ଵିମାନମାହୃତ୍ଯ ମନୋଭିରାମଂ ସୁରାଙ୍ଗନାଗୀତଵିଲାସହୃଦ୍ଯମ୍
ସେ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ଦେବାଙ୍ଗନାମାନେ ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ଅତି ଶୋଭାବନ୍ତି ଦିବ୍ୟ ବିମାନ ପାଏ।
ବ୍ରାହ୍ମଣଶୁଶ୍ରୂଷାଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯଃ ପରଂ ନାସ୍ତି ନାସ୍ତି ଭୂତଂ ଜଗତ୍ତ୍ରଯେ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଠାରୁ ଉପରେ କିଛି ନାହିଁ, ଏହି ତିନି ଲୋକରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଏମିତି କିଛି ହୋଇନାହିଁ।
ଅଦେଵଂ ଦୈଵତଂ କୁର୍ଯୁଃ କୁର୍ଯୁର୍ଦେଵମଦୈଵତମ୍
ସେମାନେ ଅଦେବତାକୁ ଦେବତା କରିପାରନ୍ତି, ଆଉ ଦେବତାକୁ ଅଦେବତା କରିପାରନ୍ତି।
ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯଃ ସମୁତ୍ପନ୍ନା ଦେଵାଃ ପୂର୍ଵମିତି ସ୍ମୃତିଃ
ସ୍ମୃତିରେ କୁହାଯାଏ ଯେ, ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଥମେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ।
ଯେଷାମଶ୍ନଂତି ଵକ୍ତ୍ରେଣ ଦେଵତାଃ ପିତରସ୍ତଥା
ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମୁଁହ ଦ୍ୱାରା ଭୋଜନ କରନ୍ତି।
ଯଦୈଵ ମନୁଜୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି
ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ମଣିଷ ଭକ୍ତି ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଠାରେ ଦାନ କରେ—
ତାଲଵୃଂତାନିଲେନୈଵ ଶ୍ରାଂତସଂଵାହନେନ ଚ
ତାଳପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପଖା କରିବା ଓ କ୍ଲାନ୍ତ ଅଙ୍ଗକୁ ମସାଜ କରିବା ଦ୍ୱାରା,
ପାଦଶୌଚପ୍ରଦାନେନ ପାଦଯୋଃ ସେଚନେନ ଚ
ପାଦ ଧୋଇବା ପାଇଁ ପାଣି ଦେଇବା ଓ ପାଦକୁ ଛିଟା ଦେଇବା ଦ୍ୱାରା,
ଅନିଷ୍ଟ୍ଵାପି ସମାପ୍ନୋତି ସ୍ଵର୍ଗଲୋକଂ ଚ ଶାଶ୍ଵତମ୍
ଯଜ୍ଞ କରିନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ ଚିରକାଳର ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବେ ।
ଯଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାସ୍ତୁଷ୍ଟିମନ୍ତୋ ଵଦଂତି ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଦେଵେଷୁ ପରୋକ୍ଷଦେଵାଃ
ଯେଉଁ କଥା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ସେଉଁଥିରେ ସେମାନେ କହନ୍ତି—ଦୃଶ୍ୟ ଦେବତା ହେଉଛନ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଅଦୃଶ୍ୟ ଦେବତା ହେଉଛନ୍ତି ଦେବମାନେ ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶୁଶ୍ରୂଷାଵିଧିଵର୍ଣନଂ ନାମୈକୋନପଂଚା ଶଦୁତ୍ତରଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେବା ବିଧିର ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ଏକଶ ପଞ୍ଚାଶି ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ।
ଵୃଷଦାନଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ନ ତୃପ୍ତିମଧିଗଚ୍ଛାମି ଜାତଂ କୌତୂହଲଂ ହି ମେ
ମୋର ମନ ତୃପ୍ତି ପାଉନାହିଁ, ମୋ ମନରେ ଅନେକ ଜିଜ୍ଞାସା ଜନ୍ମିଛି ।
ଗୋପତିଃ କିଲ ଗୋଵିନ୍ଦସ୍ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତଃ
ଗୋପାଳଙ୍କୁ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗୋବିନ୍ଦ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ତସ୍ମାଦ୍ଗୋଵୃଷକଲ୍ପସ୍ଯ ଵିଧାନଂ କଥଯାଚ୍ଯୁତ
ସେହିପରି, ଅଚ୍ୟୁତ, ଗୋ ଓ ବୃଷ ଦାନ ବିଧି ବିଷୟରେ ମୋତେ କୁହ ।
ପଵିତ୍ରଂ ପାଵନଂ ଚୈଵ ସର୍ଵଦାନୋତ୍ତମଂ ତଥା
ଏହା ପବିତ୍ର, ପବିତ୍ରତା ଦେଇଥାଏ ଓ ସମସ୍ତ ଦାନ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ।
ଦଶଧେନୁସମୋଽନଡ୍ଵାନେକଶ୍ଚୈଵ ଧୁରଂଧରଃ
ଦଶଟି ଗାଈ ସମାନ ଏକ ଅପରିବୃତ୍ତ ବୃଷ, ଯିଏ ଭାର ବୋହିପାରେ,
ଵୋଢା ଚ ଚାରୁପୃଷ୍ଠାଂଗୋ ହ୍ଯରୋଗଃ ପାଂଡୁନଂଦନ
ଯିଏ ଭାର ବୋହେ, ଦେହ ଦେଖିବାକୁ ଶୋଭାମୟ, ରୋଗ ନଥିବା, ହେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ,
ଧୁରଂଧରଃ ସ୍ଥାପଯତେ ଏକ ଏଵ କୁଲଂ ମହତ୍
ଏମିତି ଭାର ବୋହିବା ବୃଷ ଏକା ଏକା ଏକ ବଡ଼ ପରିବାରକୁ ଚଳାଇପାରେ ।
ଅଲଂକୃତ୍ଯ ଵୃଷଂ ଶାଂତଂ ପୁଣ୍ଯେହ୍ନି ସମୁପସ୍ଥିତେ
ପୁଣ୍ୟ ଦିନ ଆସିଲେ, ଶାନ୍ତ ବୃଷକୁ ଭଲଭାବରେ ଶୃଙ୍ଗାର କରି,
ମଂତ୍ରେଣାନେନ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ତଂ ଶୃଣୁଷ୍ଵ ଵଦାମି ତେ
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ କହୁଛି, ତୁମେ ଶୁଣ ।
ଅଷ୍ଟମୂର୍ତେରଧିଷ୍ଠାନମତଃ ପାହି ସନାତନ 4.150.
