ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ ମହାଶାଂତିଵିଧିଵର୍ଣନଂ ନାମ ତ୍ରିଚତ୍ଵାରିଂଶଦୁତ୍ତରଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ମହାପୁରାଣର ଉତ୍ତର ପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, 'ମହାଶାନ୍ତି ବିଧିର ବର୍ଣ୍ନନା' ନାମକ ଏକ ଶତ ଚଉଵାଳିଶ ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ତ ହେଲା।
ଗଣନାଥଶାନ୍ତିଵର୍ଣନମ୍ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉଵାଚ ଶାଂତିଂ କଥଯ ଦେଵେଶ ଗଣନାଥସ୍ଯ ମେ ଵିଭୋ
ଗଣନାଥଙ୍କ ଶାନ୍ତି ବିଧିର ବର୍ଣ୍ନନା। ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପଚ୍ଛିଲେ: ଦେବେଶ, ଗଣନାଥଙ୍କ ଶାନ୍ତି ବିଧି ବିଷୟରେ ମୋତେ କହନ୍ତୁ।
ଯସ୍ଯା ଆଚରଣେନୈଵ ସର୍ଵାରିଷ୍ଟକ୍ଷଯୋ ଭଵେତ୍
ଏହି ବିଧି କରିଲେ ସମସ୍ତ ଅପଶକୁନ ଦୂର ହେବ।
ଵିନାଯକଂ କର୍ମାଵିଘ୍ନସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ଵିନିବୋଧତ
ବିନାୟକଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏବେ ଶୁଣ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା କାମର ବାଧା ଦୂର ହୋଇ କାମ ସଫଳ ହୁଏ।
କାଷାଯଵାସସଶ୍ଚୈଵ କ୍ରଵ୍ଯାଦାନଧିରୋହତି
ଯେ କଷାୟ ରଙ୍ଗର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ମାଂସ ଖାଇବାକୁ ଯାଉଛି—
ଵ୍ରଜନ୍ନପି ତଥାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯତେନୁଗତଂ ପରୈଃ
ସେ ଯାଉଥିବାବେଳେ ମନେ କରେ ଅନ୍ୟେ ତାଙ୍କୁ ପଛୁଅଛନ୍ତି।
ତେନୋପସୃଷ୍ଟୋ ଲଭତେ ନ ରାଜ୍ଯଂ ରାଜନଂଦନଃ
ଏହି ଦୁଃଖରେ ପିଡିତ ହେଲେ ରାଜ୍ୟ ମିଳେନାହିଁ, ରାଜନ୍ତଙ୍କ ଆନନ୍ଦ।
ଆଚାର୍ଯତ୍ଵଂ ଶ୍ରୋତ୍ରିଯଶ୍ଚ ନ ଶିଷ୍ଯୋଽଧ୍ଯାପନଂ ତଥା
ସେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହେବାର ଅଧିକାର ପାଉନାହିଁ, ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ଶିଷ୍ୟ ବା ପଠାଇବାର ଅଧିକାର ମିଳେନାହିଁ।
ସ୍ନପନଂ ତସ୍ଯ କର୍ତଵ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯେଽହ୍ନି ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍
ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଶୁଭ ଦିନରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ।
ସୁଗନ୍ଧକୁଂକୁମାଲିପ୍ତଶରୀରଶିରସସ୍ତଥା
ତାଙ୍କ ଶରୀର ଓ ମୁଣ୍ଡ ମଧୁର ଗନ୍ଧ ଓ କୁଂକୁମ ଦ୍ୱାରା ଲେପିତ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଶ୍ଵସ୍ଥାନାଦ୍ଗଜସ୍ଥାନାଦ୍ଵଲ୍ମୀକାତ୍ସଂଗମାଦ୍ଧ୍ରଦାତ୍ 4.144.
