ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ଗୃହଦାନଵିଧିଵର୍ଣନଂ ନାମାଷ୍ଟଷଷ୍ଟ୍ଯୁତ୍ତରଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, 'ଘର ଦାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବର୍ଣ୍ଣନା' ନାମକ ଏକ ଶତ ଷଠି ଅଠ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା ।
ଅନ୍ନଦାନମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନମ୍ ଯତ୍ପ୍ରୋକ୍ତମୃଷିଭିଃ ପୂର୍ଵଂ ତଦିହୈକମନାଃ ଶୃଣୁ
ଖାଦ୍ୟ ଦାନର ମହତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ପୂର୍ବରୁ ଋଷିମାନେ ଯାହା କହିଥିଲେ, ସେଥିରେ ଏବେ ମନ ଲଗାଇ ଶୁଣ ।
ଦଦସ୍ଵାନ୍ନଂ ଦଦସ୍ଵାନ୍ନଂ ଦଦସ୍ଵାନ୍ନଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ଖାଦ୍ୟ ଦେଅ, ଖାଦ୍ୟ ଦେଅ, ଖାଦ୍ୟ ଦେଅ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ।
ରାମେଣ ଦଶରଥିନା ଵନସ୍ଥେନ ନିଜାନୁଜଃ
ଦଶରଥଙ୍କ ପୁଅ ରାମ, ତାଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ ସହିତ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସିବାବେଳେ, ଏହିପରି କହିଥିଲେ ।
ପୃଥିଵ୍ଯାମନ୍ନପୂର୍ଣାଯାଂ ଵଯମନ୍ନସ୍ଯ କାଂକ୍ଷିଣଃ
ଏହି ପୃଥିବୀ ଖାଦ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଆମେ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ଆକାଂକ୍ଷୀ ।
ଯଦୁଚ୍ଯତେ କର୍ମବୀଜଂ ତସ୍ଯାଵଶ୍ଯଂ ଫଲଂ ନରୈଃ
ଯାହା କାର୍ମିକ ବୀଜ କୁହାଯାଏ, ତାହାର ଫଳ ନିଶ୍ଚୟ ମଣିଷ ପାଇଥାଏ ।
ଯତ୍ର ପ୍ରାପ୍ଯଂ ତଦପ୍ରାପ୍ଯଂ ଵିଦ୍ଯଯା ପୌରୁଷେଣ ଵା
ଯାହା ଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ପ୍ରୟାସ ଦ୍ୱାରା ମିଳିପାରେ କିମ୍ବା ମିଳିପାରେ ନାହିଁ, ସେସବୁ କଥା ଏଠି ଅଛି ।
ଭକ୍ଷୋପଯୋଗାଦନ୍ନସ୍ଯ ଦାନଂ ଶ୍ରେଯସ୍କରଂ ପରମ୍
ଖାଦ୍ୟ ଦାନ, ନିଜେ ଖାଇବାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଉତ୍ତମ ।
ପ୍ରକାରାଂତରଭୋଜ୍ଯାନି ଦାନାନ୍ଯନ୍ଯାନି ଭାରତ
ହେ ଭାରତ, ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାରର ଖାଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନ ମଧ୍ୟ ଅଛି ।
ବୁଦ୍ଧିଶ୍ଚାର୍ଥାତ୍ପରୋ ଲୋଭଃ ସନ୍ତୋଷଃ ପରମଂ ସୁଖମ୍
ବୁଦ୍ଧି ଧନଠାରୁ ଉତ୍ତମ, ଲୋଭ ତାହାର ବିପରୀତ, ସନ୍ତୋଷ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସୁଖ ।
ନ ସୁଖଂ ନ ଚ ସନ୍ତୋଷୋ ଭଵେଦନ୍ନାଦୃତେ ନୃଣାମ୍ 4.169.
