ସର୍ଵକାମସମୃଦ୍ଧଶ୍ଚ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷକ୍ଷଯଂକରଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ସୁଖରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ଏବଂ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାଶ କରେ।
ଇତି ସକଲଵିଧିଜ୍ଞୋ ରତ୍ନଧେନୁପ୍ରଦାନଂ ଵିତରତି ସ ଵିମାନଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଦେଦୀପ୍ଯମାନମ୍
ଏଭଳି, ସମସ୍ତ ବିଧି ଜାଣିଥିବା ଯେଉଁଠାରେ ରତ୍ନମୟ ଗାୟ ଦାନ କରେ, ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ ବିମାନ ଲାଭ କରେ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ରତ୍ନଧେନୁଦାନଵ୍ରତଵିଧିଵର୍ଣନଂ ନାମ ସପ୍ତପଂଚାଶଦୁତ୍ତରଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ 'ରତ୍ନଧେନୁ ଦାନ ବ୍ରତ ବିଧି ବର୍ଣ୍ଣନ' ନାମକ ଏକଶ ପଞ୍ଚାନବେ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଉଭଯମୁଖୀଗୋଦାନଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ଵିଧିନା କେନ ଧର୍ମଜ୍ଞଂ ଦାନେ ତସ୍ଯାଶ୍ଚ କିଂ ଫଲମ୍
ଦୁଇଟି ମୁହଁ ଥିବା ଗାୟ ଦାନ ବ୍ରତର ବର୍ଣ୍ଣନ: ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, କେମିତି ଏହି ଦାନ କରିବେ ଓ ଏହାର ଫଳ କଣ?
ପ୍ରାପ୍ନୁଵଂତି ନରାଃ କେଚିତ୍ପୁଣ୍ଯସଂଭାରଵିସ୍ତରାଃ
କିଛି ଲୋକ ବହୁତ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ସଂଚୟ କରିଥାନ୍ତି।
ଯାଵତ୍ପାଦୌ ଯୋନିଗତୌ ଶିରଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରଦୃଶ୍ଯତେ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଦ ଗର୍ଭରେ ଓ ମୁଣ୍ଡ ଦେଖାଯାଏ, ସେଉଁପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ...
ଗୌର୍ଯାଵଦ୍ଦ୍ଵିମୁଖୀ ଚୈଵ ଯଦା ଭଵତି ଭାରତ
ହେ ଭାରତ, ଯେତେବେଳେ ଗାଈ ଦୁଇଟି ମୁହଁ ହୋଇଯାଏ କିମ୍ବା ଗୌରୀଠାରୁ ମୁହଁ ଫେରାଏ, ସେତେବେଳେ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ।
ଦତ୍ତ୍ଵୋଭଯମୁଖୀଂ ରାଜନ୍ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ନୃଭିଃ
ଏପରି ଦୁଇମୁହଁ ଗାଈ ଦାନ କଲେ, ଲୋକମାନେ ରାଜାଙ୍କ ପରି ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି।
କିମିଷ୍ଟୈର୍ବହୁଭିର୍ଯଜ୍ଞୈର୍ଦାନୈର୍ଦତ୍ତୈଶ୍ଚ ସତ୍ତମ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବହୁତ ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଓ ଉପହାର ଦେଇ କ'ଣ ଲାଭ?
ଏକୈଵ ପାତି ନରକାତ୍ସୁଖମେକୈଵ କାରଯେତ୍
କେବଳ ଏକ ଗାଈ ମଧ୍ୟ ନରକରୁ ରକ୍ଷା କରେ, ଏକ ଗାଈ ମଧ୍ୟ ସୁଖ ଦେଇପାରେ।
ସ୍ଵର୍ଣଶୃଂଗୀଂ ରୌପ୍ଯଖୁରାଂ ମୁକ୍ତାଲାଙ୍ଗୂଲଭୂଷିତାମ୍ ପ୍ରସୂଯମାନାଂ ଗାଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ମହତ୍ପୁଣ୍ଯଫଲଂ ଲଭେତ୍
ସୁନା ଶିଙ୍ଗ, ଚାଁଦି ଖୁର ଓ ମୁକ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ପୁଛ ଥିବା ଗାଈ ଦାନ କଲେ, ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ମିଳେ।
ଯାଵଂତି ଧେନୁରୋମାଣି ଵତ୍ସସ୍ଯାପି ନରାଧିପ
ହେ ନରପତି, ଗାଈ ଓ ତାଙ୍କ ଝିଅର ଶରୀରରେ ଯେତେଟି ଲୋମ ଅଛି—
ପିତୄନ୍ପିତାମହାଂଶ୍ଚୈଵ ତଥୈଵ ପ୍ରପିତାମହାନ୍ 4.158.
—ସେତେଟି ପୂର୍ବଜ, ବାପା, ଦାଦା ଓ ପ୍ରଦାଦାମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପକୃତ ହୁଅନ୍ତି।
ଘୃତକ୍ଷୀରଵହା ନଦ୍ଯୋ ଦଧିପାଯସକର୍ଦମାଃ
ଘିଅ ଓ ଦୁଧରେ ବହୁଥିବା ନଦୀ, ଦହି, ଦୁଧ ଓ କାଦାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଦୀ—
ଯୋ ଦଦାତି ସୁଵର୍ଣେନ ବହୁନା ସହ ଭାଵିନୀମ୍
ଯେଉଁଠି ଅଧିକ ସୁନା ସହିତ ଫଳଦାୟିନୀ ଗାଈ ଦାନ କରାଯାଏ—
ନ ଦେଯା ଦୁର୍ବଲା ରାଜନ୍ଧେନୁର୍ନୈଵାଲ୍ପଦକ୍ଷିଣା
ହେ ରାଜା, ଦୁର୍ବଳ ଗାଈ କିମ୍ବା ଅଳ୍ପ ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ଚ ତ ଚଂଦ୍ରସମାନଵକ୍ତ୍ରାଃ ପ୍ରତପ୍ତଜାଂବୂନଦତୁଲ୍ଯଵର୍ଣାଃ
ଏବଂ ଯେଉଁ ମହିଳାମାନଙ୍କର ମୁହଁ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଏବଂ ତାଙ୍କର ବର୍ଣ୍ଣ ପକା ସୁନା ପରି ଅଦ୍ୱିତୀୟ—
ଗୋସହସ୍ରପ୍ରଦାନଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ କସ୍ମିନ୍କାଲେ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯଂ କଥଂ ଦେଯଂ ଚ ତଦ୍ଭଵେତ୍
ହଜାରଟି ଗାଈ ଦାନର ବିଧି: କେଉଁ ସମୟରେ ଏହା ଦେବା ଉଚିତ୍, କିପରି ଦେବା ଉଚିତ୍?
ବ୍ରହ୍ମଣା ସୃଜତା ଲୋକାନ୍ଵୃତ୍ତିହେତୋଃ ପ୍ରଜେଶ୍ଵର
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ବ୍ରହ୍ମା ଯେତେବେଳେ ସୃଷ୍ଟିକୁ ଜୀବିକା ପାଇଁ ତିଆରି କଲେ—
ଯାସାଂ ମୂତ୍ରପୁରୀଷେଣ ଦେଵତାଯତନାନ୍ଯପି
ଯାହାଙ୍କର ମୁତ୍ର ଓ ମଳ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନଙ୍କର ନିବାସ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୁଏ—
ମୂଲଂ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ କାମ୍ଯସ୍ଯ ସର୍ଵଦେଵମଯାଃ ଶୁଭାଃ
ସେମାନେ କାମ୍ୟ ଯଜ୍ଞର ମୂଳ, ଶୁଭ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଅଂଶଧାରୀ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ଚୈଵ ଗାଵଶ୍ଚ କୁଲମେକଂ ଦ୍ଵିଧା କୃତମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଗାଈ, ଏହି ଦୁଇଟି ଏକ ପରିବାର, କେବଳ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ।
ଯାସାଂ ପୁତ୍ରୈର୍ଧୃତା ଲୋକା ଧାରିତାଃ ସର୍ଵଦେଵତାଃ
ଯାହାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଧାରିତ।
ଏକାଽପି ଗୌର୍ଗୁଣୋପେତା କୃତ୍ସ୍ନଂ ତାରଯତେ କୁଲମ୍
ଗୁଣବତୀ ଏକ ଗାଈ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପରିବାରକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରେ।
ସୁଵତ୍ସା ସୁଦୁହା ଚୈଵ ପାପରୋଗଵିଵର୍ଜିତା
ସେ ଏକ ଭଲ ବଛା ଅଟେ, ଭଳି ଦୁଧ ଦେଉଛି ଏବଂ କୌଣସି ଦୁଷ୍ଟ ରୋଗ ନାହିଁ।
କିଂ ପୁନର୍ଦଶ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛତଂ ଵା ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍
ଯଦି କେହି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଦଶଟି କିମ୍ବା ଶତଟି ଗାଈ ଦେଇଥାଏ, ତେବେ କଣ କହିବା?
ଗୋସହସ୍ରଂ ପୁରା ଦତ୍ତଂ ନହୁଷେଣ ମହୀଭୃତା 4.159.
ପୂର୍ବେ ନହୁଷ ନାମକ ରାଜା ହଜାରଟି ଗାଈ ଦାନ କରିଥିଲେ।
ଗଂଗାତୀରେ ମହଦ୍ଦତ୍ତମଦିତ୍ଯା ପୁତ୍ରକାମ୍ଯଯା
ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ଆଦିତ୍ୟ ନାମକ ବ୍ୟକ୍ତି ପୁଅ ପାଇଁ ବଡ଼ ଦାନ କରିଥିଲେ।
ଶ୍ରୂଯତେ ପିତୃଭିର୍ଗୀତା ଗାଥାସ୍ତାଃ ଶୃଣୁ ଭୂପତେ
ପୂର୍ବଜମାନେ ଏହି ଗାଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଗାଇଥିଲେ ବୋଲି ଶୁଣାଯାଏ; ରାଜା, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣ।
ଯଦି କଶ୍ଚିତ୍କୁଲେଽସ୍ମାକଂ ଗୋସହସ୍ରଂ ପ୍ରଦାପଯେତ୍
ଯଦି ଆମ ପରିବାରରେ କେହି ହଜାରଟି ଗାଈ ଦାନ କରିଥାଏ,