ଧେନୋର୍ଯାଵଂତି ରୋମାଣି ସଵତ୍ସାଯା ଵସୁନ୍ଧରେ
ଏ ମାଟି, ବଛୁଆ ସହିତ ଗାଈର ଦେହରେ ଯେତେ ରୋମ ଅଛି—
ତାଵଦ୍ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ବ୍ରହ୍ମେଶାଦିଭିରର୍ଚିତଃ
ସେତେ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ସୁଵର୍ଣଶୃଙ୍ଗୀଂ ଯଃ କୃତ୍ଵା ଖୁରୈ ରୌପ୍ଯୈଃ ସମର୍ଚିତାମ୍
ଯିଏ ସୁନାର ସିଂଗ ଓ ଚାନ୍ଦିର ଖୁର ଥିବା ଗାଈକୁ ସଜାଇ ତିଆରି କରେ,
କପିଲାଯାସ୍ତଦା ପୁତ୍ରଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ କରେ ନ୍ଯସେତ୍
ସେ ଗାଈର ଛୁଆକୁ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ହାତରେ ଦେଇବା ଉଚିତ।
ସୁଵର୍ଣୈସ୍ତୁ ଚତୁର୍ଭିଶ୍ଚ ତ୍ରିଭିର୍ଦ୍ଵାଭ୍ଯାମଥାପି ଵା
ସେ ଚାହେଁଲେ ଚାରିଟି, ତିନୋଟି, ଦୁଇଟି କିମ୍ବା ଏକଟି ସୁନା ଦେଇପାରିବେ,
ସ ସମୁଦ୍ରଵନୋପେତା ସଶୈଲଵନକାନନା
ସେଇ ଗାଈ ସମୁଦ୍ର, ଅଟବୀ, ପାହାଡ଼ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ସହିତ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ।
ପୃଥିଵୀଦାନତୁଲ୍ଯେନ ଦାନେନୈତେନ ଵୈ ନରଃ
ଏପରି ଦାନ କଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ପୃଥିବୀ ଦାନ କରିଥିବାର ସମାନ ଫଳ ପାଏ।
ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵହରଣୋ ଗୋଘ୍ନୋ ଭ୍ରୂଣହା ବ୍ରହ୍ମଘାତକଃ ତଦ୍ଦିନଂ ଚ ପଯୋଭୋଜୀ ସଂଯତଶ୍ଚାତିଵାହଯେତ୍
ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି ଚୋରି କରେ, ଗାଈ ମାରେ, ଗର୍ଭ ନଷ୍ଟ କରେ କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କରେ—ସେ ଦିନ ମାତ୍ର ଦୁଧ ଖାଇବା ଓ ସଂଯମ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଗୋମଯେନୋପଲିପ୍ଯାଥ ମଣ୍ଡଲଂ ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍ 4.161.
ତାପରେ ଗୋମୟ ଦ୍ୱାରା ଭୂମିକୁ ଲିପି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଏକ ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଵ୍ଯାହୃତ୍ଯା ହୋମଯେତ୍ପୂର୍ଵଂ ପଂଚଵାରୁଣକଂ ତଥା
ଏହା ପରେ ବ୍ୟାହୃତି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପ୍ରଥମେ ହୋମ କରିବା ଓ ପଞ୍ଚ ବାରୁଣୀ ହବନ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଯୋନା ପୃଥିଵି ମଂତ୍ରେଣ ଗୌର୍ଵତ୍ସସହିତା ନଵା
'ସ୍ୟୋନା ପୃଥିବୀ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଏକ ନୂଆ ଗାଈ ଏବଂ ତାହାର ଛୁଆ ସହିତ
ଯା ତେ ସରସ୍ଵତୀ ଦେଵୀ ଵିଷ୍ଣୁନା ଚ ତଥା ମହୀ
ସେଇ ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ, ଏବଂ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ସହିତ ପୃଥିବୀ—
ଯାଵଦ୍ଵତ୍ସସ୍ଯଦ୍ଵୌ ପାଦୌ ଶିରଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରଦୃଶ୍ଯତେ ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯା ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଵସୁଂଧରେ
ଯେତେବେଳେ ଛୁଆର ଦୁଇଟି ପାଅଁ ଓ ମୁଣ୍ଡ ଦେଖାଯାଏ, ସେ ସମୟରେ, ଓ ପୃଥିବୀ, ଏହି ଗାଈ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇଦେବା ଉଚିତ।
ସୁଵର୍ଣଶୃଂଗୀଂ ରୌପ୍ଯଖୁରାଂ କାସ୍ଯଦୋହାଂ ସତାମ୍ରକାମ୍ ଵସ୍ତ୍ରାକ୍ଷତୈଃ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ସମର୍ପଯେତ୍
ସୁନାର ସିଂଗ, ଚାନ୍ଦିର ଖୁର, କଂସ୍ୟ ଦୋହନ ପାତ୍ର ଓ ତାମ୍ବା ଭାଣ୍ଡ ଥିବା ଗାଈକୁ, ଭଲଭାବରେ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଖଣ୍ଡ ଧାନରେ ସଜାଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇବା ଉଚିତ।
ସୁଵର୍ଣସ୍ଯ ସହସ୍ରେଣ ତଦର୍ଧେନାପି ଭାମିନି
ହଜାରଟି ସୁନା କିମ୍ବା ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ ଦେଇ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ,
ଯଥା ଶକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରଦାତଵ୍ଯା ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଵିଵର୍ଜିତୈଃ ଗୃହାଣେମାଂ ମହାଧେନୁଂ ଭଵ ଭ୍ରାତା ମମାଶୁ ଵୈ
ଯେଉଁଠିକି ଶକ୍ତି ଅଛି, ଧନରେ କଞ୍ଜୁସି କରିନାହିଁ—‘ମୋତେ ଏହି ମହାଧେନୁ ଗ୍ରହଣ କର, ଏବଂ ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରୁ ମୋର ଭାଇ ହେଉ’—ଏପରି ଦେଇବା ଉଚିତ।
ଇରାଵତୀ ଧେନୁମତୀ ଜାହ୍ନଵୀ ତଦନନ୍ତରମ୍
ଇରାବତୀ, ଧେନୁମତୀ, ତାପରେ ଜାହ୍ନବୀ—
ଭଵତାତ୍ସ୍ଵସ୍ତି ମେ ନିତ୍ଯଂ ସୁଖଂ ଚାନୁତ୍ତମଂ ତଥା 4.161.