ମଣିଷମାନେ ଖାଦ୍ୟ ବିନା କେବେ ସୁଖ ଓ ସନ୍ତୋଷ ପାଇନାହାନ୍ତି ।
ତେନେଷ୍ଟଂ ବହୁଭିର୍ଯଜ୍ଞୈଃ ସଂଗ୍ରାମା ବହଵୋ ଜିତାଃ
ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଯଜ୍ଞ କରାଯାଇଛି ଓ ଅନେକ ଯୁଦ୍ଧ ଜିତାଯାଇଛି ।
ଭୁକ୍ତା ଭୋଗାଃ ସୁଵିପୁଲା ଶତ୍ରୂଣାଂ ମୂର୍ଧନି ସ୍ଥିତମ୍
ସେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାଇ ଅତ୍ୟଧିକ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ।
ସ୍ଵର୍ଗଂ ଜଗାମ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ପୂଜ୍ଯମାନୋ ମରୁଦ୍ଗଣୈଃ
ସେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଉପଭୋଗ କରି, ପବନଦେବମାନେ ଆଦର କରିଥିବାବେଳେ, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ତତ୍ରାସ୍ତେ ରମମାଣୋଽସୌ ସାକଂ ଵିଦ୍ଯାଧରୈଃ ସୁଖମ୍
ସେଠାରେ ସେ ଭଲଭାବରେ ବିଦ୍ୟାଧରମାନଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ ରହୁଛନ୍ତି।
ଗଂଧର୍ଵୈର୍ଗୀଯତେ ହୃଷ୍ଟୈଃ ଶକ୍ରେଣାପ୍ଯନୁଗମ୍ଯତେ
ଖୁସି ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ତାଙ୍କର ଗୀତ ଗାଇଥାନ୍ତି ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।
ସ ଚ ନିତ୍ଯଂ ଵିତାନାଗ୍ର୍ଯାଦଵତୀର୍ଯ ମହୀତଲମ୍
ସେ ସବୁବେଳେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଛତାରୁ ଅବତରି ଭୂମିକୁ ଆସନ୍ତି।
ତଚ୍ଛରୀରଂ ତଥୈଵାସ୍ତେ ରକ୍ଷିତଂ ପୂର୍ଵକର୍ମଭିଃ
ତାଙ୍କର ସେ ଦେହ ପୂର୍ବ କର୍ମର ଫଳରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିଛି।
ପ୍ରଣମ୍ଯ ପ୍ରାଂଜଲିର୍ଭୂତ୍ଵା ନିର୍ଵେଦାଦିଦମବ୍ରଵୀତ୍
ସେ ହାତ ଜୋଡି ଶିର ନମାଇ ନିର୍ଲୋଭ ଭାବରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ସର୍ଵେଷାମପି ସଂପୂଜ୍ଯଃ ସୁରାଣାଂ ସୁରପୁଂଗଵ
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ହେ ଦେବମାନ୍ୟ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।
ଯଯା ମାଂସାନ୍ଯହଂ ସ୍ଵସ୍ଯ ଭକ୍ଷ୍ଯଯାମ୍ଯଶନଂ ଵିନା ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ଶ୍ଵେତାଭିଜନସଂପନ୍ନ ଶ୍ଵେତ ଶୃଣୁ ଵଚୋ ମମ ।। 4.169.
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଅନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ବିନା ନିଜ ମାଂସ ଖାଇଥିଲି—ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: 'ହେ ଶୁଭ୍ର କୁଳର ଶୁଭ୍ର, ଶ୍ୱେତ, ମୋର କଥା ଶୁଣ।'
ତ୍ଵଯାଧୀତଂ ହୁତଂ ଦତ୍ତଂ ଗୁରଵଃ ପରିତୋଷିତାଃ
ତୁମେ ପାଠ ପଢିଛ, ହବନ କରିଛ, ଦାନ ଦେଇଛ, ଗୁରୁମାନେ ଖୁସି ହୋଇଛନ୍ତି।
ଅନନ୍ନଦାନସ୍ଯ ଫଲଂ ତ୍ଵଯେଦମୁପଭୁଜ୍ଯତେ
ଏହି ହେଉଛି ଅନ୍ନ ଦାନ ନ କରିବାର ଫଳ, ଯାହାକୁ ତୁମେ ଏବେ ଅନୁଭବ କରୁଛ।
ନାନ୍ଯଦନ୍ନାଦୃତେ ପୁଂସାଂ କିଞ୍ଚିତ୍ସଞ୍ଜୀଵନୌଷଧମ୍
ମଣିଷମାନେ ପାଇଁ ଅନ୍ନ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଜୀବନ ଦେଇଥିବା ଔଷଧ ନାହିଁ।
ତପଃ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯସଂପନ୍ନେ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞେ ସଂଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯେ
ଯେଉଁଠି ତପ, ଅଧ୍ୟୟନ, ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ ରହିଛି—
ଵିରିଂଚେର୍ଵଚନାଦ୍ଗତ୍ଵା ତ୍ଵରାଯୁକ୍ତୋ ମହୀତଲମ୍
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେ ତୁରନ୍ତ ଭୂମିକୁ ଗଲେ।
ଭୋଜଯିତ୍ଵା ତତଃ ପ୍ରାଦାଦ୍ଦକ୍ଷିଣାଂ କ୍ଷୀଣକଲ୍ମଷଃ
ସେ ଅନ୍ୟମାନେ ଖାଇବାକୁ ଦେଇ, ପରେ ଦାନ କଲେ, ତାଙ୍କର ପାପ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ତତୋ ଦୁନ୍ଦୁଭିଘୋଷେଣ ପୂଜିତଃ ସୁରସତ୍ତମୈଃ
ତାପରେ ଢୋଲର ଧ୍ୱନି ସହିତ, ସେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦେବମାନେ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ।
ପୌଲସ୍ତ୍ଯେ ନିହତେ ପଶ୍ଚାଦ୍ଦେଵଦାନଵସଂକଟେ
ପୌଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ନାଶ ପରେ, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ—
ଏତଦନ୍ନସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ କଥଯାମ୍ଯପରଂ ଚ ତେ
ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ଅନ୍ନର ମହିମା ଏବଂ ଅଧିକ କଥା କହିବି।