ନନ୍ଦୀସଂସ୍ଥାଯ ଦେଵାଯ ଵିଦ୍ଯାଭଯକରାଯ ଚ
ନନ୍ଦୀରେ ବିରାଜିତ ଦେବ, ଯିଏ ଜ୍ଞାନ ଓ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି,
ପାପାନ୍ତକାଯ ଭର୍ଗାଯ ନମୋନନ୍ତାଯ ଵେଧସେ
ପାପ ନାଶକ ଭର୍ଗ, ଅନନ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଯଦି ପ୍ରସନ୍ନୋ ଦେଵେଶ ଵିଦ୍ଯାମୂଲପ୍ରଦୋ ଭଵ
ହେ ଦେବେଶ, ଆପଣ ଯଦି ପ୍ରସନ୍ନ, ତେବେ ମୋତେ ଜ୍ଞାନର ମୂଳ ଦିଅନ୍ତୁ।
ସର୍ଵଵର୍ଣମଯାନ୍ଯେଵ ଅଇଉଣାଦିଶୁଭାନି ଵୈ ।। 3.2.31.
‘ଅ’, ‘ଇ’, ‘ଉ’ ଆଦି ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଅକ୍ଷରମାନେ ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣର ଅଂଶ।
ଜ୍ଞାନହ୍ରଦେ ସତ୍ଯଜଲେ ରାଗ ଦ୍ଵେଷମଲାପହେ
ଜ୍ଞାନର ହ୍ରଦରେ, ସତ୍ୟର ଜଳ ଥିବା, ଯାହା ରାଗ ଓ ଦ୍ୱେଷର ମଳ କୁ ଦୂର କରେ,
ମାନସଂ ହି ମହତ୍ତୀର୍ଥ ବ୍ରହ୍ମଦର୍ଶନକାରକମ୍
ମନ ନିଜେ ଏକ ମହାତୀର୍ଥ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମ ଦର୍ଶନ ଦେଇଥାଏ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଂତର୍ଦଧେ ରୁଦ୍ରଃ ପାଣିନିଃ ସ୍ଵଗୃହଂ ଯଯୌ
ଏହିପରି କହି, ରୁଦ୍ର ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ଏବଂ ପାଣିନି ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଲିଂଗସୂତ୍ରଂ ତଥା କୃତ୍ଵା ପରଂ ନିର୍ଵାଣମାପ୍ତ ଵାନ୍
ଲିଙ୍ଗସୂତ୍ର ରଚନା କରି, ସେ ପରମ ମୁକ୍ତିକୁ ପାଇଲେ।
ଯତୋ ଯାତା ସ୍ଵଯଂ ଗଂଗା ସର୍ଵତୀର୍ଥମଯୀ ଶିଵା
ସେଠାରୁ, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ମୂର୍ତ୍ତି ଭାବେ ଗଙ୍ଗା ନିଜେ ଶୁଭ ହୋଇ ବହିଗଲେ।
ବଭୂଵ କୃଷ୍ଣଭକ୍ତଶ୍ଚ ଵେଦଵେଦାଂଗପାରଗଃ
ସେ କୃଷ୍ଣଭକ୍ତ ହେଲେ, ଏବଂ ବେଦ ଓ ତାହାର ଶାଖାରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେଲେ।
ଗତ୍ଵା ଵୃନ୍ଦାଵନଂ ରମ୍ଯଂ ଗୋପଗୋପୀନିଷେଵିତମ୍
ସୁନ୍ଦର ବୃନ୍ଦାବନକୁ ଗୋପ ଓ ଗୋପୀମାନେ ସେବା କରୁଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇଥିଲେ ।
ଵର୍ଷାନ୍ତେ ଚ ହରିଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ଦଦୌ ଜ୍ଞାନମନୁତ୍ତମମ୍
ବର୍ଷା ଶେଷରେ ହରି ସ୍ୱୟଂ ଅତୀତ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିଲେ ।
ଶୁକେନ ଵର୍ଣିତା ଯା ଵୈ ଵିଷ୍ଣୁରାତାଯ ଧୀମତେ
ଯେଉଁ କଥା ଶୁକ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଷ୍ଣୁରାତଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ନନା କରିଥିଲେ ।
କଥାନ୍ତେ ଭଗଵାନ୍ଵିଷ୍ଣୁଃ ପ୍ରାଦୁରାସୀଜ୍ଜନାର୍ଦନଃ
କଥା ଶେଷରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ, ଜନାର୍ଦନ, ପ୍ରକଟ ହେଲେ ।
ତ୍ଵଯା ତତମିଦଂ ଵିଶ୍ଵଂ ଦେଵତିର୍ଯଙ୍ନରାଦିକମ୍
ତୁମେ ଦେବତା, ପଶୁ, ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟ ସମେତ ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ବ୍ୟାପି ରହିଛ ।
ତ୍ଵନ୍ନାମ୍ନା ନରକାର୍ତାଶ୍ଚ ତେ କୃତାର୍ଥାଃ କଲୌ ଯୁଗେ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ତସ୍ଯ ମେ ବ୍ରୂହି ଯଦି ଦତ୍ତୋ ଵରସ୍ତ୍ଵଯା
ତୁମ ନାମରେ ନରକ ତିଆରି କରିଥିବା ଲୋକମାନେ କଳିଯୁଗରେ ସଫଳ ହେଇଥାନ୍ତି; ଯଦି ତୁମେ ଏହି ଦୟା ଦେଇଛ, ତାହାର ମହିମା କୁହ ।
ବୌଦ୍ଧରାଜ୍ଯେ ଜଗତ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ଦଂଭପାଖଣ୍ଡନିର୍ମିତେ ଜଯ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଵିଭୋ ଜଗଦାନଂ ଦକାରକ
ବୌଦ୍ଧ ଶାସନ ଆସିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଠକା ଓ ମିଥ୍ୟା ରହିଛି, ତୁମେ ଜଗତର ସ୍ୱାମୀ, ସତ୍ୟ, ଚେତନା ଓ ଆନନ୍ଦର ମୂର୍ତ୍ତି, ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା; ତୁମେ ଜୟ ହେଉ ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶିଵା ପ୍ରାହ କୋ ଦେଵୋଽସ୍ତି ତଵୋତ୍ତମଃ 3.2.32.
