କୃତ୍ଵା କୁଂଡଶତଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଯଥୋକ୍ତଂ ହସ୍ତ ସଂମିତମ୍
ଯଥା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ହୋଇଛି, ହାତର ମାପରେ ଏକ ସଂଖ୍ୟା ଦିବ୍ୟ କୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରିବା ପରେ,
ସଦ୍ଯଃ ପକ୍ଷେ ତୁ ଵିପ୍ରାଣାଂ ସହସ୍ରଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍
ଏହା କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ଏକ ସମୟରେ ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଯୋଗ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ହୋମଂ କୁର୍ଯୁର୍ଦ୍ଵିଜାଃ ସର୍ଵେ କୁଣ୍ଡେ କୁଣ୍ଡେ ଯଥୋଦିତମ୍
ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜ ମାନେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ କୁଣ୍ଡରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ହୋମ କରିବେ।
ନ ଚ ଵହ୍ନିବହୁତ୍ଵଂ ସ୍ଯାତ୍ତତ୍ର ଯଜ୍ଞେ ଵିଧୀଯତେ
ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଅନେକ ଅଗ୍ନି ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଏକ ଏଵ ଭଵେଦ୍ଯଜ୍ଞଃ କୋଟିହୋମୋ ନ ସଂଶଯଃ ଶତାନନଃ ସ ଵିଜ୍ଞେଯଃ କୋଟିହୋମୋ ନ ସଂଶଯଃ ।। 4.142.
ଏଠାରେ ଏକ ଯଜ୍ଞ ହେବା ଦରକାର; କୋଟି-ହୋମ ଏଭଳି ହୁଏ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହାକୁ ଶତମୁଖୀ କୋଟି-ହୋମ ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ୍, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସ୍ଵଲ୍ପୈରହୋଭିଃ କାର୍ଯଃ ସ୍ଯାଦ୍ଵର୍ଷାକାଲାଦିକେଽପି ଵା
ଏହି କାମ କିଛି ଦିନରେ କରାଯାଇପାରିବ, କିମ୍ବା ବର୍ଷା ଆରମ୍ଭରେ ମଧ୍ୟ।
ଵିପ୍ରାଣାଂ ଦ୍ଵେ ଶତେ ତତ୍ର ସୁଵିଭଜ୍ଯ ନିଯୋଜଯେତ୍
ସେଠାରେ ଦୁଇ ଶତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭଲଭାବେ ବିଭକ୍ତ କରି ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଭୂପ କୁଂଡଦ୍ଵଯଂ କୃତ୍ଵା ଵିଭଜ୍ଯ ଚ ଵିଭାଵସୁମ୍
ମହାରାଜ, ଦୁଇଟି କୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରି, ଅଗ୍ନିକୁ ଭାଗ କରିବା ପରେ,
ଶତଂ ତତ୍ର ନିଯୋଜ୍ଯଂ ସ୍ଯାଦ୍ଵିପ୍ରାଣାଂ ପ୍ରଵିଭଜ୍ଯ ଵୈ
ପ୍ରତ୍ୟେକ କୁଣ୍ଡରେ ଶତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭଲଭାବେ ବିଭକ୍ତ କରି ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଦରକାର।
ଏଵଂ ଚ ଦ୍ଵିମୁଖଂ କାର୍ଯଃ କୋଟିହୋମୋ ଵିଚକ୍ଷଣୈଃ
ଏଭଳି ଭାବରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ଦୁଇ ମୁଖରେ କୋଟି-ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଯଦା ତୁ ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା ଯଜ୍ଞଂ ଯଜମାନଃ ସମାପଯେତ୍
ଯେତେବେଳେ ଯଜମାନ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହେ,
ଏକକୁଂଡସ୍ଥିତୋ ଵହ୍ନିରେକଚିତ୍ତୈଃ ସମାହିତୈଃ
ଏକ କୁଣ୍ଡରେ ଅଗ୍ନି ରଖି, ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତ ଓ ଏକତାରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ,
ନ ସଂଖ୍ଯାନିଯମଶ୍ଚାତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ନରୋତ୍ତମ
ଏଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ନିଶ୍ଚିତ ସଂଖ୍ୟା ନାହିଁ, ମହାନ ନର।
ଆଵୃତ୍ତ୍ଯା ସର୍ଵକାମସ୍ଯ ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯାନୁକର୍ମଵତ୍
ପୁନଃପୁନ କରିଲେ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ, ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ ଯଜ୍ଞର ଅନୁସଙ୍ଗୀ କାମର ଭଳି।
ଅଯମେକମୁଖୋ ରାଜନ୍କାଲେନ ବହୁନା ଭଵେତ୍ 4.142.