ଏହିପରି, ହେ ସନାତନ, ଅଷ୍ଟମୂର୍ତ୍ତିର ଆଶ୍ରୟକୁ ରକ୍ଷା କର ।
ସପ୍ତଜନ୍ମକୃତଂ ପାପଂ ଵାଙ୍ମନଃ କାଯକର୍ମଜମ୍
ସପ୍ତ ଜନ୍ମରେ କଥା, ମନ ଓ ଦେହର କାମରୁ ହୋଇଥିବା ପାପ,
ଯାନଂ ଵୃଷଭସଂଯୁକ୍ତଂ ଦୀପ୍ଯମାନଂ ସୁଶୋଭିତମ୍
ବୃଷ ଯୁକ୍ତ ରଥ ଯାତ୍ରା, ଯାହା ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ଶୋଭାମୟ,
ଯାଵଂତି ତସ୍ଯ ରୋମାଣି ଗୋଵୃଷସ୍ଯ ମହୀପତେ
ହେ ରାଜା, ଗାଈ ଓ ବୃଷଙ୍କ ଦେହରେ ଯେତେ ଟିକି ରୋମ ଅଛି,
ଗୋଲୋକାଦଵତୀର୍ଣସ୍ତୁ ଇହଲୋକେ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ
ଗୋଲୋକରୁ ଅବତରି ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆସିଛନ୍ତି।
ତଵୋକ୍ତଂ ଵୈ ମହାରାଜ କସ୍ଯ ଦେଯୋ ଵୃଷୋତ୍ତମଃ
ହେ ମହାରାଜ, ଆପଣ ପଚାରିଥିବା ପ୍ରକାର, ଏହି ଉତ୍ତମ ବୃଷଭ କାହାକୁ ଦେବା ଉଚିତ?
ଯେଷାଂ ସଦା ଵୈ ଶ୍ରୁତିପୂର୍ଣକର୍ଣା ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯାଃ ପ୍ରାଣିଵଧେ ନିଵୃତ୍ତାଃ
ଯେଉଁମାନଙ୍କର କାନ ସଦା ବେଦର ଶ୍ରବଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିଛନ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରାଣୀହତ୍ୟାରୁ ବିରତ, ସେମାନେ ଏହା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ।
ଗାତ୍ରେ ଦୃଢଂ ଭାରସହଂ ସୁପୁଷ୍ଟଂ ସୁଶୃଙ୍ଗିଣଂ ସର୍ଵଗୁଣୋପପନ୍ନମ୍
ଯାହାର ଦେହ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଭାର ବହିବାରେ ସମର୍ଥ, ଭଲ ଖାଇ ସୁସ୍ଥ, ଉତ୍ତମ ଶିଙ୍ଗ ଥିବା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ, ସେଉଁଠି ଦେବା ଉଚିତ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ଵୃଷଦାନଵିଧିଵର୍ଣନଂ ନାମ ପଂଚାଶଦୁତ୍ତରଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ 'ବୃଷଭ ଦାନ ବିଧି' ବିଷୟରେ ଏହି ଏକଶତ ପଞ୍ଚାଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଅଛି।
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଧେନୁଦାନଵ୍ରତଵିଧିଵର୍ଣନମ୍( ଅଥ ଵିଵିଧଦାନାନି) ସଂସାରାସାରତାଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଶ୍ରୁତଶ୍ଚ ଵ୍ରତଵିସ୍ତରଃ
ଏବେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଗାଈ ଦାନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଦାନ ବିଷୟରେ କଥା: ଏହି ସଂସାରର ଅସାରତା ବୁଝି, ଉପବାସ ଓ ଦାନର ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ଶୁଣିଛି।