ତସ୍ଯ ଯଜ୍ଞଵରାହସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋରମିତତେଜସଃ
ଏହି ଯଜ୍ଞ-ବରାହ, ଅପାର ତେଜ ଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ,
ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ହୃଷୀକେଶଂ ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ପଶ୍ଯତଃ
ଏଭଳି ଭାବରେ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ,
ମୁଦ୍ଗଲୋଽପି ମହାବୁଦ୍ଧିର୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈତଦଖିଲଂ ନୃପ
ମହାବୁଦ୍ଧି ଥିବା ମୁଦ୍ଗଳ ମଧ୍ୟ, ରାଜା, ଏ ସବୁ ଦେଖିଲେ।
ସଂସ୍ମୃତ୍ଯ ଯମଵାକ୍ଯାନି ଵିଷ୍ଣୋର୍ମାହାତ୍ମ୍ଯମେଵ ଚ
ସେ ଯମଙ୍କର କଥା ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ମହିମାକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ।
ଅହୋ ସୁଦୁସ୍ତରା ଵିଷ୍ଣୋର୍ମାଯେଯମତିଗହ୍ଵରୀ
ହାଁ! ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଏହି ମାୟା ବହୁତ ଦୁର୍ଲଘ୍ୟ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗଭୀର।
ଜୀଵୋ ଗଚ୍ଛତି କୀଟତ୍ଵଂ ଯୂକାମତ୍କୁଣଯୋନିତାମ୍
ଏହି ଆତ୍ମା କେବେ କୀଟ ହୁଏ, କେବେ ଯୁକା କିମ୍ବା ମାକୁଡ଼ି ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ତତଶ୍ଚ ପଶୁତାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ନରତ୍ଵମଭିଵାଂଛତି ତାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଚ ଶ୍ରିଯଂ ପରାଂ ନରୋ ମାଯାଵିମୋହିତଃ
ତାପରେ ପଶୁ ହୋଇ, ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ପାଇବାକୁ ଆଶା କରେ; ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟ ହୋଇ, ମାୟାରେ ମୁହିଁ ହୋଇ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶ୍ରୀ ଆଶା କରେ।
ଦୁସ୍ତରାପି ସୁସାଧ୍ଯା ସା ମାଯା କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ମୋହିନୀ
ଯଦିଓ ଏହି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମାୟା ଦୁର୍ଲଘ୍ୟ, ତଥାପି ସହଜରେ ଜୟ କରାଯାଏ।
ଅଵାପ୍ଯୈଵଂ ଚ ଗାର୍ହସ୍ଥ୍ଯମଵାପ୍ଯୈଵଂ ଚ ତତ୍ପରମ୍
ଏଭଳି ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନକୁ ଅଧିଗମନ କରି, ସେହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦଶାକୁ ମଧ୍ୟ ଲାଭ କରିଥାଏ।
ଅଵିରୋଧେନ ଵିଷଯାନ୍ଭୁଞ୍ଜନ୍ଵିଷ୍ଣୁଂ ସମାଶ୍ରଯେତ୍ । 4.153.
ସମସ୍ତ ଭୋଗବିଷୟ ରେ କୌଣସି ବିରୋଧ ଛାଡ଼ି, ମନୁଷ୍ୟ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶରଣ ନେବା ଉଚିତ।
ଈଦୃଗ୍ବହୁଫଲା ଭକ୍ତିଃ ସର୍ଵଧାତରି କେଶଵେ
ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଧାର କେଶବଙ୍କ ପ୍ରତି ଏପରି ଭକ୍ତି ଅନେକ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ମୁଧୈଵୋକ୍ତଂ ସୁଧାପାନଂ ମୁଧା ତଦ୍ଧି ଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍
ଅନ୍ୟଥା ଅମୃତ ପିଇବା କଥା କହାଯାଏ, ଏବଂ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟଟି ମଧ୍ୟ ଅନର୍ଥକ।
ଆରାଧିତୋ ହି ଯଃ ପୁଂସାମୈହିକାମୁଷ୍ମିକଂ ଫଲମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେଠାରେ ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକ ଦୁଇଟିର ଫଳ ମିଳେ।
ସଂଵତ୍ସରାସ୍ତଥା ମାସା ଵିଫଲା ଦିଵସାଶ୍ଚ ତେ
ତୁମ ପାଇଁ ବର୍ଷ, ମାସ ଓ ଦିନଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇଯାଏ।
ଯୋ ନ ଵିତ୍ତର୍ଦ୍ଧିଵିଭଵୈର୍ନ ଵାସୋଭିର୍ନ ଭୂଷଣୈଃ
ଯିଏ ଧନ, ଶ୍ରୀ, ଧନ-ସମ୍ପତ୍ତି, ବସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଗହନା ଦ୍ୱାରା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଏନାହିଁ—
ଜଲଧେନୋସ୍ତୁ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ନିଶମ୍ଯେଦୃଗ୍ଵିଧଂ ନରାଃ
ଜଳ ଦେଇଥିବା ଗାଈର ମହିମା ଶୁଣି, ଲୋକମାନେ ଏପରି ହୋଇଯାନ୍ତି।
କର୍ମଭୂମୌ ହି ମାନୁଷ୍ଯଂ ଜନ୍ମନାମଯୁତୈରପି
ଦଶ ହଜାର ଜନ୍ମ ପରେ ମଧ୍ୟ କର୍ମଭୂମିରେ ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ଦୁର୍ଲଭ।
ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଚ ନ ଯୈର୍ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତୋଷିତୋ ଜଲଧେନୁନା
ଏହି ଜନ୍ମ ପାଇଲା ପରେ ଯେଉଁମାନେ ଜଳଦାୟିନୀ ଗାଈ ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିନାହାନ୍ତି—
ଊର୍ଧ୍ଵବାହୁର୍ଵିରୌମ୍ଯେଷ ଦୃଷ୍ଟଲୋକଦ୍ଵଯୋଽସ୍ମି ଭୋଃ
ମୁଁ ହାତ ବଢ଼ାଇ ଚିତ୍କାର କରୁଛି: ହେ ଲୋକମାନେ, ମୁଁ ଦୁଇଟି ଲୋକ ଦେଖିଛି!
ଦୁଃସହୋ ନାରକୋ ଵହ୍ନିରଵିଷହ୍ଯା ଚ ଯାତନା 4.153.
ନରକର ଅଗ୍ନି ଅସହ୍ୟ, ଏବଂ ତାହାର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟଦାୟକ।
ଆଦେଶିକୋ ଦେଶିକୋ ହି ଯମମାର୍ଗେ ସୁଦୁସ୍ତରେ
ଯମଙ୍କ ଅତି କଠିନ ପଥରେ ଏକ ଦିଗଦର୍ଶକ, ଗୁରୁ ଅବଶ୍ୟକ।
ଇଷ୍ଟେନ କିଂ କ୍ରତୁଶତେନ ସୁଦୁଷ୍କରେଣ କ୍ଲେଶାଧିକେନ ସୁକୃତୈର୍ନିଯମୈର୍ଵ୍ରତୈଶ୍ଚ
ଅତି କଠିନ ଏବଂ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ଶତ କୃତ୍ୟ, ସଦ୍କର୍ମ, ନିୟମ ଓ ବ୍ରତ ରେ କଣ ଉପକାର?
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ଜଲଧେନୁଦାନଵ୍ରତଵିଧିଵର୍ଣନଂନାମ ତ୍ରିପଂଚାଶଦୁତ୍ତରଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, 'ଜଳଦାୟିନୀ ଗାଈ ଦାନ ଓ ବ୍ରତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବର୍ଣ୍ଣନା' ନାମକ ଏକ ଶତ ତିନି ପଞ୍ଚାଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଘୃତଧେନୁଦାନଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ଦୀଯତେ ଯେନ ଵିଧିନା ଯାଦୃଗ୍ରୂପାଂ ଚ କାରଯେତ୍
ଘୃତଦାୟିନୀ ଗାଈ ଦାନ ବ୍ରତର ବର୍ଣ୍ଣନା: କେମିତି ଦେବା ଉଚିତ ଏବଂ କେମିତି ରୂପରେ ତିଆରି କରିବା ଦରକାର।
ଗଵ୍ଯସ୍ଯ ସର୍ପିଷଃ କୁମ୍ଭାନ୍ଗଂଧମାଲ୍ଯଵିଭୂଷିତାନ୍
ଗାଈର ଘିଅ ଭରା କୁମ୍ଭଗୁଡ଼ିକୁ ସୁଗନ୍ଧ, ମାଳା ଓ ଭୂଷଣ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କରିବା ଉଚିତ।
ଇକ୍ଷୁଯଷ୍ଟିମଯାଃ ପାଦାଃ ଖୁରା ରୌପ୍ଯମଯାସ୍ତଥା
ଖଣ୍ଡସାର ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ପାଦ ଓ ଚାନ୍ଦିରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଖୁର ହେବା ଉଚିତ।
ସପ୍ତଧାନ୍ଯମଯେ ପାର୍ଶ୍ଵେ ପଟୋର୍ଣେନ ଚ କମ୍ବଲମ୍
ସାତ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ଏକ କପଡ଼ା ଦେଇ ଢାକି, ଏକ କମ୍ବଳ ରଖିବାକୁ ହେବ।
ତଦ୍ଵଚ୍ଛର୍କରଯା ଜିହ୍ଵାଂ ଗୁଡକ୍ଷୀରମଯଂ ମୁଖମ୍
ଏହିପରି, ଚିନି ଦେଇ ଜିହ୍ୱା ତିଆରି କର, ଏବଂ ଗୁଡ଼ ଓ ଦୁଧ ଦେଇ ମୁହଁ ତିଆରି କର।
ତାମ୍ରପାତ୍ରମଯଂ ପୃଷ୍ଠଂ କୁର୍ଯାଚ୍ଛ୍ରଦ୍ଧାସମନ୍ଵିତଃ
ତାମ୍ବାର ପାତ୍ର ଦେଇ ପିଠି ତିଆରି କରିବା ଦରକାର, ଏବଂ ଭକ୍ତି ସହିତ କରିବା ଉଚିତ।
ତଦ୍ଵତ୍କଲ୍ପନଯା ଧେନୋର୍ଵତ୍ସଂ ଚ ପରିକଲ୍ପଯେତ୍
ଏହିପରି ଭାବେ, ଯଥାଯଥ ଉପାୟରେ ଗାଈ ପାଇଁ ଏକ ବଛା ମଧ୍ୟ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।