ଘୋଡା ଥାନ, ହାତୀ ଥାନ, ପିପିଳିକା ଗୁହା, ସଙ୍ଗମ ବା ହ୍ରଦରୁ—
ସହସ୍ରାକ୍ଷଂ ଶତଧାରମୃଷିଣା ଵଚନଂ କୃତମ୍
ସହସ୍ର ଚକ୍ଷୁ ଓ ଶତଧାର ଯଥା ଋଷିଙ୍କ ବାଣୀ ଏହିପରି କହାଯାଇଛି।
ଭଗଂ ତେ ଵରୁଣୋ ରାଜା ଭଗଂ ସୂର୍ଯୋ ବୃହସ୍ପତିଃ
ତୁମକୁ ଭାଗ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ ରାଜା ବରୁଣ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ବୃହସ୍ପତି।
ଯତ୍ତେ କେଶେଷୁ ଦୌର୍ଭାଗ୍ଯଂ ସୀମଂତେ ଯଚ୍ଚ ମୂର୍ଦ୍ଧନି
ତୁମର କେଶ, ସୀମାନ୍ତ ଓ ମୁଣ୍ଡରେ ଯେଉଁ ଅଭାଗ ଅଛି—
ସ୍ନାତସ୍ଯ ସାର୍ଷପଂ ତୈଲଂ ସ୍ରୁଵେଣୌଦୁମ୍ବରେଣ ଚ
ସ୍ନାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ଉଦୁମ୍ବର କାଠର ଚମଚରେ ସରସପ ତେଲ ଦେବା ଉଚିତ।
ମିତଶ୍ଚ ସମିତଶ୍ଚୈଵ ତଥା ସାଲକଟଂକଟୌ
ଦର୍ଭା ଓ କାଠ, ଦୁଇଟି କାଠର ଚମଚ ସହିତ।
ନାମଭିର୍ବଲିମଂତ୍ରୈଶ୍ଚ ନମସ୍କାରସମନ୍ଵିତୈଃ
ନାମ ମନ୍ତ୍ର ଓ ନମସ୍କାର ସହିତ ବଳି ଦେବା ଉଚିତ।
କୃତା କୃତାଂସ୍ତଂଡୁଲାଂଶ୍ଚ ପଲଲୌଦନମେଵ ଚ
ପକା ଚାଉଳ ଓ ମାଣ୍ଡ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ପୁଷ୍ପଂ ଚିତ୍ରଂ ସୁଗନ୍ଧଂ ଚ ସୁରାଂ ଚ ତ୍ରିଵିଧାମପି
ସୁନ୍ଦର ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ଏବଂ ତିନି ପ୍ରକାରର ମଦ ଦେବାକୁ ଉଚିତ।
ଦୂର୍ଵାଂ ସର୍ଵପ୍ରପୁଷ୍ପାଣାଂ ଦତ୍ତ୍ଵାର୍ଘ୍ଯଂ ପୂର୍ଣମଡଲାମ୍ 4.144.
ଦୁର୍ବା ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଫୁଲ ସହିତ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ, ପାତ୍ରକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭରିଦିଅ।
ରୂପଂ ଦେହି ଯଶୋ ଦେହି ଭଗଂ ଭଵତି ଦେହି ମେ
ମୋତେ ରୂପ ଦିଅ, ମୋତେ କୀର୍ତ୍ତି ଦିଅ, ମୋତେ ଭାଗ୍ୟ ଦିଅ, ହେ ମା।
ତତଃ ଶୁକ୍ଲାଂବରଧରଃ ଶୁକ୍ଲମାଲ୍ଯାନୁଲେପନଃ
ତାପରେ ଧଳା ପୋଶାକ ପିନ୍ଧି, ଧଳା ମାଳା ଓ ଧଳା ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ—
ଏଵଂ ଵିନାଯକଂ ପୂଜ୍ଯ ଗ୍ରହାଂଶ୍ଚୈଵ ଵିଧାନତଃ
ଏଭଳି ଭାବେ ବିନାୟକଙ୍କୁ ଓ ଗ୍ରହମାନେଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା କର।
ଆଦିତ୍ଯସ୍ଯ ତଥା ପୂଜାଂ ତିଲକଂ ସ୍ଵାମିନସ୍ତଥା
ଏଭଳି ଭାବରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ସହିତ, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ତିଳକ ଲଗା।
ଶ୍ଵେତାର୍କସ୍ଯ ତୁ ଯୋ ମୂଲେ ମହାଗଣପତିଃ କୃତଃ
ଧଳା ଅର୍କ ଗଛର ମୂଳରେ ମହାଗଣେଶ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।
ସଂଜପ୍ଯତେ ଶୁଚୌ ଦେଶେ ଵିଘ୍ନଂ ନାତ୍ର ହି ଦେହିନଃ
ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ର ଜପ କର; ତେବେ ଦେହୀ ମାନେ ପାଇଁ କୌଣସି ବାଧା ରହିବ ନାହିଁ।
କ୍ଷୀଣଭାଗ୍ଯୋଽପି ପୁରୁଷଃ ପୂଜିତଶ୍ଚ ନରେଶ୍ଵରଃ .
ଯଦିଓ କାହାରି ଭାଗ୍ୟ କମ୍ ଥାଏ, କିମ୍ବା ରାଜାଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ—
ନକ୍ଷତ୍ରହୋମଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ବଂଧନେ ସଂନିରୋଧେଙ୍ଗା ଵ୍ଯାଧୀନାଂ ସଂପ୍ରପୀଡନେ
ବନ୍ଧନ, ନିରୋଧ ଓ ରୋଗର ଯନ୍ତ୍ରଣା ବେଳେ—
କଥଂ ମୋକ୍ଷୋ ଭଵେତ୍ତସ୍ଯ ସାଧ୍ଯାସାଧ୍ଯଂ ବ୍ରଵୀହି ମେ
ଏମିତି ସମୟରେ କିପରି ମୁକ୍ତି ମିଳିପାରେ? କଣ ସମ୍ଭବ ଓ କଣ ଅସମ୍ଭବ, ମୋତେ କୁହ।
ଆଧାନେ ଜନ୍ମନକ୍ଷତ୍ରେ ନୈଧନପ୍ରତ୍ଯଯେଷୁ ଚ
ଜନ୍ମବେଳେ, ଜନ୍ମ ନକ୍ଷତ୍ରରେ, ଓ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟ ଓ ତାହାର ଚିହ୍ନରେ—