ମୋ ପାଇଁ ସଦା ମଙ୍ଗଳ ଓ ଅପୂର୍ବ ସୁଖ ହେଉ।
କୋଽଦାଦିତି ଚ ଵୈ ମଂତ୍ରୋ ଜପିତଵ୍ଯୋ ଦ୍ଵିଜେନ ଚ
'କୋଦା' ନାମକ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱିଜମାନେ ଜପ କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ପ୍ରସୂଯମାନାଂ ଗାଂ ଯୋ ଦଦାତି ଵସୁନ୍ଧରେ ରତ୍ନପୂର୍ଣା ଭଵେଦ୍ଦତ୍ତା ପୃଥିଵୀ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଏଭଳି ଗର୍ଭବତୀ ଗାଈ ଯିଏ ଦାନ କରେ, ଓ ପୃଥିବୀ, ସେ ପୃଥିବୀକୁ ରତ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଦେଇଥାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ପ୍ରତପ୍ତଜାଂବୂନଦତୁଲ୍ଯଵର୍ଣାଂ ମହାନିତଂବାଂ ତନୁଵୃତ୍ତମଧ୍ଯାମ୍
ତାଙ୍କର ଚମକୁଥିବା ରଙ୍ଗ ଗରମ ଜାମ୍ବୁନଦ ସୁନା ପରି ଦେଖାଯାଏ; ତାଙ୍କର ନିତମ୍ବ ଚଉଡ଼ା ଏବଂ ମଧ୍ୟପଦ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଓ ସଲିଲା।
ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ଯୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ଧେନୁକଲ୍ପଂ ନରୋ ଭୁଵି
ଯେ କେହି ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ଗାଈର କଥା ପଢ଼ନ୍ତି,
ତ୍ରିକାଲଂ ପଠତେ ଯସ୍ତୁ ପାପଂ ଵର୍ଷଶତୋଦ୍ଭଵମ୍
ଏବଂ ଯିଏ ଏହି କଥା ଦିନରେ ତିନିଥର ପଢ଼ନ୍ତି, ସେ ଶତବର୍ଷ ଧରି ସଞ୍ଚିତ ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରିପାରନ୍ତି।
ଶ୍ରାଦ୍ଧକାଲେ ପଠେଦ୍ଯସ୍ତୁ ଇଦଂ ପାଵନମୁତ୍ତମମ୍
ଯିଏ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟରେ ଏହି ପବିତ୍ର ଗାଥା ପଢ଼ନ୍ତି,
ଅମାଵାସ୍ଯାଂ ଚ ଯୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ଦ୍ଵିଜାନାମଗ୍ରତଃ ପଠେତ୍
ଏବଂ ଯିଏ ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଏହା ପଢ଼ନ୍ତି,
ଯଶ୍ଚୈତତ୍ଛୃଣୁଯାତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ତଦ୍ଗତେନାଂତରାତ୍ମନା
ଏବଂ ଯିଏ ଏହି ପୁଣ୍ୟମୟ କଥାକୁ ମନ ଲଗାଇ ଶୁଣନ୍ତି,
ଇଦଂ ରହସ୍ଯଂ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଵରାହମୁଖନିର୍ଗତମ୍
ହେ ରାଜା, ଏହି ଗୁପ୍ତ କଥା ବରାହଙ୍କ ମୁଖରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ କପିଲାଦାନମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂ ନାମୈକଷଷ୍ଟ୍ଯୁତ୍ତରଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ 'କପିଳା ଦାନର ମହିମା' ନାମକ ଏକଶଠିଏଠି ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ମହିଷୀଦାନଵ୍ରତଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ପୁଣ୍ଯଂ ପାପଵିନାଶଂ ଚ ଆଯୁଷ୍ଯଂ ସର୍ଵକାମଦମ୍
ମହିଷୀ ଦାନ ଓ ବ୍ରତ ପାଳନର ବିବରଣୀ: ଏହା ପୁଣ୍ୟ ଦେଉଛି, ପାପ ନଶ୍ଟ କରେ, ଆୟୁ ଦେଉଛି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।
ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯଗ୍ରହେ ପୁଣ୍ଯେ କାର୍ତ୍ତିକ୍ଯାମଯନେ ତଥା
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ, କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ କିମ୍ବା ଅୟନ ସମୟରେ କରାଯିବା ଉଚିତ।