ମହାରାଜ, ଏହା ଏକମୁଖୀ ପ୍ରକ୍ରିୟା; ସମୟ କ୍ରମେ ଏହା ବହୁମୁଖୀ ହେଇପାରେ।
ଯତୋ ହି ଚିତ୍ତଵିତ୍ତାଦ୍ଯମାଯୁଶ୍ଚୈଵାସ୍ଥିରଂ ସଦା
କାରଣ, ଚିତ୍ତ, ଧନ ଓ ଜୀବନ ସଦା ଅସ୍ଥିର।
ତତଃ ସମାପ୍ତେ ଯଜ୍ଞେ ତୁ କାରଯେତ୍ସୁମହୋତ୍ସଵମ୍
ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତ ହେଲା ପରେ, ଏକ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ଆୟୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ତତସ୍ତୁ ଦୀକ୍ଷଯେଦ୍ଵିନ୍ପ୍ରାନ୍ହୋତୄଂଶ୍ଚ ଶ୍ରଦ୍ଧଯାନ୍ଵିତଃ
ତାପରେ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ବିଦ୍ୱାନ ପୁରୋହିତମାନେ ଓ ହୋତାମାନେଙ୍କୁ ଦୀକ୍ଷା ଦେବା ଉଚିତ।
ଗୋଶତଂ ଚୈଵ ଦାତଵ୍ଯମଶ୍ଵାନାଂ ଚ ଶତଂ ତଦା
ସେ ସମୟରେ, ଏକ ଶତ ଗାଈ ଓ ଏକ ଶତ ଘୋଡା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଗ୍ରାମୈର୍ଗଜୈ ରଥୈରଶ୍ଵୈଃ ପୂଜଯେଚ୍ଚ ପୁରୋହିତମ୍
ଗ୍ରାମ, ହାତୀ, ରଥ ଓ ଘୋଡା ଦ୍ୱାରା ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ।
ତତଶ୍ଚାଵଭୃଥଂ ସ୍ନାଯାତ୍ତୈର୍ଘଟୈଃ ପୂର୍ଵକଲ୍ପିତୈଃ
ତାପରେ, ପୂର୍ବରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଘଡ଼ାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅବଭୃଥ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ସମାପଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ କୋଟିହୋମମଖଂ ଶୁଭମ୍
ଯେଉଁଠି ଏହି ଶୁଭ କୋଟି ହୋମ ଯଜ୍ଞ ଏଭଳି ଭାବରେ ସମାପ୍ତ କରେ,
ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯଶ୍ଚୈଵ ଜାଯତେ ନୃପସତ୍ତମ
ହେ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ନଷ୍ଟ ହେଉଛି।
ସର୍ଵୋପସର୍ଗଶମନଂ ଭଵନେ ଵନେ ଵା ଯେ କାରଯନ୍ତି ମନୁଜା ନୃପକୋଟିହୋମମ୍ 4.142.
ଘରେ କିମ୍ବା ଜଙ୍ଗଲରେ, ଯେମାନେ ରାଜାଙ୍କ କୋଟି ହୋମ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇଯାନ୍ତି।
ମହାଶାନ୍ତିଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ପାର୍ଥିଵାନାଂ ହିତାର୍ଥାଯ ମହାଦୁସ୍ତରତାରିଣୀମ୍
ମହାଶାନ୍ତି ବିଧିର ବର୍ଣ୍ଣନା: ରାଜାମାନେଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ନିମିତ୍ତରେ, ଏହି ବିଧି ବଡ଼ ବିପଦକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରେ।
ନୃପାଭିଷେକେ ସା କାର୍ଯା ଯାତ୍ରାକାଲେ ନୃପସ୍ଯ ତୁ
ରାଜାଙ୍କ ଅଭିଷେକ ଓ ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ଏହି ବିଧି କରିବା ଉଚିତ।
ଵିଦ୍ଯୁଦୁଲ୍କାନିପାତେ ଚ ଜନ୍ମର୍କ୍ଷେ ଗ୍ରହଦୈଵତେ
ବିଦ୍ୟୁତ ପତନ, ଜନ୍ମ ନକ୍ଷତ୍ର କିମ୍ବା ଗ୍ରହ ଦେବତାଙ୍କ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବିଧି କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରସୂତୌ ମୂଲଗଣ୍ଡାନ୍ତେ ଯମଲସ୍ଯ ତୁ ସଂଭଵେ କାକୋଲୂକକପୋତାନାଂ ପ୍ରଵେଶେ ଵେଶ୍ମନସ୍ତଥା
ଜନ୍ମ ସମୟ, ମୂଳ ନକ୍ଷତ୍ର ଶେଷ, ଯମଳ ଜନ୍ମ ଓ କାଉ, ଉଲୁକ ଓ ପରିବା ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବିଧି କରିବା ଉଚିତ।
କ୍ରୂରଗ୍ରହାଣାଂ ଵକ୍ରତ୍ଵେ ଜନ୍ମାଦିଷୁ ଵିଶେଷତଃ
ବିଶେଷ କରି, ଜନ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟ ଅବସ୍ଥାରେ କ୍ରୂର ଗ୍ରହମାନେ ବକ୍ର ହେଲେ ଏହି ବିଧି କରିବା ଉଚିତ।
ଯଦା ସ୍ଯୁର୍ଗୁରୁମନ୍ଦାଽଽରାଃ ସୂର୍ଯଶ୍ଚୈଵ ଵିଶେଷତଃ
ଯେତେବେଳେ ଗୁରୁ ଓ ଶନି ବିପରୀତ ଦିଗରେ ଥାନ୍ତି, ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ।