ଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣାଦଭ୍ଯଧିକଂ କଥିତଂ ତିଲଭକ୍ଷଣମ୍
ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ତିଳ ଭୋଜନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।
ଵାଚା କୃତଂ ତୁ ମନସା କର୍ମଣା ଯଚ୍ଚ ସଂଚିତମ୍
ବାଣୀ, ମନ କିମ୍ବା କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ କାମ କରାଯାଇଛି କିମ୍ବା ସଞ୍ଚୟ ହୋଇଛି—
ମୁଶଲେନୋଦ୍ଯତେ ନାପି ଲଂବିତେ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ତଥା
ମୁସଳ ଉଠାଇ ରଖିଲେ କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଝୁଲି ରହିଲେ ମଧ୍ୟ,
ସୁରାପାନେନ ଯତ୍ପାପମଭକ୍ଷ୍ଯସ୍ଯ ଚ ଭକ୍ଷଣାତ୍
ମଦ୍ୟପାନ କିମ୍ବା ଅଭକ୍ଷ୍ୟ ଖାଇବାରୁ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ—
ଯମମାର୍ଗେ ମହାଘୋରେ ନଦୀ ଵୈତରଣୀ ସ୍ମୃତା
ଯମଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ପଥରେ ଏକ ନଦୀ ଅଛି, ଯାହାକୁ ବୈତରଣୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଯତ୍ର ଲୋହମୁଖାଃ କାକା ଯତ୍ର ଶ୍ଵାନୋ ଭଯାଵହାଃ
ସେଠାରେ ଲୋହାର ଠୁଣ୍ଡ ଥିବା କାଉଁଆ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର କୁକୁର ରହନ୍ତି।
ଅସିପତ୍ରଵନଂ ଚୈଵ ଲୋହକଂଟକଶାଲ୍ମଲୀମ୍
ତଳୱାର ଦଳର ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଲୋହାର କାଂଟା ଥିବା ଶାଲମଳୀ ଗଛକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
ଵିମାନେ କାଂଚନେ ଦିଵ୍ଯେ ମଣିରତ୍ନଵିଭୂଷିତେ
ମଣିରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଦିବ୍ୟ ସୁନାର ବିମାନରେ।
ଗୁଣହୀନେ ନ ଦାତଵ୍ଯା ନ ଦାତଵ୍ଯା ଧନେଶ୍ଵରେ 4.152.
ଯେଉଁଠାରେ ଗୁଣ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଧନୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଏହା ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଏକା ଏକସ୍ଯ ଦାତଵ୍ଯା ମୁନିଭିଃ କଥିତଂ ପୁରା
ପୁରୁଣା ଋଷିମାନେ କହିଛନ୍ତି, ଏକ ଜିନିଷ ଏକ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ତତ୍ତେହଂ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସମ୍ଯକ୍ଫଲସହସ୍ରଦମ୍
ମୁଁ ଏବେ ତୁମକୁ ସେଇ ଉପାୟ କହିବି, ଯାହା ହଜାର ଗୁଣ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଵିପ୍ରାଣାଂ ଶ୍ରାଵଯେଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧେ ଅନନ୍ତଫଲମଶ୍ନୁତେ
ଯଦି ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହା ଶୁଣନ୍ତି, ତେବେ ଅନନ୍ତ ଫଳ ମିଳେ।
ଵିଭଜ୍ଯମାନାନ୍ଯେତାନି ଦାତାରଂ ପାତଯଂତ୍ଯଧଃ
ଏହି ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକୁ ବାଣ୍ଟିଲେ, ଦାତା ତଳକୁ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି।
ଅସ୍ଯା ଦାନପ୍ରଭାଵେନ ଵିମାନଂ ସର୍ଵକାମିକମ୍
ଏହି ଦାନର ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ବିମାନ ମିଳେ।
ଏଷା ଚୈଵ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯା ପ୍ରଯତେନାନ୍ତରାତ୍ମନା
ଏହାକୁ ଏକାଗ୍ର ମନରେ ଏବଂ ପ୍ରୟାସରେ ଦେବା ଉଚିତ।
ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯୋପରାଗେ ତୁ ଵିଷୁଵେ ଅଯନେ ତଥା
ଚନ୍ଦ୍ର କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ, ଦକ୍ଷିଣାୟନ, ଉତ୍ତରାୟନ ଓ ବିଷୁବ ଦିନରେ।
ଵୈଶାଖ୍ଯାଂ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ୍ଯାଂ ଵା ଗଜଚ୍ଛାଯାସୁ ଚୈଵ ହି
ବୈଶାଖ କିମ୍ବା ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସରେ, କିମ୍ବା ହାତୀର ଛାୟା ତଳେ।
ଯଶ୍ଚ ଗୃହ୍ଣାତି ଵିଧିଵଦ୍ଦୀଯମାନାଂ ଚ ପଶ୍ଯତି 4.152.
