରାଯ ଜୀଵିତୁମ୍
ତେବେ ଦୁର୍ଭୋଗ ଅବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚି ରହିବା ସମ୍ଭବ।
ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଗୃହେ ଗୃହସ୍ଥସ୍ଯ ମୈଥୁନଂ ଯଶ୍ଚ ସେଵତେ
ଯିଏ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ଘରେ ଭୋଜନ କରି ପରେ ମିଳନ କରେ—
ଦୁଷ୍କୃତଂ ହି ମନୁଷ୍ଯାଣାମନ୍ନମାଶ୍ରିତ୍ଯ ତିଷ୍ଠତି
ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ଦୁଷ୍କର୍ମ ଖାଦ୍ୟ ଉପରେ ଭରସା କରି ଅବସ୍ଥିତ ରହେ।
ଵନସ୍ପତିଗତେ ସୋମେ ପରାନ୍ନଂ ଯସ୍ତୁ ଭୁଂଜତି
ବୃକ୍ଷରେ ସୋମ ଥିବା ସମୟରେ ଯିଏ ଅନ୍ୟର ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ—
କସ୍ମାନ୍ନ ଦୀଯତେ ନିତ୍ଯଂ କସ୍ମାଦନ୍ନଂ ନ ଦୀଯତେ
ଖାଦ୍ୟ କାହିଁକି ସବୁବେଳେ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ? ଖାଦ୍ୟ କାହିଁକି ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ?
ଭିକ୍ଷାଂ ଵା ପୁଷ୍କଲାଂ ଵାପି ହଂତକାରଂ ଦ୍ଵିଜାତଯେ
ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜ ଆସିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଭିକ୍ଷା କିମ୍ବା ପ୍ରଚୁର ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ଯେନାଯୁତଂ ସହସ୍ରଂ ଵା ଭୋଜିତଂ ସ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜନ୍ମନାମ୍ 4.169.
ଯିଏ ଦଶ ହଜାର କିମ୍ବା ହଜାର ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଏ—
ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ପୁରା ପାର୍ଥ ଵଣିଗାପଣଜୀଵନଃ
ଓ ପାର୍ଥ, ପୁରୁଣା କାଳରେ ବାରାଣସୀରେ ଏକ ବ୍ୟବସାୟୀ ଥିଲେ, ଯିଏ ବ୍ୟବସାୟ କରି ଜୀବନ ଚାଲାଉଥିଲେ।
ତସ୍ଯାପଣୈକଦେଶେ ତୁ ମୁକ୍ତ୍ଵାଂଡଂ ପାଂଡୁରଚ୍ଛଵି
ତାଙ୍କ ଦୋକାନର ଏକ କୋଣରେ ଧଳା ଛାଲି ଥିବା ଏକ ଡିମ୍ବ ରହିଥିଲା।
ତଦଂଡଂ ଵଣିଜା ତେନ ଦୃଷ୍ଟଂ କାରୁଣ୍ଯବୁଦ୍ଧିନା
ସେ ଡିମ୍ବଟିକୁ ବ୍ୟବସାୟୀ ଦୟାଭାବରେ ଦେଖିଥିଲେ।
ନିର୍ଜଗାମ ଦିନୈଃ କୈଶ୍ଚିଦ୍ଭିତ୍ଵାଂଡଂ ସର୍ପପୋତକଃ
କିଛି ଦିନ ପରେ, ଡିମ୍ବ ଫାଟି ଏକ ଛୋଟ ସାପ ଚିଁହ୍ନଟି ହେଲା।
ଲିଲିହେ ଘୃତଭାଂଡାନି ଜିଘ୍ରେ ଚ ଗଂଧସଂଚଯାନ୍
ସେ ସାପ ଘିଅ ଭାଣ୍ଡ ଚାଟିଲା ଏବଂ ସୁଗନ୍ଧ ଜମା ଘ୍ରାଣ କଲା।
ଵଣିଜା ରକ୍ଷ୍ଯମାଣଃ ସ ସ୍ନେହାଚ୍ଚାହରହଃ ପୁନଃ
ବ୍ୟବସାୟୀ ତାଙ୍କ ସ୍ନେହରେ ପ୍ରତିଦିନ ସେଠାରେ ରଖିଥିଲେ ଏବଂ ଦେଖାଶୁଣା କରୁଥିଲେ।
ଅଥୈକସ୍ମିନ୍ଦିନେ ଗଂଗାଂ ଗତଃ ସ୍ନାତୁଂ ତ୍ରିଲୋକଗାମ୍
ତାପରେ ଏକ ଦିନ ବ୍ୟବସାୟୀ ତିନି ଲୋକ ଭିତରେ ବହୁଥିବା ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଗଲେ।
ଵ୍ଯଵହର୍ତୁଂ ସମାରବ୍ଧଂ ଵଣିକ୍ପୁତ୍ରେଣ ଧୀମତା
ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟାପାରୀର ପୁଅ ବ୍ୟବସାୟ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା।
ଵ୍ଯଵହାରାକୁଲତଯା ପାଦଯୋରଂତରେଣ ସଃ
ବ୍ୟବହାରର ଅସ୍ପଷ୍ଟତାରେ ସେ ତାଙ୍କର ପାଦ ମଧ୍ୟରେ ଅଟକି ପଡ଼ିଥିଲେ।
ଜାନନ୍ନପି ତଦ୍ଵୃତ୍ତାଂତଂ ନିଦାନେ ନିଯତେର୍ଵଶାତ୍ ।। 4.169.
ସେ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଭାଗ୍ୟର ଜୋରରେ କାମ କରିଲେ।
ସ ମହୀତଃ ସମୁତ୍ଥାଯ ମୂର୍ଦ୍ଧାନମଵରୁହ୍ଯ ଚ
ସେ ଭୂମିରୁ ଉଠି ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ।
ଶରଣାଗତଂ ପୋଷିତଂ ଚ ତଵ ପିତ୍ରା ପ୍ରିଯଂକରମ୍
ତୁମ ପିତା ଯିଏ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିଲେ, ସେଉଁଠି ରକ୍ଷା କରି ଓ ପାଳନ କରି ସେଠି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଖୁସି ଦେଇଥିଲେ।
ଅନଂତରଂ କଲକଲଃ ସଂଜାତୋ ରୋଦତାଂ ନୃଣାମ୍
ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚ୍ଚାର ହେଲା ଏବଂ ସେମାନେ କାନ୍ଦିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଅଚ୍ଯୁତାନଂତ ଗୋଵିଂଦ କୃଷ୍ଣକୃଷ୍ଣେତ୍ଯୁଦୀରଯନ୍
ସେମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ, 'ଅଚ୍ୟୁତ, ଅନନ୍ତ, ଗୋବିନ୍ଦ, କୃଷ୍ଣ, କୃଷ୍ଣ!'
କିଂ କୃତଂ ମମ ପୁତ୍ରେଣ ତଵ ପଵ୍ରଗ ଵିପ୍ରିଯମ୍
ମୋ ପୁଅ କଣ ତୁମକୁ କିଛି ଖରାପ କାମ କରିଛି କି, ପବ୍ରଗ?
ମୂର୍ଖ ମିତ୍ରଂ ସୁସଂବଂଧଂ ହୀନଜାତିଜନୋ ହି ଯଃ
ମୂର୍ଖ ବନ୍ଧୁ, ଯଦିଓ ଘନିଷ୍ଠ ହେଉ, ସେ ତଥାପି ନିମ୍ନ ଜନ୍ମର।
ତମୁଵାଚ ଚ ସର୍ପୋଽସୌ ଵାଷ୍ପଗଦ୍ଗଦଯା ଗିରା
ତାପରେ ସାପ ଲୁହାରେ ଗଳା ଅଟକି ଥିବା କଣ୍ଠରେ କହିଲେ।
ତଦହଂ ପଶ୍ଯତସ୍ତେଽଦ୍ଯ ଦଶାମ୍ଯେନଂ ନରାଧିପ
ରାଜା, ଆଜି ତୁମେ ଦେଖୁଛ, ମୁଁ ଏହାକୁ ଡସିବି।
ସତାଂ ମାର୍ଗମପାକ୍ରମ୍ଯ ପ୍ରଯାତଃ କେନ ଵାର୍ଯତେ
ଯିଏ ସତ୍ପଥ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଏ, ତାକୁ କିଏ ରୋକିପାରିବ?