ଵୃଦ୍ଧା ସରୋଗା ହୀନାଂଗୀ ଵଂଧ୍ଯା ଦୁଷ୍ଟା ମୃତପ୍ରଜା
ବୃଦ୍ଧ, ରୋଗୀ, ଅଙ୍ଗହୀନ, ବନ୍ଧ୍ୟା, ଦୁଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଯାହାର ବଛା ମରିଯାଇଛି—
ସା ଦତ୍ତୈଵ ହରେତ୍ପାପଂ ଶ୍ରୋତ୍ରିଯାଯାହିତାଗ୍ନଯେ
ଏମିତି ଗାଈ ଦିଆଯିବା ସଥିରେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ଅଗ୍ନି ରଖିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ସେ ପାପ ହରେ।
ଅକୁଲୀନାଯ ମୂର୍ଖାଯ ଲୁବ୍ଧାଯ ପିଶୁନାଯ ଚ
କିନ୍ତୁ ଅଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଂଶର, ମୂର୍ଖ, ଲୋଭୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦିଅ ନାହିଁ।
ଘୃତକ୍ଷୀରାଭିଷେକଂ ଚ କୃତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୋଃ ଶିଵସ୍ଯ ଚ
ଘୀ ଓ ଦୁଧ ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଶିବଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରିବା ପରେ,
ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ପୁଷ୍ପାଦିଭିରନୁକ୍ରମାତ୍
ଯଥାନୀତି ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସଵତ୍ସାଂ ଵସ୍ତ୍ରସଂଵୀତାଂ ସିତଯଜ୍ଞୋପଵୀତିନୀମ୍
ବଛା ସହିତ ଥିବା, ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧାଇଦିଆଯାଇଥିବା ଓ ଧଳା ଉପବୀତ ପିନ୍ଧିଥିବା ଗାଈ,
ଶକ୍ତିତୋ ଦକ୍ଷିଣାଯୁକ୍ତାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ନିଵେଦଯେତ୍
ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ।
ଅଶ୍ଵଂ ସଦା ସୁକର୍ଣେ ଵା ଦାସୀଂ ଶିରସି ଦାପଯେତ୍
ସୁନ୍ଦର କାନ ଥିବା ଘୋଡ଼ା କିମ୍ବା ଜନାନୀ ଦାସୀକୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଦିଅ।
ଗାଵୋ ମେ ହୃଦଯେ ସଂତୁ ଗଵାଂ ମଧ୍ଯେ ଵସାମ୍ଯହମ୍ 4.151.
ଗାଈମାନେ ମୋ ହୃଦୟରେ ବସୁନ୍ତୁ; ମୁଁ ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସେ।
ଇମାଂ ଚ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣୀଷ୍ଵ ଧେନୁର୍ଦତ୍ତା ମଯା ତଵ
ଏହି ଗାଈଟି, ଯାହାକୁ ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଦେଇଛି, ତୁମେ ଗ୍ରହଣ କର।
ଅନୁଵ୍ରଜେଚ୍ଚ ଗଚ୍ଛଂତଂ ପଦାନ୍ଯଷ୍ଟୌ ନରାଧିପ
ଯଦି କେହି ରାଜାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଉଥିବାବେଳେ ଆଠଟି ପଦକ୍ରମ ଅନୁସରଣ କରେ, ହେ ନରେଶ,
ସର୍ଵକାମସମୃଦ୍ଧାତ୍ମା ସ୍ଵର୍ଗଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ସପ୍ତ ଜନ୍ମକୃତାତ୍ପାପାନ୍ମୋଚଯତ୍ଯଵନୀପତେ
ସେ ସାତଟି ଜନ୍ମରେ କରାଯାଇଥିବା ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ, ହେ ଭୂମିପତି।
ଫଲମାପ୍ନୋତି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଦକ୍ଷାଯୈଵଂ ଜଗୌ ହରିଃ
ଏହି ହେଉଛି ଫଳ, ହେ ରାଜାଧିରାଜ, ଯେପରିକି ହରି ଦକ୍ଷଙ୍କୁ କହିଥିଲେ।
ଭଵତ୍ଯସୌ ପାପହରା ଯାଵଦିଂଦ୍ରାଶ୍ଚତୁର୍ଦଶ
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଚୌଦ ଇନ୍ଦ୍ର ଯାଏଁ ଅଛନ୍ତି, ସେଯାଏଁ ପାପ ନାଶକ ହୁଏ।
ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମିଦଂ ପ୍ରୋକ୍ତମନୁତାପୋପବୃଂହିତମ୍
ଏହି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଇଛି, ଅନୁତାପ ଦ୍ୱାରା ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ କ୍ଷତ୍ରିଯୈର୍ଵୈଶ୍ଯୈଃ ଶୂଦ୍ରୈଶ୍ଚାନ୍ଯୈଶ୍ଚ ମାନଵୈଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ମାନବମାନେ,
ଗୋଭ୍ଯୋଧିକଂ ଜଗତି ନାପରମସ୍ତିକିଞ୍ଚିଦ୍ଦାନଂ ପଵିତ୍ରମିତି ଶାସ୍ତ୍ରଵିଦୋ ଵଦଂତି
ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି: ଏହି ଜଗତରେ ଗୋଦାନ ଠାରୁ ପବିତ୍ର ଦାନ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଧେନୁଦାନଵ୍ରତ ଵିଧିଵର୍ଣନଂ ନାମୈକପଂଚାଶଦୁତ୍ତରଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତର ପର୍ବରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଗୋଦାନ ବ୍ରତ ବିଧି ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ଏକଶତି ପଞ୍ଚାଶି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଧେନୁଦାନଵ୍ରତଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ଵିଶେଷଵିଧିନା ଯାଶ୍ଚ ଦେଯାଃ କାମାନଭୀପ୍ସୁଭିଃ
ଏବେ ଗୋଦାନ ବ୍ରତ ବିଧି ବିଷୟରେ କହିବି: ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବିଶେଷ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଦେବାକୁ ଉଦ୍ୟତ, ସେମାନେ ଯେଉଁ ଗୋ ଦେବେ।
କାମଂ ଯଦ୍ଦୀଯତେ ଦାନଂ ସମଗ୍ରଂ ତତ୍ସୁଖାଵହମ୍
ଯେଉଁ ଦାନ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଦିଆଯାଏ, ତାହା ସୁଖ ଦେଇଥାଏ।
ତସ୍ମାନ୍ନ ଦକ୍ଷିଣାହୀନଂ ଵିଧାନଵିକଲଂ ତଥା
ସେଥିପାଇଁ, ଯଥାଯଥ ଦକ୍ଷିଣା ବିନା କିମ୍ବା ବିଧି ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ, ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଅନ୍ଯଥା ଦୀଯମାନଂ ତଦହଂକାରାଯ କେଵଲମ୍
ଯଦି ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ସେ କେବଳ ଅହଂକାର ପାଇଁ ହୁଏ।
ତିଲଧେନୁଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶୃଣୁ ପାର୍ଥିଵସତ୍ତମ
ମୁଁ ଏବେ ତିଳ ଗୋ ବିଷୟରେ କହିବି, ଶୁଣ, ରାଜାମଣି।
ଯାଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମହା ଗୋଘ୍ନଃ ପିତୃହା ଗୁରୁତଲ୍ପଗଃ
ଏହା ଦାନ କଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା, ଗୋ ହନ୍ତା, ପିତୃ ହନ୍ତା କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କ ଶୟନକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା ଲୋକ,
ମହାପାତକଯୁକ୍ତଶ୍ଚ ସଂଯୁକ୍ତଶ୍ଚୋପପାତକୈଃ
ବଡ଼ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ଓ ଉପପାପରେ ଲିପ୍ତ ଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ,
ଅନୁଲିପ୍ତେ ମହୀପୃଷ୍ଠେ କୃଷ୍ଣାଜିନସମାଵୃତେ
ମାଟିକୁ ଲେପନ କରି, କଳା କୃଷ୍ଣାମୃଗ ଚର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଢାକି ଦେଇ,
ତିଲାଃ ଶ୍ଵେତାସ୍ତିଲାଃ କୃଷ୍ଣାସ୍ତିଲା ଗୋମୂତ୍ରଵର୍ଣକାଃ
ଧଳା ତିଳ, କଳା ତିଳ ଓ ଗୋମୂତ୍ର ରଙ୍ଗର ତିଳ—
ଦ୍ରୋଣସ୍ଯ ଵତ୍ସକଂ କୁର୍ଯାଚ୍ଚତୁରାଢକିକାଂ ଚ ଗାମ୍ 4.152.
ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଛୁର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ଚାରି ଆଢ଼କ ମାପର ଗାଈ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଦରକାର।
କାର୍ଯା ଶର୍କରଯା ଜିହ୍ଵା ଗୁଡେନାସ୍ଯଂ ଚ କମ୍ବଲଃ
ତାଙ୍କର ଜିହ୍ବା ଚିନିରେ, ମୁଁହ ଗୁଡ଼ରେ, ଏବଂ ଶରୀର ଉପରେ କମ୍ବଳ ଢାକିବା ଉଚିତ୍।