ଯିଏ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଏହା ଗ୍ରହଣ କରେ କିମ୍ବା ଦେଉଥିବାକୁ ଦେଖେ।
ଧେନୁଂ ଧନାଧିପତଯୋ ମଗଧୋଦ୍ଭଵେନ ମାନେନ ଯେ ତିଲମଯୀଂ ଚତୁରାଢକେନ
ମଗଧର ଗର୍ବରେ ଥିବା ଧନୀମାନେ, ଚାରି ଆଢ଼କ ତିଳରେ ତିଆରି ଗାଈ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।
ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣାମି ଦେଵି ତ୍ଵାଂ କୁଟୁଂବଭରଣାଯ ଚ
ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋ ଘର ଚଳାଣ ପାଇଁ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି।
ଜଲଧେନୁଦାନଵ୍ରତଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ଦେଵଦେଵୋ ହୃଷୀକେଶଃ ପୂଜିତଃ ସର୍ଵଭାଵନଃ
ଦେବମାନ୍ୟ ହୃଷୀକେଶ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତିକର୍ତ୍ତା, ପୂଜିତ ହେଉଛନ୍ତି।
ଜଲକୁଂଭଂ ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ସୁପୂଜିତମ୍
ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଜଳକୁଁଭ ସୁପୂଜିତ ଭାବେ ରଖିଦେଲେ।
ସିତଵସ୍ତ୍ରଯୁଗଚ୍ଛନ୍ନଂ ଦୂର୍ଵାପଲ୍ଲଵଶୋଭିତମ୍
ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଦୁଇଟି ଦ୍ୱାରା ଢାକାଯାଇଛି, ଦୁର୍ବା ଶାଖା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ପ୍ରିଯଙ୍ଗୁପତ୍ରସହିତଂ ସିତଯଜ୍ଞୋପଵୀତିନମ୍
ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ ପତ୍ର ସହିତ ଏବଂ ଧଳା ଉପବୀତ ପିନ୍ଧିଥିବା।
ଚତୁର୍ଭିଃ ସଂଯୁତଂ ରୌପ୍ଯଂ ତିଲପାତ୍ରୈଶ୍ଚତୁର୍ଦିଶମ୍ ।। ସ୍ଥଗିତଂ ଦଧିପାତ୍ରେଣ ଘୃତକ୍ଷୌଦ୍ରଵତା ମୁଖମ
ଚାରିଟି ସିଲଭର ଏବଂ ଚାରି ଦିଗରେ ତିଳ ପତ୍ର ଥାଇ, ଏହାକୁ ଦହି ପାତ୍ରରେ ଲୁଚାଇ ରଖିବା ଓ ମୁଣ୍ଡକୁ ଘିଅ ଓ ମଧୁରେ ଢାକିଦେବା ଉଚିତ।
ସଵତ୍ସାଂ ଚ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ଗୋମଯେନୋପଶୋଭିତାମ୍
ଏକ ଗାଈ ଓ ତାହାର ବଛାକୁ ଗୋମୟ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କରି ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।
ତତଃ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଵିଭୁଂ ଵାସୁଦେଵଂ ସନାତନମ୍
ତାପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭକ୍ତି ସହିତ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଏବଂ ଶାଶ୍ୱତ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସଂକଲ୍ପ୍ଯ ଜଲଧେନୁଂ ଚ କୁଂଭଂ ତମଭିମଂତ୍ର୍ଯ ଚ ସୋମଶକ୍ରାର୍କଶକ୍ତିର୍ଯା ଧେନୁରୂପେଣ ସାସ୍ତୁ ମେ
ପରେ ଜଳ ଦେଉଥିବା ଗାଈ ପାଇଁ ସଂକଳ୍ପ କରି, ସେଇ କୁମ୍ଭକୁ ମନ୍ତ୍ର ପୂର୍ବକ ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ। ସୋମ, ଇନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତିଙ୍କ ଶକ୍ତି ଯେଉଁଠି ଗାଈ ରୂପେ ଅଛି, ସେ ମୋ ପାଇଁ ବ୍ୟପ୍ତ ହେଉ।
ଏଵମାମଂତ୍ର୍ଯ ଵିଧିଵତ୍ସଫଲାଂ ଵତ୍ସକାନ୍ଵିତାମ୍
ଏଭଳି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଫଳ ଓ ବଛା ସହିତ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସିତଵସ୍ତ୍ରଧରଃ ଶାଂତୋ ଵୀତରାଗୋ ଵିମତ୍ସରଃ 4.153.
ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଶାନ୍ତ, ରାଗ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟାରହିତ ହେଇ ରହିବା ଦରକାର।