ଏହି କଥା ଶୁଣି ଶିବା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: ତୁମର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦେବତା କିଏ?
ତସ୍ମାଦ୍ଭୂମିପଵିତ୍ରତ୍ଵମିହ ପ୍ରାପ୍ତଂ ଵରାନନେ
ଏହିପରି ଭାବରେ, ମନୋହରୀ, ଏଠାରେ ପୃଥିବୀର ପବିତ୍ରତା ଲଭ୍ୟ ହୋଇଛି ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶିଵା ଦେଵୀ ପ୍ରାପ୍ତାସୀଦ୍ଗୁହ୍ଯକାଲଯମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି ଦେବୀ ଶିବା ଗୁପ୍ତ କାଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ।
ଚଣ୍ଡୀଶଶ୍ଚ ଗଣେଶଶ୍ଚ ନଂଦିନୋ ଗୁହ ଏଵ ଚ
ଚଣ୍ଡୀଶ, ଗଣେଶ, ନନ୍ଦୀ ଓ ଗୁହା ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି ।
ଶୃଣୁ ଦେଵି କଥାଂ ରମ୍ଯାଂ ମମ ମାନସସଂସ୍ଥିତାମ୍
ଦେବୀ, ମୋ ମନରେ ଥିବା ରମ୍ୟ କଥାକୁ ଶୁଣ ।
ଅଷ୍ଟାହେ ନେତ୍ର ଉନ୍ମୀଲ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନିଦ୍ରାଗତାଂ ଶିଵାମ୍
ଆଠ ଦିନ ପରେ ଚକୁ ଖୋଲି, ସେ ଶିବାଙ୍କୁ ନିଦ୍ରାରେ ଦେଖିଲେ ।
କିଯତୀ ତେ ଶ୍ରୁତା ଗାଥା ଶ୍ରୁତ୍ଵାହ ଜଗଦଂବିକା
ତୁମେ କେତେ ଗାଥା ଶୁଣିଛ? ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି ଜଗଦମ୍ବିକା କହିଲେ ।
କୋଟରସ୍ଥଃ ଶୁକଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚିରଂଜୀଵତ୍ଵମାଗତଃ
ଗୁହାରେ ଥିବା ଶୁକ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଲଭିଲେ ।
ସ୍ଥିତ୍ଵା ଶିଵସ୍ଯ ସଦନେ ମମ ଧ୍ଯାନପରୋଽଭଵତ୍
ଶିବଙ୍କ ଗୃହରେ ରହି, ସେ ମୋ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗି ରହିଲେ ।
ତେନ ପ୍ରାପ୍ତଂ ଭାଗଵତଂ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଚାସ୍ଯ ଦୁର୍ଲଭମ୍
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭାଗବତର ମହିମା ଓ ତାହାର ଦୁର୍ଲଭତା ଲଭ୍ୟ ହେଲା ।
ନର୍ମଦାକୂଲମାସାଦ୍ଯ ଶ୍ରାଵଯସ୍ଵ କଥାଂ ଶୁଭାମ୍ 3.2.32.
ନର୍ମଦା ତଟକୁ ପହଞ୍ଚି, ଶୁଭ କଥାକୁ କହ ।
ସତ୍ପାତ୍ରାଯ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯଂ ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତାଯ ଧୀମତେ
ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଭକ୍ତ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଂତର୍ଦଧେ ଦେଵୋ ବୋପଦେଵଃ ପ୍ରସନ୍ନଧୀଃ
ଏଭଳି କହି, ଦେବତା ବୋପଦେବ ଶାନ୍ତ ମନରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।