ନାରାଯଣ ହୃଷୀକେଶ ଜ୍ଞାନଜ୍ଞେଯ ନିରଂଜନ
ହେ ନାରାୟଣ, ହେ ହୃଷୀକେଶ, ତୁମେ ସବୁଠାରୁ ଜଣା, ଜ୍ଞାନ ଓ ଜ୍ଞେୟ ଉଭୟ ଅଟୁଟ ଓ ନିର୍ମଳ।
( ଇତ୍ଯର୍ଘମଂତ୍ରଃ) ଦେଵ୍ଯାସ୍ତ୍ଵର୍ଘ୍ଯଂ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯଂ ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତେ ନ ଚେତସା।।4.147.
ଏହି ଅର୍ଘ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର। ଭକ୍ତିଭାବରେ, ଏକାଗ୍ର ମନରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ଜାନୁଭ୍ଯାମଵନିଂ ଗତ୍ଵା ମଂତ୍ରମେତମୁଦୀରଯେତ୍
ଦୁଇ ହାଟୁ ଟେକି ଭୂମିରେ ବସି, ଏହି ମନ୍ତ୍ରଟି ପଢ଼ିବା ଉଚିତ।
ପାର୍ଵତ୍ଯା ପୂଜିତା ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ସ୍କଂଦଵୈଶ୍ରଵଣେନ ଚ
ପାର୍ବତୀ ଦ୍ୱାରା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ, ଏବଂ ସ୍କନ୍ଦ ଓ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ।
ସୌଭାଗ୍ଯଂ ଦେହି ମେ ପୁତ୍ରାନ୍ଧନଂ ପୌତ୍ରାଂଶ୍ଚ ପୂଜିତାନ୍
ହେ ପୂଜିତା, ମୋତେ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ, ପୁଅ, ଧନ ଓ ନାତି ଦିଅ।
ଯ ଏଵଂ ପୁରତୋ ଦତ୍ତ୍ଵା ପୂର୍ଵୋକ୍ତଵିଧିନା ତଵ
ଯେଉଁଠି ଆଗରେ ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା ପ୍ରକାରେ ଦେଉଛି, ସେଉଁଠି—
ଗୀତନୃତ୍ଯଵିନୋଦେନ ଉପାଖ୍ଯାନୈଶ୍ଚ ଵୈଷ୍ଣଵୈଃ
ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ, ମଜା ଓ ବୈଷ୍ଣବ କଥା ସହିତ—
ଉନ୍ନିଦ୍ରୋ ଜାଗୃଯାଦ୍ଯସ୍ତୁ ଶତଯଜ୍ଞଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଯିଏ ରାତି ଜାଗି ଏବଂ ସଚେତନ ରହେ, ସେ ଶତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାଂଶ୍ଚ ସପତ୍ନୀକାନ୍ପରିଧାପ୍ଯାନୁଭୋଜଯେତ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେକୁ ବସାଇ ଭୋଜନ କରାଯିବ।
ଦୀନାଂଧବଧିରାନ୍ପଂଗୂନ୍ସର୍ଵାଂସ୍ତାନ୍ପରିତୋଷଯେତ୍
ଦୁଃଖୀ, ଅନ୍ଧ, ବଧିର ଓ ଅପାହଙ୍ଗମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ।
ମଧୁରଂ ପଯସା ଯୁକ୍ତଂ ସୁହୃଦ୍ଭିର୍ବାଂଧଵୈଃ ସହ
ମିଠା ଖାଦ୍ୟ ଓ ଦୁଧ ମିଶାଇ, ବନ୍ଧୁ ଓ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ସହିତ—
ଶୁକ୍ଲାଯାମଥ କୃଷ୍ଣାଯାଂ ତୃତୀଯାଯାଂ ତଥା ତିଥୌ 4.147.
ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ କିମ୍ବା କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ତୃତୀୟା ତିଥିରେ—
ଯଦା ଵା ଜାଯତେ ଵିତ୍ତଂ ଚିତ୍ତଂ ଚ ଵରଵର୍ଣିନି
କିମ୍ବା ଧନ କିମ୍ବା ମନ ଉଦୟ ହେବାବେଳେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ—
ଏଵଂ କୃତେ ଚ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ତନ୍ନ ଶକ୍ଯଂ ନିଵେଦିତୁମ୍
ଏଭଳି କରିଲେ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ତାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିହେବ ନାହିଁ।
କଲ୍ପକୋଟିସହସ୍ରାଣି କଲ୍ପକୋଟିଶତାନି ଚ
ହଜାର ହଜାର କଳ୍ପ, ଶତ ଶତ କୋଟି କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—
ବ୍ରହ୍ମକାଦ୍ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ତତ୍ପରଂ ଵିଷ୍ଣୁସଂନିଧୌ
ସେ ବ୍ରହ୍ମା, କ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକ ଓ ପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାନିଧ୍ୟ ପାଏ।
ତତୋ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଶୁଚିଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ଭୋଗାଂସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସୁଂଦରି
ତାପରେ, ହେ ତିନି ଲୋକର ସୁନ୍ଦରୀ, ଶୁଭ୍ର ଓ ଶ୍ରୀମତୀ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି—
ଯ ଇଦଂ ଶୃଣୁଯାନ୍ନିତ୍ଯଂ ଵାଚଯମାନଂ ସମଂତତଃ
ଯିଏ ଏହି କଥା ନିତ୍ୟ ଶୁଣେ କିମ୍ବା ସମସ୍ତଠାରେ ପଢ଼େ—
ତ୍ଵଯା କାଂଚନପୁର୍ଯାଖ୍ଯଂ ଵ୍ରତମେତତ୍କୃତଂ ପୁରା
ପୁର୍ବେ ତୁମେ କାଞ୍ଚନପୁରୀ ନାମକ ଏହି ବ୍ରତ କରିଥିଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀଲକ୍ଷ୍ମୀଵିଷ୍ଣୁସଂଵାଦେ କାଂଚନପୁରୀଵ୍ରତଵର୍ଣନଂ ନାମ ସପ୍ତଚତ୍ଵାରିଂଶଦୁତ୍ତର ଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ ଶ୍ରୀଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସଂବାଦରେ 'କାଞ୍ଚନପୁରୀ ବ୍ରତର ବର୍ଣ୍ଣନା' ନାମକ ଏହି ଏକଶତ ସତଚାଳିଶି ଅଧ୍ୟାୟ ଅଛି।
କନ୍ଯାପ୍ରଦାନଵର୍ଣନମ୍ ( ଅଥ କନ୍ଯାଦାନମ୍) ସପ୍ତପୂର୍ଵାନ୍ଭଵିଷ୍ଯାଂଶ୍ଚ ସ୍ଵକୁଲେ ସପ୍ତ ମାନଵାନ୍
ଏକ କନ୍ୟାକୁ ବିବାହରେ ଦେଇଲେ, ନିଜ କୁଳର ସାତି ପୂର୍ବଜ ଓ ସାତି ପରମ୍ପରା ଉତ୍ତର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଦ୍ଧାର ହୁଅନ୍ତି।
ତେନ କନ୍ଯାପ୍ରଦାନେନ ସ ତାରଯତ୍ଯସଂଶଯମ୍
ଏହି କନ୍ୟାଦାନ ଦ୍ୱାରା ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସେମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ।
ପ୍ରାଜାପତ୍ଯେନ ଵିଧିନା ଆତ୍ମାନଂ ଚ ସମୁଦ୍ଧରେତ୍
ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କନ୍ୟାଦାନ କଲେ, ସେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଧାର ପାଏ।
ଭୂଗଵାଶ୍ଵପ୍ରଦାନାନି ଗଜଦାନଂ ତଥୈଵ ଚ
ଭୂମି, ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା ଓ ହାତୀ ଦାନ କଲେ—
ବହୁଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ପୁରୀଷଂ କାକମଶ୍ନୁତେ
ହଜାର-ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାଉଁଆ ପରି ଅପବିତ୍ର ଜିନିଷ ଖାଇବାକୁ ପଡ଼େ।
ବହୂନ୍ଯବ୍ଦସହସ୍ରାଣି ତଥା ଅଶୁଚିଭୁଙ୍ନରଃ
ଏଭଳି ଅନେକ ହଜାର ବର୍ଷ ଅପବିତ୍ର ଜିନିଷ ଖାଇ ମଣିଷ ଦୁଃଖ ଭୋଗେ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ଚାଧିକଵର୍ଣାଯ ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ନିର୍ଗୁଣଂ ତଥା
ଯଦି ଉଚ୍ଚ ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକଙ୍କୁ ଦାନ ଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ଗୁଣ ଥିଲେ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ଫଳ ଦୁଇଗୁଣ ହୁଏ।
ଚୂଡୋପନଯାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ ସୋଽଶ୍ଵମେଧଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଚୂଡ଼ାକରଣ ଓ ଉପନୟନ ଆଦି କ୍ରିୟା କଲେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ।
କନ୍ଯଯା ସହ ଦତ୍ତଂ ଚ ସୁଵର୍ଣଂ ଵହ୍ନିମୂଲକମ୍
ଅଗ୍ନିକୁ ସାକ୍ଷୀ କରି କନ୍ୟା ସହିତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନ କଲେ—
କନ୍ଯାଦାନାଦଵାପ୍ନୋତି ଦକ୍ଷଲୋକଂ ନରୋତ୍ତମ 4.148.
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, କନ୍ୟାଦାନ ଦ୍ୱାରା ଡକ୍ଷଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ।